Mỹ thả muỗi đực nhiễm Wolbachia để diệt muỗi

Một công ty Mỹ sẽ thả muỗi đực mang vi khuẩn Wolbachia vào vùng đô thị của Washington DC trong mùa hè năm nay để kiểm soát số lượng muỗi.

Theo Gizmodo, công ty Bee Safe Mosquito Control có trụ sở tại bang Maryland sẽ thả muỗi đực nhiễm vi khuẩn Wolbachia quanh Washington DC mùa hè này. Muỗi đực sẽ giao phối với muỗi cái không mang vi khuẩn, khiến chúng vô sinh và giảm dần số lượng quần thể theo thời gian. Chương trình tương tự từng được tiến hành ở một số quốc gia khác để hạn chế muỗi và bệnh truyền nhiễm gắn liền với chúng.

Wolbachia là nhóm vi khuẩn phổ biến ở phần lớn côn trùng, trong đó có muỗi. Loài vi khuẩn này có mối quan hệ phức tạp với vật chủ. Với một số côn trùng như muỗi, Wolbachia thậm chí có thể ảnh hưởng đến sinh sản thông qua hiện tượng bất tương hợp tế bào chất. Wolbachia biến đổi cả tinh trùng và trứng của muỗi bị ký sinh. Khi muỗi đực nhiễm Wolbachia giao phối với muỗi cái không nhiễm hoặc mang chủng vi khuẩn khác, tinh trùng bị biến đổi sẽ gây hại cho trứng ngay sau khi thụ tinh, khiến trứng không nở.

Các nhà khoa học đang tận dụng sự bất tương thích này như một dạng thuốc trừ sâu sinh học. Họ đưa một chủng Wolbachia đặc biệt (khác với các chủng tìm thấy trong tự nhiên) vào cơ thể muỗi đực nuôi trong phòng thí nghiệm, sau đó thả số lượng lớn vào môi trường hoang dã. Do muỗi cái chỉ giao phối một lần, những con đã ghép đôi với muỗi đực từ phòng thí nghiệm sẽ không bao giờ đẻ trứng có thể nở được.

Một số nước như Brazil, Singapore và Thái Lan đã thử nghiệm hoặc cấp phép sử dụng muỗi đực nhiễm Wolbachia để giảm số lượng muỗi. Cuối năm 2023, Cơ quan Bảo vệ Môi trường cấp phép để áp dụng rộng rãi kỹ thuật này tại Mỹ, sử dụng muỗi Aedes albopictus đã biến đổi có tên gọi muỗi đực ZAP của MosquitoMate, công ty thương mại thành lập bởi nhóm nghiên cứu từ Đại học Kentucky. Đây cũng là loại muỗi mà Bee Safe sẽ triển khai trong mùa hè năm nay.

Theo Independent, công ty Bee Safe sẽ thả tổng cộng khoảng 600.000 con muỗi đực ZAP tại khu vực đô thị Washingtin DC từ tháng 6 đến tháng 9. Muỗi A. albopictus, còn gọi là muỗi hổ châu Á, có thể truyền các bệnh như sốt xuất huyết, Zika và chikungunya. Tuy nhiên, A. albopictus không nguy hiểm bằng muỗi vằn Aedes aegypti chỉ hút máu người. MosquitoMate cũng phát triển muỗi A. aegypti nhiễm Wolbachia, gọi là muỗi đực WB1.

Hồi đầu tháng 6, Guardian đưa tin Google đang xin chính phủ Mỹ cấp phép thả 32 triệu con muỗi đực vô sinh tại California và Florida. Nằm trong khuôn khổ chương trình "Debug", Google đang tận dụng lợi thế công nghệ để nuôi một đội quân muỗi vô sinh nhằm giảm số lượng côn trùng truyền bệnh. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đang xem xét yêu cầu của Google để thả 16 triệu con muỗi mỗi năm tại hai bang trong vòng hai năm. Khác với Bee Safe, Google tập trung vào sử dụng muỗi Aedes aegypti đực mang vi khuẩn Wolbachia.

Kỹ thuật dùng muỗi diệt muỗi cần thời gian để đánh giá hiệu quả nhưng nếu thành công, nó sẽ cung cấp vũ khí thân thiện với môi trường hơn trong cuộc chiến chống loại côn trùng truyền bệnh nguy hiểm này.