Chuyển đổi số y tế Việt Nam: Thách thức liên thông dữ liệu và bài học kinh nghiệm

Bên lề sự kiện Hội thảo quốc tế "Chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế và phát triển bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và ứng dụng tại Việt Nam" do Hội Tin học Y tế, Công ty Công nghệ Y tế TPP (Vương quốc Anh) và Báo Sức khỏe & Đời sống phối hợp tổ chức ngày 18/6, PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế có những chia sẻ về thực tế và thách thức trong chuyển đổi số y tế.

Ông Tường cho biết chuyển đổi số y tế đã đạt những kết quả tích cực với hơn 1.200 cơ sở khám chữa bệnh trên cả nước đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử. Đây chính là tạo nền tảng quan trọng cho quá trình xây dựng bệnh viện thông minh.

Tuy nhiên, chuyển đổi số không chỉ là thay thế hồ sơ giấy bằng hồ sơ điện tử. Mục tiêu lớn hơn là hình thành một hệ sinh thái y tế số kết nối, nơi dữ liệu có thể được chia sẻ và khai thác hiệu quả để phục vụ người bệnh.

Theo ông, "nút thắt" lớn nhất hiện nay là khả năng liên thông dữ liệu. Nhiều cơ sở y tế đã có hệ thống quản lý riêng, nhưng dữ liệu vẫn phân tán. Một người bệnh có thể khám tại nhiều bệnh viện khác nhau nhưng bác sĩ chưa dễ dàng tiếp cận toàn bộ lịch sử khám chữa bệnh. "Nếu không giải quyết được bài toán kết nối dữ liệu, chúng ta mới chỉ dừng ở mức số hóa từng đơn vị chứ chưa xây dựng được hệ sinh thái y tế số quốc gia", ông khẳng định.

Chủ tịch Hội Tin học Y tế đánh giá hồ sơ bệnh án điện tử được xem là nền tảng của bệnh viện thông minh, giúp tạo ra nguồn dữ liệu có cấu trúc, được cập nhật liên tục và có thể chia sẻ giữa các tuyến điều trị. Khi dữ liệu được kết nối, bác sĩ có thể đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn, đồng thời giảm nhiều thủ tục hành chính không cần thiết.

Muốn xây dựng bệnh viện thông minh hay ứng dụng AI hiệu quả thì trước hết phải có dữ liệu đầy đủ, chuẩn hóa và liên thông. Ngoài ra, khi dữ liệu được kết nối, người bệnh được chăm sóc thuận tiện và liên tục hơn. Người dân không phải mang theo nhiều giấy tờ hay thực hiện lại các xét nghiệm không cần thiết. Bác sĩ có thể tiếp cận lịch sử khám chữa bệnh để đưa ra quyết định điều trị phù hợp hơn. Đồng thời, y tế số cũng giúp tăng cường năng lực cho y tế cơ sở, giảm quá tải bệnh viện tuyến trên và tạo điều kiện để người dân ở vùng sâu, vùng xa tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao.

PGS.TS Trần Quý Tường cho rằng Việt Nam cần ưu tiên ba điểm trong giai đoạn tới. Thứ nhất là tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu y tế. Thứ hai là thúc đẩy liên thông dữ liệu giữa các cơ sở khám chữa bệnh. Thứ ba là đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu trong quản lý, nghiên cứu và phát triển các giải pháp AI phục vụ chăm sóc sức khỏe.

Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số là giúp người dân được chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Khi dữ liệu được kết nối hiệu quả, Việt Nam sẽ tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái y tế số hiện đại, thông minh và lấy người bệnh làm trung tâm.

Ông nói thêm, Việt Nam nên tham khảo kinh nghiệm từ các mô hình thành công trên thế giới. Chẳng hạn TPP đã triển khai nền tảng hồ sơ sức khỏe điện tử SystmOne trong suốt 30 năm. Hệ thống này hiện được sử dụng rộng rãi trong hệ thống y tế công của Vương quốc Anh và đã được triển khai tại nhiều quốc gia như Trung Quốc, Trung Đông hay khu vực Caribbean.

Công ty TPP - đơn vị trong lĩnh vực y tế số đã triển khai nền tảng đám mây tập trung SystmOne theo triết lý "Một bệnh nhân, một hồ sơ bệnh án trọn đời". Hệ thống gồm hơn 25 phân hệ linh hoạt, kết nối dữ liệu thông suốt giữa các trạm y tế cơ sở và bệnh viện tuyến trên. Tại Việt Nam, TPP đã bản địa hóa phần mềm, tổ chức đào tạo số và tích hợp AI hỗ trợ điều trị, đồng thời triển khai thí điểm tại các trạm y tế xã (như ở Bắc Ninh, Lai Châu, Hà Giang) nhằm giúp người dân chủ động quản lý dữ liệu sức khỏe cá nhân.

"Điều đáng học hỏi không chỉ là công nghệ mà là cách xây dựng một môi trường dữ liệu thống nhất, cho phép các cơ sở y tế chia sẻ thông tin an toàn, giúp bác sĩ tiếp cận đầy đủ hồ sơ người bệnh và nâng cao hiệu quả điều trị. Đây cũng là hướng đi mà Việt Nam đang hướng tới", Chủ tịch Hội Tin học Y tế nói.