ABD ve İran arasında 107 günlük savaşın ardından mutabakat sağlandı

ABD ve İran arasında 107 gün süren savaşın sona ermesi için mutabakata varıldı. Cuma günü yetkililer İsviçre'de temsili imza töreni sonrası ileri müzakerelerin ilk toplantısını yapacak.

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın imzalandığını ve Hürmüz Boğazı'nın cuma günü tamamen açılacağını bildirerek ‘’İran'la artık çok iyi anlaşıyoruz.'' dedi. Petrol fiyatlarının düşmesinin ve borsanın yükselmesinin önemli olduğunu belirten Trump, ‘’İran nükleer silaha sahip olmayacak.'' dedi.

Dün ABD Başkanı Trump ve İranlı yetkililer, iki ülke arasında mutabakata varıldığını ve mutabakat zaptıyla ilgili temsili törenin 19 Haziran'da İsviçre'de gerçekleşeceğini duyurmuştu.

Bugün ise üst düzey bir ABD yetkilisi, mutabakat zaptının Trump ve yardımcısı JD Vance tarafından imzalandığını bildirdi. İran tarafında ise Meclis Başkanı ve baş müzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf'ın metni imzaladığı belirtildi. Yetkililer, imzaların elektronik ortamda atıldığını bildirdi.

Hürmüz'ün açılması ve ABD ablukasının kaldırılmasını öngören anlaşmanın ayrıntıları önümüzdeki günlerde açıklanacak. Nihai bir anlaşmaya varılması halinde bölgedeki ABD askeri kuvvetlerinde düşüş öngörülüyor.

Diğer yandan İsrail'in Lübnan'dan çekilmesinin ise anlaşmanın şartlarından biri olmadığı belirtildi. İran'ın dondurulan varlıkları ve yaptırımların durumu ise gidişata göre değerlendirilecek.

VANCE: ANLAŞMA METNİNİ HAFTA İÇİNDE AÇIKLAMAYI UMUYORUZ

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance “Anlaşma metnini hafta içinde açıklamayı umuyoruz." diye konuştu.

Amerikan CNBC televizyonuna açıklamalarda bulunan Vance, cuma günü İsviçre'de gerçekleştirilmesi planlanan temsili imza törenine İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin katılmasını beklediklerini söyledi.

“İRANLILARIN HANGİ KONULARDA TAVİZ VERECEĞİNİ GÖRECEĞİZ”

“Hürmüz Boğazı'nın uzun vadede ücretsiz olarak açılmasını bekliyoruz.” diyen Vance, "Tahran'ın hangi konularda taviz vereceğini göreceğiz." ifadesini kullandı.

Hala çözüm bekleyen çok konu olduğunu belirten ABD Başkan Yardımcısı Vance, “İsrail'de anlaşmadan memnun olanlar da var. İsrail'in yeni Ortadoğu masasında bir koltuğu olacak.” diye konuştu.

ARAKÇİ: MÜZAKERE EKİPLERİ GÖRÜŞECEK

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesiyle ABD arasındaki mutabakat çerçevesinde, cuma günü İsviçre'de müzakere ekiplerinin başkanları arasında bir görüşmenin gerçekleşebileceğini belirtti.

HÜRMÜZ BOĞAZI BASRA'YA KIYISI OLAN ÜLKELER İÇİN KRİTİK ÖNEMDE

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Denizi arasında yer alıyor. Boğazın bir yakasında Umman, diğer yakasında İran bulunuyor. Boğazın en dar yeri, 33 kilometre genişliğinde. Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli su yollarından biri. Petrol ticaretinin beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden yapılıyor.

OPEC üyesi Suudi Arabistan, İran, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Irak, Asya ülkelerine ham petrol ticaretinin önemli bölümünü Hürmüz'den ihraç ediyor.

Dünyanın en büyük likit doğalgaz ihracatçılarından biri olan Katar, ticaretinin neredeyse tamamını Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriyor. İran, yıllarca Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit etti ancak hiçbir zaman kapatmadı.

ABD'nin Bahreyn'de konuşlu Beşinci Filosu, Hürmüz Boğazı'ndaki ticaretin güvenliğini sağlamakla görevli. 1973'te İsrail ile Mısır arasındaki savaşta Suudi Arabistan'ın başını çektiği Arap ülkeleri, İsrail'in Batılı destekçilerine petrol ambargosu uygulamıştı. O dönemde Batılı ülkeler, Körfez ülkelerinin en büyük petrol ihracatçısıydı.

Bugünlerde OPEC'in en büyük müşterisini Asya ülkeleri oluşturuyor. Hürmüz Boğazı, 1980-1988 arasındaki İran-Irak Savaşı'nda da gündemden düşmedi. İki taraf, birbirinin petrol ticaretini engellemek için hamleler yaptı. Hürmüz'deki gerilim Tanker Savaşı olarak tarihe geçti.