Erdoğan attends Turkic States informal summit in Turkistan

CUMHURBAŞKANI Tayyip Erdoğan, Kazakistan’ın Türkistan şehrinde gerçekleşen Türk Devletleri Teşkilatı Gayriresmi Zirvesi’ne katıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkistan Kongre Merkezi’ne gelişinde Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev tarafından karşılandı. Zirveye Erdoğan ve Tokayev’le birlikte Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, gözlemci ülke olarak yer alan KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev katıldı.

KKTC’YE DESTEK VURGUSU

Erdoğan, konuşmasında kadim Türkistan şehrinin, Orhun Abidelerinden Divanu Lugati’t-Türk’e, Kutadgu Bilig’den Dede Korkut’a uzanan ortak hafızanın canlı abidesi olduğunu belirterek, “Anadolu erenlerinin feyiz aldığı Türkistan, geçmiş ile gelecek arasında kurduğumuz sarsılmaz köprünün en güçlü halkalarından biridir” dedi.

Zirveyi, kendileri için anlamlı kılan bir diğer hususun da Türk dünyasının ayrılmaz parçası Kıbrıs Türk halkının temsil edilmesi olduğunu ve Cumhurbaşkanı Tufan Erhurman’ı Türkistan zirvesinde görmekten memnuniyet duyduğunu ifade eden Erdoğan, “Türk dünyasının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile siyasi, ekonomik, kültürel ilişkilerini kuvvetlendirerek sürdürmesini temenni ediyorum” dedi.

DİJİTAL VİZYONDA BİRLİK

Erdoğan konuşmasında, geleceğin dünyasında daha fazla söz ve etki sahibi olabilmek için özellikle teknolojide işbirliğini en üst seviyeye çıkarmak durumunda olduklarını belirterek özetle şöyle devam etti:

“Zirvemizin ‘Yapay Zekâ ve Dijital Kalkınma’ temasıyla gerçekleştirilmesini bu bakımdan çok isabetli buluyorum. Geleceğe yön verme noktasında, dijitalleştirerek kalkınan Türk dünyası vizyonunu benimsememiz büyük önem taşıyor. Gaspıralı’nın ‘Dilde, fikirde, işte birlik’ şiarına 115 yıl sonra şimdi bizlerin, ‘Dijital vizyonda birlik’ ifadesini eklememizin zamanı gelmiştir. Bu vizyon nitelikli insan kaynağı, güçlü, dijital altyapılar ve veri temelli kamu idaresi anlayışı üzerine inşa edilmeli, aramızdaki dijital bağlantısallık kuvvetlendirilmelidir. Ülkelerimiz arasında ortak teknoloji projelerinin geliştirilmesi hiç şüphesiz bu vizyonu destekleyecektir. Dijital dönüşüm sürecinde geri kalmamızın bağımsızlığımızı da tehdit eden bir unsur olacağının farkındayız. Yapay zekânın bir tahakküm aracına dönüşmemesi için bu temayı doğru bir yaklaşımla fırsat zaviyesinden ele almalıyız.

HÜRMÜZ MERKEZLİ KRİZ

Yakın çevremizde yaşanan krizler, Türk dünyasının dayanışma içinde hareket etmesinin stratejik değerini bir kez daha ortaya koymuştur. Jeopolitik sınamalar karşısında istişare mekanizmalarımızı ve eşgüdümümüzü güçlendirmeliyiz. TDT Plus formatının bir an önce hayata geçirilmesinde fayda görüyoruz. Bizlerin ve bakanlarımızın artan temasları Türk devletlerinin artık ortak meseleler arasında üst düzey refleksler kazandığını teyit ediyor. Bugün Hürmüz Boğazı merkezli krizin de gösterdiği üzere Orta Koridor başta olmak üzere Türk dünyasını birbirine bağlayan ulaşım projeleri daha uzun yıllar önceliğimiz olmayı sürdürecektir.

SAVUNMA VE SANAYİ ALANINDA İŞBİRLİĞİ

Filistin, Lübnan, İran, Ukrayna ve daha birçok kriz savunmamızı güçlendirmemiz ve sanayi alanında işbirliğimizi artırmamız gerektiğine işaret ediyor. Türkiye olarak yüksek teknolojiyle şekillendirdiğimiz savunma sanayinde edindiğimiz tecrübeyi teşkilatımızın üyeleriyle paylaşmaya hazırız. Teşkilatımız bünyesinde savunma sanayi kurumları toplantılarının önemli olarak gerçekleştirilmesini önemsiyoruz.”

Erdoğan, Türkistan’da diğer liderlerle birlikte Hoca Ahmet Yesevi Türbesi ve Sapar Turizm Merkezi’ni de kapsayan kültürel gezi programına katıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazakistan’daki temaslarını tamamlamasının ardından “TUR” uçağıyla İstanbul’a geldi.

TÜRK DİLİ MODELİ

- Bugüne kadar kültürel alanda kaydettikleri gelişmelerin Türk bütünleşmesinin en önemli sütunlarından biri haline geldiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2025’te Semerkant’ta düzenlenen UNESCO 43’üncü Genel Konferansı’nda, 15 Aralık’ın “Dünya Türk Dili Ailesi Günü” olarak ilan edilmesinin herkesin ortak başarısı olduğunu söyledi.

Erdoğan, Ortak Türk alfabesinin eğitimden kültüre, akademik işbirliğinden dijital dönüşüme kadar geniş bir alanda kullanılmasının önemli olduğunu bildirerek, “Ortak dilimizin zenginliğini dijital dünyada görünür kılacak Türk dili modeli ve benzeri yapay zeka temelli girişimlerin desteklenmesi gerektiğine inanıyoruz.” dedi.

DİJİTAL UÇURUM KAPATILMALI

- Cumhurbaşkanı Erdoğan, tüm alanlarda olduğu üzere dijital gelişmişlikte de uluslararası adaletin sağlanmasının mühim olduğunu vurgulayarak, “Gelişmiş ülkeler ile en az gelişmiş ülkeler arasındaki dijital uçurumun kapatılması bu bakışımızın esasını teşkil etmelidir” dedi.

Gebze’deki Birleşmiş Milletler Teknoloji Bankası ile Teşkilatın üye ve gözlemcilerinin işbirliğini önemsediklerini belirten Erdoğan, yapay zekâ teknolojilerinin beraberinde getirdiği yeni risk alanlarına karşı müteyakkız olunması gerektiğine dikkati çekti.

Erdoğan, veri bankalarına ve kritik ulusal altyapılarına yönelik yeni nesil tehditlerin, dijital dönüşümün dikkatle yönetilmesi gereken boyutları olduğunu söyleyerek, “Siber güvenlik bugünün dünyasında tıpkı kara, hava ve denizdeki güvenlik gibi hayati ve zaruridir. Müteakip dönem Başkanlığımız sırasında Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde siber güvenlik alanındaki eşgüdüm ve işbirliğini daha ileriye taşımayı hedefliyoruz” diye konuştu.

YESEVİ TÜRBESİNİ ZİYARET ETTİ

- TÜRK Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) Gayriresmi Zirvesi’ne katılmak üzere Kazakistan’ın Türkistan şehrine giden Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a eşlik eden Emine Erdoğan, Hoca Ahmet Yesevi Türbesi’ni ziyaret edip Yesevi’nin kabri başında dua etti. Yesevi’nin yaşamını geçirdiği alanları da gezen Emine Erdoğan, Yesevi hakkında bilgi aldı. Emine Erdoğan, ziyaretine ilişkin NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti: