ABD-İran Anlaşma İhtimali: Trump'un Durumu ve İran'ın Cevabı

ABD ve İran arasında bir anlaşma sağlanmasına yönelik çabalar sürerken, İran’a yönelik kapsamlı saldırıyı ‘olası anlaşma ihtimali’ sebebiyle durduran Amerikan yönetiminin ne karar vereceği merak konusu. ABD Başkanı Donald Trump, önceki gün yaptığı açıklamada, İran’la müzakerelerin yeniden başlayacağını ve bir anlaşmanın sağlanması konusunda iyimser olduğunu belirtmişti. Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve İran’ın “nükleer silahsızlandırılması” konusunda yakında bir anlaşmaya varılabileceğine dair iyimserliğini dile getirirken, Tahran’la bir anlaşmaya varılması için son tarih belirtmekten kaçınarak “Durumun nasıl gelişeceğini göreceğiz” dedi. Ancak Tahran’dan gelen açıklamalar Trump’ı rahatlatır nitelikte değil. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, dün yaptığı açıklamada, “ABD ile müzakere halinde değiliz. Umman ile görüşmeler Hürmüz Boğazı’nda gemilerin güvenli geçişine odaklanıyor. ABD’nin deniz ablukası ve saldırıları devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı’nın mevcut durumunda bir değişiklik olmayacak” ifadelerini kullandı. İran’a yönelik “saldırgan tutumun” ancak güç ve caydırıcılıkla engellenebileceğini söyleyen Bekayi, ABD’nin yalnızca İran’ın değil, bölgedeki tüm ülkelerin de güvenliğini tehdit ettiğini dile getirdi. Öte yandan Trump ise konuya ilişkin yaptğı açıklamada, “İran yönetimi inanılmaz derecede ikiyüzlü. Toplantı talep ediyorlar, bazıları buna ‘yalvarıyorlar’ diyebilir. Görüşmeler başlıyor, yakın gelecekte yenileri planlanıyor, sonra da açıkça ve gururla hiçbir görüşme yapmadıklarını, hiçbir şey konuşulmadığını ve sadece Umman ile görüştüklerini söylüyorlar” diye konuştu. ABD Başkanı Hürmüz’ün açılmasına ilişkin “son bir şans verdim” diyerek bugün açılabileceğini dile getirdi. ‘Yaratıcı yol’ arıyorlar Öte yandan Trump yönetiminin İran konusunda bir ‘çıkmaza girdiğine’ dair haberler bir süredir Amerikan basınında yer alıyor. Nitekim son olarak CNN’in haberi, Trump yönetiminin konuyla ilgili ‘çaresizliğini’ gözler önüne serdi. CNN’in haberine göre ABD Merkez Komutanlığı istihbarat biriminden bir subay, geniş bir askeri analist grubuna gönderdiği mesajda, “İran’a baskı uygulamak ve onu cezalandırmak için yeni, yaratıcı ve alışılmadık yollar arıyoruz” diye yazdı. Mesaja aşina bir kaynağa göre, ikinci bir kaynak da üst düzey bir ABD askeri subayının geçen hafta “İran’la nasıl başa çıkılacağına dair yeni fikirler” isteyen bir mesaj gönderdiğini söyledi. Bu durum, Trump yönetiminin İran’ı kendi şartlarına göre bir anlaşmaya zorlamak için elindeki seçenekleri tüketmeye başladığı yönünde yorumlandı. İsrail beklemede İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İran’ın İsrail’e saldırması durumunda ülkeye “ağır bir darbe” indirileceği açıklamasında bulundu. Katz, “Eğer İran İsrail’e saldırırsa yıkıcı bir darbe alacaktır ve onlar da bunu çok iyi biliyor” ifadesini kullandı. Kanal 14 televizyonu haberinde, İsrail güvenlik yetkililerinin ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik planlanan kapsamlı bir askeri harekatı iptal etme kararına tepki gösterdiği de kaydedildi.