Mısır'da pterosaurların varlığına dair doğrulanmış ilk fosil kanıtlarının keşfi

Mısır'daki Mansoura Üniversitesi, Batı Çölü'nde 95 milyon yıldan daha eski bir "pterozor" kanadı fosilinin bulunmasıyla, Mısır'da "pterozorların", yani uçan sürüngenlerin varlığına dair doğrulanmış ilk fosil kanıtlarının belgelendiğini duyurdu.

Üniversite tarafından resmi internet sitesinde yayınlanan açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Mansoura Üniversitesi Omurgalı Paleontoloji Merkezi (SLAM Laboratuvarı) ekibi, Mısır Çevre Bakanlığı, Denver Doğa ve Bilim Müzesi ve Amerika Birleşik Devletleri Carnegie Doğa Tarihi Müzesi işbirliğiyle, Mısır'daki kayalıklarda bulunan bir pterozor kanadı fosilini keşfederek, Mısır'da pterozorların (uçan sürüngenler) varlığına dair doğrulanmış ilk fosil kanıtını belgelemeyi başardı. Batı Çölü'ndeki Bahariya Vahası Çöküntüsünde yer alan ve 95 milyon yıldan daha eskiye dayanan Bahariya Formasyonu, Mısır'ın omurgalı fosilleri alanındaki bilimsel başarılarına yeni bir katkı sağlıyor."

Açıklamada, pterosaurların uçma yeteneğini geliştiren ilk omurgalılar olduğu ve Kretase döneminin sonunda soylarının tükenmesinden önce 150 milyon yıldan fazla bir süre dinozorlarla birlikte yaşadıkları belirtildi.

Açıklamaya göre bu keşif, "Mısır'daki pterozorlara ilişkin doğrulanmış ilk fosil kaydını temsil ediyor ve daha önce yapılan kazılarda bölgede yaşayan dinozorlar, sürüngenler ve balıkların ortaya çıkarılmasının ardından Bahariya Vahası'ndaki ekosistemin resmini ilk kez tamamlıyor."

Sonuçları Acta Palaeontologica Polonica dergisinde yayınlanan çalışma, anatomik özellikleri fosilin kimliğini doğruladığı için fosilin pterozorun kanadının büyük bir bölümünü temsil ettiğini gösterdi. Açıklamaya göre araştırmacılar hayvanın kanat açıklığının yaklaşık 4 metre olduğunu tahmin etti. Bu da onun o dönemde Kuzey Mısır'ı kaplayan nehirler, taşkın alanları ve kıyı ortamları üzerinde uçan orta büyüklükte bir pterozor olduğunu gösteriyor.

Fosil, dünya çapında pterozor fosillerinin azlığı nedeniyle olağanüstü bir öneme sahiptir. Açıklamada ayrıca bu uçan sürüngenlerin dağılım kayıtlarındaki önemli bir boşluğu doldurduğu ve uçuş aparatları hakkında nadir anatomik bilgiler sağladığı belirtildi.

Araştırmanın ana yazarı, Mansoura Üniversitesi Salam Laboratuvarı ekibinin üyesi ve Benha Üniversitesi Fen Fakültesi'nde yardımcı öğretim görevlisi olan Bilal Salem ise, 2018 yılında Bahariya Vahası çöküntüsünde katıldığı ilk saha görevi sırasında bu fosili bulmanın kendisi için büyük bilimsel ve kişisel değer taşıdığını belirterek, Mısır'da ilk doğrulanan pterozor fosilinin keşfinin "araştırma kariyerinde olağanüstü bir an" olduğunu kaydetti.

Ohio Üniversitesi'nde doktora öğrencisi olan Salem, Bahariya Vahası'nın topraklarda dolaşan ve nehirleri kontrol eden canavarlarıyla ünlü olduğuna dikkat çekerek, şunları ekledi: "Bugün ilk kez canlıların gökyüzünde uçtuğunu gösteren net kanıtlara sahibiz."

Carnegie Doğa Tarihi Müzesi'nde omurgalı paleontoloğu ve çalışmanın ortak yazarlarından biri olan Matthew Lamanna ise, Bahariya Vahası'nın "Afrika'daki en ünlü dinozor alanlarından biri olarak kabul edildiğini, ancak orijinal fosil kayıtlarının büyük bir kısmının İkinci Dünya Savaşı sırasında kaybolduğunu" belirterek, pterozor fosili de dahil olmak üzere yeni keşiflerin "fosil fosil bu bilimsel mirasın yeniden inşasına katkıda bulunduğunu" vurguladı.

Bahariya Vahası'nın paleontoloji tarihinde istisnai bir yere sahip olması dikkat çekicidir; çünkü yirminci yüzyılın başlarından beri burada Spinosaurus ve Paralitaitan gibi en ünlü Afrika dinozorlarının yanı sıra devasa balıklar, timsahlar ve antik kaplumbağalar ortaya çıkmıştır.