ABD'nin İran politikasında öncelik değişti: Odak nükleer programdan benzin fiyatlarına kaydı

"Donald Trump'ın sağ kolu” olarak bilinen ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile devam eden savaşta ülkesinin temel önceliğinin artık İran'ın nükleer programı değil, Amerikalı tüketiciler için benzin fiyatlarını düşürmek olduğunu söyledi.

Fox News televizyonuna açıklamalarda bulunan Vance, "Petrolün bugün düştüğünü ve çatışmanın ilk günlerindeki zirvelerden oldukça gerilediğini biliyorum. Bir numaralı hedefimiz bu; ülkemizin dört bir yanındaki Amerikalılar için petrol ve doğalgazı ucuz tutmak" dedi.

Vance, ikinci hedefin ise "İran'ın asla nükleer silah edinmemesini sağlamak" olduğunu sözlerine ekledi.

Başkan Donald Trump tarafından daha önce savaşın temel gerekçesi olarak gösterilen nükleer silah engelleme hedefinin geriye itilmesi, çatışmanın odak noktasının Hürmüz Boğazı'nın kontrolüne kaydığını gösteriyor.

Trump'ın şubat ayı sonunda İsrail ile birlikte başlattığı savaş öncesinde açık olan kritik yakıt ikmal koridoru, İran'ın misilleme olarak boğazı fiilen kapatmasıyla Washington üzerinde güçlü bir koz haline geldi.

Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz arzının beşte birinin geçtiği boğazdaki tıkanıklık ve yükselen benzin fiyatları, kasım ayındaki ara seçimler öncesinde 80 yaşındaki Trump'ın kamuoyu desteğini düşürürken Cumhuriyetçiler arasında Kongre kontrolünü kaybetme endişesine yol açtı.

ABD ordusunun savaşın başlamasından bu yana geçen aylarda milyarlarca dolar değerinde yüksek teknolojili füze ve mühimmat stokunu tükettiği ve stokların azalmasının Trump'ın yeni saldırı seçeneklerini sınırlandırdığı bildirildi.

Vance, şubat sonunda başlatılan taarruza yönetim içinde en şüpheyle yaklaşan isimler arasında yer alırken, mevcut tablonun İran limanlarını abluka altında tutarak petrol satışını engellemeye dayalı daha temkinli bir yaklaşıma işaret ettiği belirtildi.

Trump, kısa süre önce boğazın yeniden açılmasına yönelik hızlı bir anlaşma sağlanması halinde saldırıları durduracağını açıklamış, Axios'a verdiği mülakatta ise "Düşük profilli tutuyoruz. Onlarla yalnızca yarım ağız müzakere halindeyiz. İran'ı devasa enflasyonu ve paralarının olmaması gerçeğiyle sadece izliyoruz" ifadelerini kullanmıştı.

Diplomasi askıya alınırken Tahran yönetimi boğazın yeniden açılması için Trump yönetiminin kabul etmesi beklenmeyen koşullar öne sürdü.

Bu şartlar arasında savaşın tüm cephelerde sona ermesi, ABD'nin liman ablukasını kaldırması, yaptırımlara son verilmesi, dondurulan varlıkların serbest bırakılması ve savaş zararlarının tazmin edilmesi yer alıyor.

Bu talepler, haziran ayında varılan ve İran için 300 milyar dolarlık yeniden inşa fonu kurulmasını içeren ancak çatışmaların yeniden başlamasıyla çöken mutabakat zaptının maddelerini yansıtıyor.

Öte yandan Panama Şehri'nde konuşan ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD ordusunun bölgedeki deniz varlığını koruyarak İran'a uyguladığı ablukayı süresiz sürdürebilecek kabiliyette olduğunu belirtti.

Hegseth, "ABD Donanması böyle bir ablukayı süresiz olarak devam ettirebilir çünkü gemilerimizi şimdiye kadar yaptığımız gibi dönüşümlü olarak bölgeye gönderip geri çekeceğiz ve buna devam edeceğiz" dedi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent da Tahran üzerindeki ekonomik baskının artırılacağını vurgulayarak, "Gelecek hafta yapılacak duyurular için burayı takip edin, çünkü bir ülkeye yönelik ekonomik izolasyon konusunda tarihte daha önce hiç görülmemiş önlemler uygulayacağız" açıklamasını yaptı.