İran ve ABD Cenevre'de Anlaşma İmzalayacak

İran Dışişleri Bakanlığı ve resmi medya kuruluşlarının aktardığı bilgilere göre, İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf liderlik edecek. ABD tarafını ise Başkan Yardımcısı J.D. Vance temsil edecek.

Arakçi'nin, imza töreninin hemen ardından yine Cenevre'de başlayacak kapsamlı teknik müzakerelerin ilk turuna da katılması bekleniyor.

TRUMP KATILACAK MI?

Bazı basın kuruluşları, ABD Başkanı Donald Trump'ın da imza törenine katılabileceğini öne sürse de konu henüz netlik kazanmadı. Güvenlik çevrelerinin, başkan ve başkan yardımcısının aynı anda yurt dışında bulunmaması yönündeki tavsiyelerinin karar sürecini etkilediği belirtiliyor.

VANCE'DEN AÇIKLAMALAR...

ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Fox News'e yaptığı açıklamada, İran ile yapılacak anlaşmanın Tahran açısından herhangi bir kazanım elde edilmeden önce ciddi yükümlülükler gerektirdiğini öne sürdü.

Vance, cuma günü Cenevre'de düzenlenecek imza törenine katılmasının İran'a verilmiş bir ödül olarak değerlendirilmemesi gerektiğini iddia ederek, amaçlarının Amerikan halkı için olumlu sonuçlar doğuracak bir anlaşmaya ulaşmak olduğunu belirtti

ABD'nin, İran'ın verdiği sözlerin ne derece samimi olduğunu ve bu taahhütlerin fiili uygulamalara dönüşüp dönüşmeyeceğini görmek istediğini de sözlerine ekledi.

TASLAKTA NELER VAR?

Al Arabiya English'in ulaştığı anlaşma taslağına göre, Tahran'a yönelik kapsamlı ekonomik teşvikler öngörülüyor.

Taslakta, İran'ın petrol ve yakıt satışına 'derhal' başlamasına izin verilmesi, ayrıca değeri en az 300 milyar dolar olan bir finansman ve kalkınma programının hayata geçirilmesi yer alıyor. Buna karşılık İran'ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer serbestisine ilişkin yükümlülükler üstlenmesi bekleniyor.

60 GÜNLÜK MÜZAKERE SÜRECİ

Taslağın ilk maddesi, tüm tarafların Lübnan dahil bütün cephelerde savaşın kalıcı ve derhal sona erdiğini ilan etmesini ve yeni bir düşmanca eylem başlatmama taahhüdünde bulunmasını öngörüyor.

Buna göre taraflar, en fazla 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşmak amacıyla müzakereler yürütmeyi kabul edecek. Bu süre, karşılıklı mutabakatla uzatılabilecek.

ABD Hazine Bakanlığı'nın, İran'ın yükümlülüklerini yerine getirmesi koşuluyla yaptırımların gevşetilmesi süreci başlayana kadar İran petrolünün satışına yönelik acil muafiyetler tanıması da taslakta yer alıyor.

'HÜRMÜZ' VE 'NÜKLEER' ŞARTLARI

Metne göre Washington, nihai anlaşma sonrasında İran'a yönelik yeni yaptırımlar uygulamamayı ve İran çevresindeki askeri varlığını azaltmayı taahhüt ediyor.

Tahran ise Hürmüz Boğazı'ndaki mayınları ve diğer engelleri kaldırarak 30 gün içinde deniz trafiğini tamamen normale döndürmeyi kabul ediyor.

Taslakta ayrıca İran'ın hiçbir zaman nükleer silah üretmeyeceği yönünde açık bir taahhütte bulunacağı belirtiliyor. Zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ve İran'ın nükleer programının geleceğine ilişkin nihai düzenlemelerin ise kapsamlı anlaşma müzakereleri sırasında karara bağlanacağı ifade ediliyor.