Naczelna Izba Lekarska chce limitu godzin pracy lekarzy. Sprawa rekordzisty z Sosnowca

Przewodniczący Naczelnej Rady Lekarskiej Łukasz Jankowski chce ujednolicenia maksymalnego możliwego czasu, który lekarz może miesięcznie przepracować na kontrakcie. Takie zmiany wprowadził już jakiś czas temu Sosnowiecki Szpital Miejski, gdy okazało się, że w 2023 roku jeden z pracowników chirurgii przepracował niemal 5 tysięcy godzin w skali roku. Z tego powodu Rada Miasta Sosnowca w czerwcu 2025 roku i w kwietniu 2026 wystosowała apel do premiera.

Naczelna Izba Lekarska chce zmian w służbie zdrowia. Jednym z postulatów jest wprowadzenie maksymalnej możliwej liczby przepracowanych godzin w miesiącu - niezależnie od formy zatrudnienia. Według przewodniczącego NIL maksymalny czas powinien wynosić 78 godzin tygodniowo (czyli ponad 300 godzin miesięcznie i około 4400 rocznie).

Rekordowa suma przepracowanych godzin przez lekarza wyszła na jaw w Sosnowcu już dwa lata temu. Sprawę nagłośniła radna Sosnowca Ewa Szota. Podczas jednego z posiedzeń komisji zdrowia, rodziny i polityki społecznej w lipcu 2024 roku otrzymała materiały dotyczące placówki za poprzedni rok. Jej uwagę przykuł pewien szczegół dotyczący zatrudnienia. Okazało się, że w 2023 roku jeden z lekarzy z Sosnowieckiego Szpitala Miejskiego przepracował w nim niemal pięć tysięcy godzin.

- Jednym z załączników do tych materiałów był harmonogram pracy lekarzy zatrudnionych w 2023 roku na umowę o pracę oraz na podstawie umów cywilnoprawnych, czyli kontraktów z podziałem na poszczególne oddziały w szpitalu. Zwróciłam uwagę, że w wykazie znalazła się liczba 4881 przepracowanych godzin na oddziale chirurgii - przekazała TVN24 radna.

Jak wskazała radna, ta liczba daje średnio około 14 przepracowanych godzin dziennie, licząc weekendy i dni świąteczne. Zadała pytania przedstawicielom szpitala.

- Usłyszałam wówczas od przedstawiciela szpitala, że lekarze na dyżurach nie pracują permanentnie, tylko też odpoczywają - powiedziała nam miejska radna.

Jak wskazała, ta odpowiedź rodzi kilka pytań: czy lekarze nie mogą odpoczywać w domu, czy stawka za pracę i odpoczynek jest taka sama i - najważniejsze - czy lekarz, który pracuje tak dużo godzin, gwarantuje bezpieczeństwo swoim pacjentom.

Szpital tłumaczy sprawę dyżurów

Sprawa odbiła się szerokim echem w Zagłębiu Dąbrowskim. W wysłanym nam oświadczeniu Sosnowiecki Szpital Miejski skorygował liczbę godzin pracy lekarza z 4881 na 4812 i dodał, że lekarz w 2023 roku pracował tylko w tej placówce. Według zarządzających szpitalem lekarz nie jest rekordzistą, ponieważ wiedzą oni o przypadku, gdzie przepracowanych godzin było więcej.

Szpital ponadto podkreślił, że zgodnie z polskim prawem jako pracę rozumie się także czas, gdy ktoś musi odpocząć lub nawet się przespać, ale jest w stałej gotowości do natychmiastowego podjęcia pracy. Zaznaczono, że tak bywa zwłaszcza na dyżurach 24-godzinnych.

Placówka wprowadziła limit godzin

Wspomniany lekarz dalej jest zatrudniony w placówce, ale - jak wskazuje szpital - przepracowuje mniejszą liczbę godzin. Po nagłośnieniu sprawy w grudniu 2024 roku wprowadzono zmiany dotyczące warunków pracy.

"Mimo braku rozwiązań systemowych zarząd Sosnowieckiego Szpitala Miejskiego we współpracy z Miastem Sosnowiec wdrożył dodatkowe regulacje ograniczające maksymalną liczbę przepracowanych przez lekarzy godzin w skali miesiąca do 350 godzin. Ewentualne przekroczenie tego limitu może nastąpić wyłącznie w szczególnych, uzasadnionych sytuacjach związanych z koniecznością zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych oraz bezpieczeństwa pacjentów" - przekazał nam Sosnowiecki Szpital Miejski.

Jeśli wspomnianą przez placówkę liczbę 350 godzin pomnożymy przez 12 miesięcy, to da nam to wynik równy 4200 godzin - zaledwie 600 mniej niż rekord. 350 godzin daje też ponad 11 i pół godziny każdego dnia (także wolnego) w 30-dniowym miesiącu.

