Podwodny wulkan wybuchł na Oceanie Spokojnym, może powstać nowa wyspa
Podwodny wulkan wybuchł na Oceanie Spokojnym. Erupcja zwróciła uwagę naukowców - dotychczas nie wiadomo było, że w tym miejscu istnieje wulkan. Jak wyjaśnili, erupcja może doprowadzić do powstania nowej wyspy, a obserwacja tego procesu byłaby źródłem cennych danych dla naukowców z wielu dziedzin.
Morze Bismarcka, znane także jako Morze Nowogwinejskie, to akwen będący częścią Oceanu Spokojnego, położony między Nową Gwineą a Archipelagiem Bismarcka. Ze względu na dużą głębokość i skomplikowane ukształtowanie dna jest stosunkowo słabo zbadany.
Kiedy na początku maja satelity wykryły podwodną erupcję wulkaniczną w środkowej części Morza Bismarcka, wulkanolodzy zorientowali się, że nie mają szczegółowych map tego obszaru. Według dostępnych danych do erupcji doszło wzdłuż Grzbietu Tytana, około 16 kilometrów na południowy wschód od miejsca poprzedniego wybuchu z 1972 roku. Naukowcy nie są jednak zgodni co do szczegółów zdarzenia.
- Dobrą informacją jest to, że mamy wiele możliwości obserwacji zdarzenia z wykorzystaniem rządowych i komercyjnych satelitów znajdujących się już na orbicie - powiedział Jim Garvin, z Centrum Lotów Kosmicznych imienia Roberta H. Goddarda należącego do NASA.
Enigmatyczna erupcja
8 maja sejsmometry wykryły serię trzęsień ziemi. Począwszy od 9 maja, na zdjęciach satelitarnych wykonywanych przez satelity NASA pojawiły się wyraźne oznaki podwodnej erupcji w postaci bogatych w parę wodną pióropuszy wulkanicznych unoszących się w atmosferze. Czujnik koloru w innym z satelitów pomiarowych ujawnił z kolei przebarwioną i wzburzoną wodę otaczającą miejsce erupcji. Obrazy sugerujące wybuch wulkanu zarejestrowały także inne satelity.
- Żeby pojawiło się tak wiele anomalii termicznych, przy powierzchni wody musi znajdować się wiele gorącego materiału - wyjaśnił Simon Carn, wulkanolog z Michigan Tech. - Sugeruje to dość płytkie położenie otworu erupcyjnego, znacznie płytsze niż wynikałoby to z istniejących danych, wskazujących że w tym miejscu akwen ma głębokość co najmniej kilkuset metrów - dodał.
Czy powstanie nowa wyspa?
Satelity uchwyciły nie tylko pióropusze wulkaniczne i zmianę koloru wody, lecz także rozległe tratwy pumeksowe - pływające po powierzchni plamy skał wulkanicznych. W ostatnich dniach utworzyły one długie pasma w prądach powierzchniowych. Co to oznacza? - Z niecierpliwością czekamy, czy narodzi się nowa wyspa. To coś, co rzadko mogliśmy obserwować na bieżąco za pomocą satelitów - powiedział Garvin.
Jeśli nowa wyspa rzeczywiście się pojawi, naukowcy będą bacznie obserwować jej ewolucję. Istnieje kilka scenariuszy - wyspa może utworzyć stożek z kraterem lub zapaść się i gwałtownie ulec erozji. Jeśli woda morska przedostanie się do płytkiej komory magmowej, która pojawiła się w rosnącej podwodnej strukturze, erupcja może znacznie bardziej gwałtowny przebieg. Na razie przebiega jednak spokojniej niż chociażby erupcja wulkanu Hunga Tonga z 2022 roku, po której powstawał wyspa.
Na razie nie wiadomo, jak długa będzie erupcja w Morzu Bismarcka - poprzednie trwały od kilku dni do nawet kilku lat. Garvin uważa, że jeśli pojawi się nowa wyspa, będzie to doskonała okazja, by zbadać, jak kolonizują ją rośliny i zwierzęta oraz jak wpływają na nią czynniki atmosferyczne. Według naukowca zdobyta wiedza może przydać się nawet podczas misji księżycowych, takich jak Artemis IV, w ramach której ludzie mają wylądować na Srebrnym Globie.