Akkuyu Nükleer Santralı: 15 Yıllık Alım Garantisi ve Ekonomik Yük

Akkuyu Nükleer Güç Santralı’na yönelik değerlendirme yapan YENİ Parti Samsun İl Başkanı Mehmet Özdağ, sözleşme imzalanmasının üzerinden 13, temel atma töreninin ise 11 yıl geçtiğini belirtti. Özdağ, “Geçen sürede ‘karanlıkta kalma’ senaryolarının aksine arz fazlası bile oluştu. Mühendislerin şebeke yönetimi açısından teknik bir yük olarak değerlendirdiği Akkuyu, gelinen noktada yeni teşvik almadan bitemeyecek stratejik bir enkaza dönüştü” dedi.

Anlaşmaya göre Akkuyu’da üretilecek elektriğin bir kısmına 15 yıl boyunca sabit alım garantisi verildiğini anımsatan Özdağ, “1. ve 2. ünitede üretilecek elektriğin yüzde 70’i, 3. ve 4. ünitede üretilecek elektriğin ise yüzde 30’u her ünitenin ticari işletmeye alınma tarihinden itibaren 15 yıl boyunca kilowatsaat başına 12,35 sent üzerinden satın alınacak. Toplamda bu oran, santralin üreteceği tüm elektriğin yüzde 50'sine denk geliyor. Geri kalan üretim ise serbest piyasa koşullarında satılacak.

Bu 12,35 sentlik bedeli bugünün gerçek piyasa fiyatıyla karşılaştırdığımızda ortaya ciddi bir makas çıkıyor. Kısacası garanti edilen rakam, aslında fahiş düzeylere yükselen ve çoğu zaman karaborsa olarak tabir ettiğimiz bugünün serbest piyasa fiyatının bile tam 3,25 katına denk geliyor” ifadelerini kullandı.

Akkuyu’nun olası maliyetlerini ele alan Özdağ, “Dört ünite birden tam kapasiteyle devreye girdiğinde, Türkiye'nin kasasından sırf 12,35 sentlik alım garantisi için her yıl tam 2,16 milyar dolar çıkıyor. Serbest piyasada satılan kısmın (665 milyon dolar) da eklenmesiyle santralin toplam yıllık cirosu 2,82 milyar dolara ulaşıyor. Tüm santralin ürettiği elektrik bugünkü serbest piyasa fiyatından satın alınsaydı, yıllık toplam maliyet sadece 1,33 milyar dolar olacaktı. Garanti nedeniyle piyasaya göre Rusya’ya her yıl fazladan yaklaşık 1,5 milyar dolar ödeme yapmak durumunda kalacağız” diye konuştu.

Sözleşme gerekği bu durumun 15 yıl boyunca süreceğine dikkat çeken Özdağ, “15 yılın sonunda, sadece yüzde 50'lik garanti kapsamındaki elektrik için devletin kasasından çıkacak toplam tutar 32,4 milyar doları buluyor. Oysa aynı miktarda elektrik bugünkü piyasa fiyatlarıyla yaklaşık 10 milyar dolara temin edilebilirdi. Sonuç olarak, bugünün piyasa gerçekleriyle bakıldığında, alım garantisi nedeniyle Türkiye 15 yıl içinde piyasa değerinin üzerine yaklaşık 22,4 milyar dolarlık ek bir maliyet üstlenmiş oluyor” dedi.

11 yılda santralın ilk ünitesinin bile devreye alınamadığını söyleyen Özdağ, “Dünyanın en pahalı enerjisini almamıza neden olacak bu projeye tüm bunlar yetmezmiş gibi, geçtiğimiz Cuma gecesi (25 Temmuz 2026) TBMM’den geçirilen torba yasayla yeni teşvikler de sağlanmıştır. Torba kanun teklifine son dakika eklenen maddelerle, nükleer yatırımlar için üç farklı vergi kanununda (Damga Vergisi, KDV ve Kurumlar Vergisi) teşvik, istisna ve indirimler getirilmiştir” ifadelerini kullandı.

Özdağ, makalesinin sonunda düzenlemeyle birlikte Rusya’ya 5 milyar dolarlık ek bir avantaj sağlandığını söyledi. Özdağ, “Bu yeni teşvikler mevcut alım garantisinden düşülmeyeceği için Akkuyu elektriğine üretim öncesinde zam yapılmıştır. Sonuç olarak Akkuyu; halkımızın cebinden Rusya'ya kaynak aktaran ve daha devreye dahi girmeden enerji yoksulluğumuzu derinleştiren bir projeye dönüşmüştür. Ülkemizin enerji bağımsızlığı; yeni dönemde, köhnemiş teknolojilere ve ağır finansal tavizlere mahkûm edilerek değil, kamu yararını merkeze alan çağdaş, esnek ve yerli yenilenebilir enerji politikalarıyla inşa edilecektir” dedi.