"Dbając o komfort pracy lekarzy, staramy się nie dopuszczać do sytuacji, w których liczba przepracowanych godzin byłaby nadmierna. Należy również pamiętać, że rok 2023 był jeszcze okresem odczuwalnych skutków pandemii COVID-19, która przyczyniła się do odpływu wielu specjalistów ze szpitali. Szpital w Sosnowcu był jedną z placówek przekształconych w szpital covidowy" - tłumaczyła liczbę przepracowanych godzin placówka.

Co warto zaznaczyć, 2023 rok nie był już czasem, gdy Polska zmagała się z pandemią koronawirusa. Placówka w oświadczeniu wskazała dodatkowo na wolę samych lekarzy odnośnie godzin pracy oraz trudności z pozyskaniem nowych pracowników - zwłaszcza takich specjalności jak chirurgia czy anestezjologia. Mają o tym świadczyć bezskutecznie ogłaszane przez szpital konkursy w tym zakresie.

Radni dwa razy apelowali do premiera

W związku ze sprawą radni w czerwcu 2025 roku wystosowali apel do Rady Ministrów. Poprosili w nim o uregulowanie czasu pracy lekarzy zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych. Przypomnieli, że z podobną propozycją już dwukrotnie (po raportach NIK) występował Rzecznik Praw Obywatelskich.

- Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na nasz apel przyznaje, że zna problem związany z czasem pracy lekarzy zatrudnionych na kontraktach. Jednocześnie informuje, że nie prowadzi obecnie prac nad zmianą przepisów. Co więcej, w skierowanym do nas piśmie wprost stwierdza, że przepracowany lekarz bez wątpienia nie daje rękojmi zapewnienia należytej opieki nad pacjentami - powiedziała nam Ewa Szota.

Jak dodała, odpowiedź ministerstwa można zawrzeć w stwierdzeniu: "znamy problem, widzimy ryzyko dla pacjentów, ale nie zmieniamy przepisów".

- Tymczasem powinno być dokładnie odwrotnie. Skoro diagnoza została już postawiona, najwyższy czas rozpocząć leczenie systemu ochrony zdrowia - twierdzi radna.

Na dokumencie podpisał się wiceminister Jerzy Szafranowicz, który pracował w ekipie byłej minister Izabeli Leszczyny. Złożył rezygnację w sierpniu 2025 roku.

Rada Miasta Sosnowiec ponownie wystosowała apel dotyczący potrzebnych zmian w kwietniu 2026 roku. Skierowano go do premiera, ministra zdrowia, Najwyższej Izby Kontroli, Rzecznika Praw Pacjenta oraz parlamentarzystów z okręgu, który obejmuje Sosnowiec.

Ministerstwo planuje zmiany

Na fali medialnego zainteresowania Szpitalem Południowym w Warszawie i wątkiem liczby przepracowanych godzin przez Dawida Kacprzyka, w czwartek ministerstwo zorganizowało konferencję prasową. Padło na niej m.in. pytanie dotyczące zatrudnienia lekarzy i ich godzin pracy.

- Zasadnym jest i rozważamy opcję, by postawić górny limit przepracowanych godzin - powiedziała minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Granda.

Minister przekazała również, że 9 lipca odbędzie się spotkanie resortu zdrowia z samorządem lekarskim, na którym chce rozmawiać między innymi o takim limicie.

"Nie należy szukać winnych wśród lekarzy"

Według prezydenta Sosnowca "nie należy szukać winnych wśród lekarzy, tylko wśród systemu".

- System, który mamy w Polsce, powoduje, że lekarze muszą pracować ponad miarę. Trzeba pamiętać, że to nie jest tylko "czysta praca" - taka, którą widzimy. To są dyżury, dyżury na telefon - wtedy, kiedy lekarz nie musi być bezpośrednio przy pacjencie - powiedział naszemu reporterowi prezydent Arkadiusz Chęciński.

Jako przykłady patologii systemowych podał m.in. wymóg (w kontraktach) zatrudniania nieraz niepotrzebnej liczby personelu, narzucanie warunków wynagrodzenia, system opt-out pozwalający na przekroczenie 48 godzin pracy tygodniowej za pisemną zgodą lekarza. Skrytykował także niepodpisanie ustawy, która pozwoliłaby dalej leczyć lekarzom bez znajomości języka polskiego na poziomie minimum B1, a także niewystarczające wyceny świadczeń przez NFZ.

Związek lekarzy chce zmian

Doktor Grażyna Cebula-Kubat, przewodnicząca Zarządu Krajowego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy, w styczniu 2026 roku powiedziała "Gazecie Wyborczej", że wedle jej wiedzy, lekarz z Sosnowca był ogólnopolskim rekordzistą.

Grażyna Cebula-Kubat w rozmowie z nami zaznaczyła, że związek chce zmian dotyczących zatrudnienia. Pierwsza kwestia to ustalenie normy zatrudnienia dla specjalistów w przeliczeniu na jednego pacjenta.

- Druga sprawa to to, że chcemy wyegzekwować, aby w ustawie o działalności o leczniczej był opracowany i wpisany maksymalny, dopuszczalny i nieprzerwany w ciągu doby czas pracy dla każdego lekarza - a nawet dla wszystkich zawodów medycznych - wskazała Grażyna Cebula-Kubat.