Orta Doğu'daki savaşın enerji fiyatları üzerinden yarattığı maliyet baskısı, merkez bankalarını sıkı para politikasına yöneltiyor. ABD'de açıklanacak PCE ve büyüme verileri kritik önem taşırken, İran'a karşı askeri harekatı engelleyen tasarının onaylanması piyasalarda satış baskısını hafifletti.
İktisatçı Mahfi Eğilmez, ABD-İran geriliminde altın ve gümüş fiyatlarındaki düşüşü değerlendirdi. Klasik beklentilerin aksine, artan petrol fiyatları ve dolar talebi nedeniyle değerli metallerin düştüğünü belirtti.
ABD, İsrail ve İran arasında yükselen gerilim, petrol fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerini artırarak küresel merkez bankalarının faiz politikalarında sıkı duruşu öne çıkardı.
Türkiye'de tasarruf sahipleri bankaların güncel vadeli mevduat faiz oranlarını yakından takip ediyor. Dijital kanallardan hesap açanlara sunulan yüksek faiz oranları, 1 milyon TL gibi bakiyeler için önemli bir pasif gelir kaynağı oluşturuyor. Güncel verilere göre 1 milyon TL'nin 1 aylık vadeli mevduat getirisi hesaplandı.
Kahramanmaraş merkezli depremlerde 'ölü' kayıtlara geçen Ahmet Artan, sistemdeki hatadan dolayı ehliyetini yenileyemiyor ve sağlık hizmeti alamıyor. Trafik cezası yiyen Artan, "Trafik cezasına gelince yaşıyorum ama bazı şeylere gelince ölüyorum" diyerek mağduriyetinin giderilmesini istedi.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ABD ile varılan mutabakatla Katar'da bloke edilen 6 milyar doların ülkesine döneceğini belirtti. Pezeşkiyan ayrıca halkın ekonomik sorunlar nedeniyle sokağa çıkmasından endişe ettiğini söyledi.
ABD-İran ateşkes süreci ve merkez bankalarının para politikası kararları küresel piyasaları etkiledi. Fed faizleri sabit tutarken şahin duruşunu sürdürdü, SpaceX halka arzı ABD borsalarını yükseltti. Avrupa borsaları artıda, Japonya faiz artırdı. Borsa İstanbul'da Halkbank davasının düşmesiyle yükseliş yaşandı.
Küresel piyasalar, ABD-İran arasında varılan anlaşma ve petrol fiyatlarındaki gerilemeyle pozitif seyrederken, merkez bankalarının faiz kararları ve gelecek veriler gündemdeydi. İran ve ABD, Pakistan aracılığıyla savaşın durdurulmasını öngören 14 maddelik 'İslamabad Mutabakatı'nı imzaladı. ABD Merkez Bankası (Fed) politika faizini sabit tutarken, faiz artırım beklentileri güçlendi. Avrupa ve Asya borsaları karışık bir seyir izledi.
Mayıs ayında kredi kartı, banka kartı ve ön ödemeli kartlarla yapılan toplam ödeme tutarı geçen yıla göre %32 artarak 2 trilyon 633.6 milyar liraya ulaştı. Toplam kart sayısı %3 artışla 464.7 milyona çıktı.
Türkiye'de konut sahibi olmak isteyenler için bankaların kredi faiz oranları ve geri ödeme planları güncellendi. TÜİK verilerine göre ipotekli satışların payı %21,2'ye ulaşırken, en düşük konut kredisi faizi %2,49 ile Ziraat Bankası'nda.
İsviçre Merkez Bankası faizleri sabit tutarken, jeopolitik gerilimlere karşı frank satmaya hazır olduğunu belirtti. Norveç Merkez Bankası ise enflasyon endişeleriyle bu yıl ek bir faiz artırımı sinyali verdi.
ABD'de çiftlik iflasları son 6 yılın zirvesine ulaşırken, düşen ürün fiyatları ve artan maliyetler kırsal ekonomiyi olumsuz etkiliyor. Küresel tarım piyasaları ve gıda arzı için de riskler barındırıyor.
Dünya Altın Konseyi anketi, merkez bankalarının altın rezervlerini artırma eğiliminde olduğunu ve ABD dolarına güvenin azaldığını gösteriyor. Jeopolitik riskler ve güvenli liman arayışı bu stratejiyi destekliyor.
Merkez bankalarının döviz rezervleri 2025 sonunda 13,1 trilyon dolara ulaşacak. ABD doları, toplam rezervlerin %56,8'ini oluşturarak liderliğini sürdürürken, euro ikinci sırada yer aldı. Yuanın payındaki düşüş ve alternatiflerin yetersizliği doların küresel etkisini pekiştiriyor.
Merkez Bankası Altın Rezervleri Anketi'ne göre, merkez bankalarının %45'i altın rezervlerini artırmayı planlıyor. Doların küresel rezervlerdeki payının azalması beklenirken, altın jeopolitik risklere karşı koruma sağlıyor.
Dünya Altın Konseyi'nin araştırması, merkez bankalarının jeopolitik riskler ve enflasyona karşı korunma amacıyla altın rezervlerini artırma eğiliminde olduğunu gösteriyor. Katılımcıların %45'i kendi kurumlarının da altın rezervlerini artıracağını belirtti.
WGC'nin anketine katılan merkez bankalarının %54'ü altın rezervlerini değiştirmeyeceğini, %1'i ise azaltacağını öngörüyor. Altına olan ilgi devam ediyor.
Rusya, yabancı şirketlerin Rus gazı ödemelerini Gazprombank dışındaki bankalar aracılığıyla yapabilmesine yönelik düzenlemenin süresini 1 Ekim'e kadar uzattı. Bu karar, ABD'nin Gazprombank'a uyguladığı yaptırımlar sonrası geldi.
Singapur, 2026 sonuna kadar altın ticareti için özel bir takas sistemi kurmayı hedefliyor. Amaç, bölgesel talebi küresel likiditeyle birleştirerek Asya saatlerinde piyasa faaliyetini desteklemek.
DenizBank, dünyada bir ticari banka tarafından gerçekleştirilen en büyük mavi sendikasyon kredisi ve Türkiye'nin ilk mavi sendikasyonu olan 4.4 milyar dolarlık işlemle elde edilen kaynağı su alanında olumlu etki yaratacak projelere yönlendirecek.
Bu hafta ABD, Japonya, İngiltere ve Avustralya merkez bankaları para politikası kararlarını açıklayacak. Enflasyonla mücadelede farklı aşamalarda olan bankaların vereceği mesajlar küresel piyasalarda yakından takip edilecek. Brezilya Merkez Bankası'nın ise faiz indirimi yapması bekleniyor.
JPMorgan, merkez bankası alımları ve jeopolitik riskler nedeniyle altın fiyatları beklentisini yükseltti. Ons altının 2026 sonunda 6.000 dolar, 2027 sonunda 6.300 dolara ulaşabileceğini öngörüyor.
ABD-İran arasındaki anlaşma umutları piyasalarda olumlu yankı buldu. Petrol fiyatlarında düşüş, dolarda zayıflama, borsalarda yükseliş gözlenirken, altın ve gümüşte toparlanma başladı. Anlaşmanın kalıcı olması piyasalar için iyimserlik yaratabilir.
Global markets navigated rising Middle East tensions, with a brief peace expectation boosted by Trump's announcement, but inflation and central bank policies remained key drivers. SpaceX's IPO success and AI valuation concerns also shaped market sentiment.
