Giá linh kiện điện tử tăng cao: Người tiêu dùng gánh chịu

Giữa tuần trước, Microsoft bán ra Surface Pro và Surface Laptop thế hệ tiếp theo với điểm chung là giá niêm yết cùng tăng. Surface Pro mới khởi điểm 1.599 USD, cao hơn 600 USD so với thế hệ trước đó, trong khi Surface Laptop cũng có giá từ 1.499 USD, tăng gần 500 USD.

Máy chơi game Nintendo Switch 2 kèm game Legends of Zelda có giá 499 USD, cao hơn 50 USD so với hồi tháng 5. Một mẫu máy game khác là Sony PS5 Pro nâng từ 750 lên 900 USD kể từ tháng 4.

Tương tự, nhiều mặt hàng điện tử tiêu dùng như PC, laptop, smartphone đều đã được các hãng điều chỉnh theo hướng tăng từ đầu năm. Chẳng hạn, Galaxy A37 và A57 của Samsung tăng vài chục USD dù chỉ nâng cấp nhỏ so với thế hệ trước. Motorola cũng điều chỉnh giá dòng Razr 2026 lên hơn 100 USD.

Một số hãng dự kiến tăng giá sản phẩm trong bối cảnh chi phí cho chip nhớ tăng cao. Ngay cả với Apple, công ty nổi tiếng với chuỗi cung ứng ổn định, cũng không ngoại lệ. "Thật không may, việc tăng giá khó tránh khỏi. Chúng tôi đã cố gắng hết sức nhằm giảm mức tăng và bảo vệ khách hàng, nhưng mọi thứ đang không thể duy trì", CEO Apple Tim Cook nói với WSJ tuần trước.

Đợt điều chỉnh giá bắt nguồn từ tình trạng khan hiếm nguồn cung chip nhớ DRAM và bộ nhớ flash NAND trên toàn cầu - loại linh kiện có mặt trong hầu hết thiết bị di động. Cơn sốt trung tâm dữ liệu AI thúc đẩy các nhà sản xuất lớn như Samsung Electronics, SK Hynix (Hàn Quốc) hay Micron Technology (Mỹ) dịch chuyển dây chuyền sang cung cấp chip nhớ doanh nghiệp phục vụ máy chủ AI, khiến nguồn cung cho mảng điện tử tiêu dùng bị bóp nghẹt.

Dẫn phân tích từ công ty nghiên cứu thị trường TechInsights, WSJ cho biết so với năm ngoái, giá linh kiện DRAM và NAND dự kiến tăng gấp bốn vào mùa thu năm nay. Giới phân tích dự đoán, giá iPhone thế hệ mới có thể tăng giá. Hiện iPhone 17 Pro khởi điểm 1.099 USD, mang lại cho Apple tỷ suất lợi nhuận gộp 47%. Để duy trì mức biên lợi nhuận này trên thế hệ mới, Apple sẽ phải bán iPhone 18 Pro với giá 1.371 USD. Hãng thường có thói quen làm tròn giá bán, nên con số 1.299 USD được nhận định phù hợp hơn.

Hồi tháng 5, Jukan05, nhà phân tích kiêm "chuyên gia rò rỉ" nổi tiếng, đăng biểu đồ cho thấy cái nhìn trực quan về sự sụt giảm nguồn cung và đà tăng giá "không phanh" của thị trường chip nhớ. Sự thiếu hụt nghiêm trọng đến mức thị trường DRAM đang áp dụng mô hình điều chỉnh giá theo giờ.

Theo Tom's Hardware, trong báo cáo tài chính quý I/2026 ngày 30/4, ông Kim Jaejune, lãnh đạo mảng chip nhớ của Samsung, cảnh báo khủng hoảng bộ nhớ sẽ không kết thúc trong năm 2027. Thậm chí, khoảng cách giữa cung và cầu năm tới có thể còn nới rộng hơn cả năm 2026. Tương tự, ông Chey Tae Won, Chủ tịch SK Hynix, nhận định áp lực về nhu cầu bộ nhớ liên quan đến AI sẽ kéo dài đến năm 2030.

Vào tháng 3, Harry Yoon, Phó chủ tịch phụ trách tiếp thị bộ nhớ và hoạch định sản phẩm Samsung, cho biết trước truyền thông rằng tình trạng thiếu hụt đang chuyển từ bộ nhớ băng thông cao (HBM) cho trung tâm dữ liệu sang bộ nhớ NAND vốn thích hợp cho các mô hình AI suy luận. "Những năm trước, HBM là công nghệ chủ đạo. Tuy nhiên, nhiều công ty đang chuyển năng lực sản xuất sang NAND, cho thấy đây là xu hướng tương đối mới", Yoon cho biết.

Các nhà sản xuất hiện gấp rút bổ sung dây chuyền mới. Tuy nhiên, việc xây dựng chúng không thể một sớm một chiều. Theo TechRadar, một xưởng đúc vốn có chi phí xây dựng hàng tỷ USD, mất khoảng 2-3 năm mới hoàn thành, đồng nghĩa tình trạng thiếu hụt và giá cả tăng cao sẽ tiếp diễn ít nhất trong vài năm tới.

Các nhà sản xuất chip nhớ dường như cũng không vội vàng, do hầu hết mặt hàng vẫn bán chạy ngay cả với giá tăng cao. Theo Circular Technology, một nhà bán lẻ phần cứng trung tâm dữ liệu có trụ sở tại Massachusetts (Mỹ), trong năm 2025, giá hợp đồng của một số loại chip nhớ Micron cho trung tâm dữ liệu đã tăng từ 350 lên 1.300 USD.

"Các công ty đang được định giá cao. Việc phải duy trì tỷ suất lợi nhuận cao khiến người tiêu dùng là bên chịu thiệt", Brad Gastwirth, trưởng bộ phận nghiên cứu toàn cầu của Circular Technology, nói với WSJ. "Những chiếc máy tính ra mắt cuối năm nay sẽ không hề rẻ".

Bảo Lâm tổng hợp