Thoát vị đĩa đệm: Khi nào cần phẫu thuật?

Thoát vị đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy của đĩa đệm thoát ra ngoài qua chỗ rách hoặc suy yếu của vòng sợi, có thể gây chèn ép rễ thần kinh hoặc tủy sống.

Người bệnh có thể bị đau cổ hoặc đau lưng, đau lan xuống tay hoặc chân, kèm tê bì, yếu cơ và hạn chế vận động.

Tiến sĩ, bác sĩ Hoàng Minh Tân, Khoa Ngoại Thần kinh Cột sống, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết phần lớn người bệnh thoát vị đĩa đệm có thể cải thiện bằng các phương pháp điều trị bảo tồn như dùng thuốc, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng hoặc các kỹ thuật can thiệp giảm đau.

Phẫu thuật thường được cân nhắc khi điều trị nội khoa không còn hiệu quả hoặc khi người bệnh xuất hiện các dấu hiệu tổn thương thần kinh tiến triển như yếu cơ, teo cơ, rối loạn vận động hay rối loạn đại tiểu tiện do chèn ép thần kinh nghiêm trọng.

Điều trị nội khoa thất bại

Thông thường, bệnh nhân thoát vị đĩa đệm sẽ được điều trị nội khoa bằng thuốc kết hợp vật lý trị liệu, phục hồi chức năng hoặc các phương pháp can thiệp giảm đau ít xâm lấn. Nếu sau khoảng 6-8 tuần điều trị đầy đủ mà triệu chứng đau không cải thiện hoặc vẫn ảnh hưởng đến sinh hoạt, lao động, chất lượng cuộc sống, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định phẫu thuật.

Yếu cơ hoặc tổn thương thần kinh tiến triển

Các triệu chứng yếu tay hoặc chân, giảm khả năng cầm nắm, đi lại khó khăn, dễ vấp ngã, teo cơ hoặc giảm chức năng vận động có thể xuất hiện. Đây là dấu hiệu cho thấy rễ thần kinh hoặc tủy sống đang bị chèn ép. Nếu không được giải phóng chèn ép kịp thời, tổn thương thần kinh có thể không hồi phục.

Khối thoát vị lớn hoặc thoát vị di trú

Trong một số trường hợp, hình ảnh cộng hưởng từ (MRI) cho thấy khối thoát vị lớn, rách vòng sợi hoàn toàn hoặc mảnh thoát vị đã di trú ra xa khỏi vị trí đĩa đệm ban đầu. Khi những tổn thương này gây chèn ép thần kinh rõ rệt, người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật giải quyết nguyên nhân.

Hội chứng chùm đuôi ngựa

Theo bác sĩ Tân, đây là tình trạng cấp cứu cần được phẫu thuật càng sớm càng tốt. Người bệnh có thể xuất hiện bí tiểu, tiểu không kiểm soát, rối loạn đại tiện, tê bì vùng yên ngựa (vùng quanh hậu môn và cơ quan sinh dục), giảm cảm giác tầng sinh môn hoặc yếu hai chân. Nếu chậm trễ điều trị, người bệnh có nguy cơ mất chức năng bàng quang, ruột hoặc vận động vĩnh viễn.

Đau dữ dội không đáp ứng điều trị

Một số người bệnh xuất hiện cơn đau thần kinh tọa hoặc đau rễ thần kinh dữ dội kéo dài, không đáp ứng với thuốc giảm đau và các phương pháp điều trị bảo tồn khác. Khi cơn đau ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật sau khi đã đánh giá toàn diện tình trạng bệnh.

Theo bác sĩ Tân, lựa chọn điều trị bảo tồn, can thiệp giảm đau hay phẫu thuật cần được cá thể hóa dựa trên triệu chứng lâm sàng, mức độ chèn ép thần kinh, kết quả chẩn đoán hình ảnh và tình trạng sức khỏe của từng người bệnh.

Hiện, phẫu thuật thoát vị đĩa đệm có nhiều tiến bộ với sự ra đời của các kỹ thuật ít xâm lấn như vi phẫu và nội soi cột sống. Nhờ hệ thống kính vi phẫu, nội soi độ phân giải cao, các thiết bị hỗ trợ hiện đại, bác sĩ có thể tiếp cận chính xác vị trí tổn thương, loại bỏ phần đĩa đệm chèn ép thần kinh trong khi vẫn bảo tồn tối đa các cấu trúc lành xung quanh.