Poland supports EU proposal to limit temporary protection for Ukrainians
Zgadzamy się na takie rozwiązanie - oświadczył wiceminister spraw wewnętrznych Maciej Duszczyk w czwartek w Luksemburgu, gdzie ministrowie dyskutują o wykluczeniu z unijnej ochrony tymczasowej Ukraińców w wieku poborowym i osób, które nielegalnie opuściły Ukrainę.
Miechanizm ochrony tymczasowej został uruchomiony wobec Ukraińców po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku i gwarantuje uchodźcom wojennym z tego kraju prawo do legalnego pobytu, podejmowania pracy i chodzenia do szkoły we wszystkich państwach UE. Przepisy są cyklicznie przedłużane.
Obecne wygasają dopiero w marcu 2027 roku, ale Komisja już pracuje nad ich przedłużeniem o kolejny rok i sonduje nastroje wśród państw członkowskich, zwłaszcza że część z nich opowiada się za wprowadzeniem pewnych ograniczeń.
W czwartek ministrowie UE w Luksemburgu dyskutują o propozycji Komisji Europejskiej, przewidującej ograniczenie możliwości przyznawania ochrony tymczasowej osobom, które opuściły kraj nielegalnie oraz Ukraińcom w wieku poborowym.
Wiceszef resortu spraw wewnętrznych Maciej Duszczyk zapowiedział poparcie dla tej inicjatywy. - Zgadzamy się na takie rozwiązanie - oświadczył.
Pomysł "ograniczeń geograficznych" dla Ukraińców
W UE pojawiła się propozycja wprowadzenia ograniczenia geograficznego przy przyznawaniu ochrony uchodźcom. Państwa członkowskie mogłyby wówczas odmówić automatycznej ochrony osobom pochodzącym z regionów Ukrainy uznawanych za relatywnie bezpieczne i mniej narażone na działania wojenne, takie jak graniczący z Polską obwód lwowski.
Pomysł ten upadł, bo Ukraina została później wykreślona z listy krajów bezpiecznych i uznana za państwo w całości objęte działaniami wojennymi.
Wiceszef MSWiA przyznał w czwartek, że Polska i tak nie poparłaby takiego rozwiązania, bo "doskonale zdaje sobie sprawę z tego, co dzieje się w Ukrainie". - Czasami obywatele polscy, którzy mieszkają przy granicy, słyszą wybuchy rosyjskich rakiet atakujących cele cywilne bardzo blisko granicy. Dlatego dla nas ograniczenie geograficzne jest nie do przyjęcia - powiedział.
W marcu tego roku Rosjanie zaatakowali centrum Lwowa w środku dnia. Poszkodowanych zostało kilkanaście osób, a w XII-wiecznym kościele wpisanym na światową listę UNESCO wybuchł pożar.
Zmiany dla obywateli Ukrainy w Polsce
Wiceszef MSWiA zwrócił uwagę, że Polska jest jednym z krajów, które już wprowadziły zmiany w systemie ochrony Ukraińców. - Kilka miesięcy temu przyjęliśmy ustawę specjalną, która pozwala na wygaszanie uchodźcom wojennym z Ukrainy wcześniej przyznanych świadczeń - przypomniał Duszczyk.
Zgodnie z obowiązującymi od marca nowymi zasadami obywatele Ukrainy muszą w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski złożyć wniosek o ukraiński PESEL, w przeciwnym wypadku mogą stracić prawo do ochrony. Osoby, które uzyskały PESEL bez okazania dokumentów, muszą je zaktualizować do końca sierpnia bieżącego roku. Przepisy wprowadzono w Polsce w ramach prac nad implementacją przedłużenia ochrony zapisanej w unijnej dyrektywie o ochronie tymczasowej.
Obowiązująca od marca ustawa ograniczyła też dostęp obywateli Ukrainy do ochrony zdrowia. Prawo do korzystania z Narodowego Funduszu Zdrowia zachowały tylko wybrane grupy osób, w tym dzieci, ciężarne kobiety czy osoby mieszkające w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania. Uzależniono też prawo do świadczeń rodzinnych, w tym 800 plus od aktywności zawodowej rodzica. Warunkiem jest również uczęszczanie dziecka do polskiej szkoły lub przedszkola. Więcej informacji o obowiązujących od marca zmianach dla obywateli Ukrainy przebywających w Polsce znajdziesz tutaj.
Debata w Polsce o ograniczeniu świadczeń dla Ukraińców została zapoczątkowana już w kampanii prezydenckiej, kiedy dwóch głównych kandydatów - Rafała Trzaskowski i Karol Nawrocki - opowiedziało się za uwarunkowaniem wypłaty świadczenia 800 plus od aktywności zawodowej Ukraińców.
W sierpniu ubiegłego roku prezydent zawetował ustawę, która przedłużała ochronę tymczasową udzielaną obywatelom Ukrainy uciekającym przed wojną. Argumentował to właśnie brakiem zmian w zasadach wypłaty świadczeń socjalnych. Aktualnie obowiązujące przepisy głowa państwa podpisała w lutym.
Obecnie z ochrony tymczasowej w UE korzysta 4,33 milionów Ukraińców: 28,7 procent w Niemczech, 22,3 procent w Polsce i 9 procent w Czechach. Na koniec marca stosunek liczby osób z Ukrainy korzystających z ochrony czasowej do liczby ludności był najwyższy w Czechach (34,8 na 1000 osób), a w dalszej kolejności w Polsce (26,3), na Słowacji (26,2) i Cyprze (25,3).