Ukraińska armia twierdzi, że w wyniku ataku na zakłady Progress w Samarze, do którego doszło w nocy 15 sierpnia, trafione zostały warsztaty produkcyjne montażu silników do rakiet nośnych Sojuz oraz warsztaty obsługi samolotów w zakładach Aviakor. Prosząc o zachowanie anonimowości, rosyjski ekspert kosmiczny w rozmowie z rosyjskim serwisem BBC powiedział, że silniki do pierwszego i drugiego stopnia Sojuza produkuje przedsiębiorstwo UEC-Kuzniecow, które również ma swoją siedzibę w Samarze, ale w innej części miasta.
„W trakcie analizy dodatkowych danych potwierdzono porażkę w dniu 15 sierpnia 2026 r. warsztatu produkcyjnego montażu silników do rakiet nośnych Sojuz oraz warsztatu obsługi samolotów JSC Aviakor – Zakłady Lotnicze” – poinformował w środowe popołudnie Sztab Generalny Sił Zbrojnych Ukrainy.
Prezydent Ukrainy Władimir Zełenski powiedział, że w nocy 15 sierpnia ukraińskie siły zbrojne zaatakowały Centrum Rakietowo-Kosmiczne Progress w Samarze.
"Użyto rakiet Flamingo, to dobre osiągnięcie. Odległość od naszej granicy wynosi około 900 km" - napisał wówczas Zełenski.
Następnie ukraiński Sztab Generalny wyjaśnił, że Progress RSC to „jedno z kluczowych przedsiębiorstw rosyjskiego przemysłu rakietowego i kosmicznego, produkujące rakiety nośne rodziny Sojuz”. Według ukraińskiej armii rakiety te służą do wynoszenia na orbitę rosyjskich statków kosmicznych do celów wojskowych, rozpoznawczych i komunikacyjnych.
„W szczególności Sojuz-2.1b jest zaangażowany w rozmieszczenie rosyjskiej konstelacji satelitów Rassvet, szerokopasmowego systemu komunikacji satelitarnej, który Rosja pozycjonuje jako odpowiednik Starlink” – oznajmił ukraiński Sztab Generalny w oświadczeniu.
Ponadto, według ukraińskiego wojska, Progress RSC produkuje ziemskie statki kosmiczne do teledetekcji, które rosyjskie wojsko wykorzystuje do celów rozpoznawczych.
Sztab Generalny poinformował, że ustalany jest zakres zniszczeń spowodowanych uderzeniem w elektrownię.
Władze rosyjskie poinformowały wówczas jedynie, że ukraińskie wojsko uderzyło w „przedsiębiorstwo przemysłowe”. Nie sprecyzowali o jaką roślinę chodzi.
Od soboty władze regionalne i federalne nie komentowały sytuacji wokół zakładu.
Jednak od tego czasu pojawiły się zdjęcia satelitarne z kilku różnych serwisów, które potwierdziły informację o klęsce zakładu Progress.
Na zdjęciach widać, że jedna rakieta uderzyła w dach jednego z budynków tego zakładu, wybijając w nim dziurę. Jednocześnie na podstawie zdjęć nie da się określić, jaki to warsztat. Drugi pocisk trafił w hangar należący do położonej obok fabryki samolotów Aviakor.
W związku z tym Sztab Generalny Sił Zbrojnych Ukrainy poinformował w środę, że trafiono do warsztatu produkcyjnego, w którym montowane są silniki do rakiet nośnych typu Sojuz.
Obserwator wojskowy rosyjskiej służby BBC Pavel Aksenov mówi:
Zdjęcia fabryki z uszkodzonym dachem zostały opublikowane po strajku 15 sierpnia na ukraińskich kanałach Telegramu. Rosyjski serwis BBC przestudiował także zdjęcia satelitarne z Copernicus i Planet Labs, które pokazują uszkodzenia w tych samych miejscach.
Trudno na podstawie zdjęcia satelitarnego ocenić dokładnie, które pomieszczenie zostało uszkodzone i jakie zniszczenia powstały w wyniku uderzenia rakiety w dach warsztatu.
Rosyjski ekspert kosmiczny, który pragnął zachować anonimowość, powiedział rosyjskiemu serwisowi BBC, że silniki pierwszego i drugiego stopnia Sojuza (RD-107A i RD-108A) produkuje przedsiębiorstwo UEC-Kuzniecow, które również mieści się w Samarze, ale w innej części miasta.
Według niego montaż silników w rakietach Sojuz odbywa się w fabryce Progress, gdzie one, silniki, docierają zmontowane. Sama instalacja odbywa się w innej części przedsiębiorstwa.
Biegły stwierdził, że uszkodzenie prawdopodobnie nastąpiło w części zakładu zwanej „pomieszczeniem czystym”, w której zainstalowano obwody elektryczne. Trudno mówić o tym, jak bardzo wycierpiała.
"Mocniejszy cios padł na inny warsztat, niezwiązany bezpośrednio z produkcją Sojuza. Drugi cios padł na mały warsztat, w którym znajduje się także czyste pomieszczenie do montażu obwodów elektrycznych i wyposażenia dla produktów znajdujących się na linii produkcyjnej. To nie jest warsztat do końcowego montażu czy produkcji silników, jak wskazują niektóre raporty" - powiedział ekspert rosyjskiemu serwisowi BBC.
"Skala zniszczeń wyłącza konkretny warsztat na czas nieokreślony. Liczba i stan detali, które znajdowały się na linii, są obecnie nieznane, ale jest mało prawdopodobne, aby nadawały się do renowacji, gdyby w warsztacie doszło do eksplozji głowicy. Nie wiadomo również, ile czasu zajmie odbudowa tego warsztatu lub przeniesienie tego etapu linii do innego warsztatu. Nie ma bezpośredniego wpływu na plany wystrzelenia Sojuza-2.1b do końca 2026 roku, ponieważ nie ma zapasy gotowych rakiet, zarówno do wystrzelenia na ISS, jak i do realizacji innych zamówień. Dokładna liczba produktów w różnych magazynach nie jest znana – mówi ekspert.
