İran ve Umman'dan Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçiş güzergahı için uzlaşı

İran, Umman ile Hürmüz Boğazı'na ilişkin yürütülen görüşmelerde, boğazdan ticari gemi geçişlerinin güvenli şekilde sağlanması amacıyla oluşturulacak güzergahın coğrafi koordinatları üzerinde anlaşmaya varıldığını duyurdu.

İran devlet televizyonuna göre, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Hürmüz Boğazı'nın iki kıyı devleti olan İran ile Umman'ın, boğazdan ticari gemilerin güvenli geçişini sağlayacak bir trafik güzergahının belirlenmesi amacıyla yürüttüğü müzakerelerde, güzergahın teknik, hukuki, güvenlik ve çevresel boyutlarının İran'ın ilgili kurumlarınca ayrıntılı şekilde incelendiğini belirtti.

Tarafların üzerinde çalıştığı güzergahın coğrafi koordinatları konusunda anlaşmaya varıldığını kaydeden Bekayi, üçüncü tarafların süreci engellememesi halinde, iki ülkenin üzerinde uzlaştığı temel hususları içeren ortak bildirinin de son inceleme ve taslak aşamasında olduğunu söyledi.

Bekayi, İran ile Umman arasında varılan mutabakatın tek başına Hürmüz Boğazı'nı gemiler açısından güvenli hale getirmeyeceğini ifade ederek ABD'nin müdahalelerinden kaynaklı Boğaz'daki güvenlik risklerinin devam ettiğini öne sürdü.

İRAN-UMMAN ARASINDA HÜRMÜZ GÖRÜŞMELERİ

İran ve ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı.

ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmamış ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Umman karasularından alternatif rota belirlemişti. ABD'nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlayarak "izinsiz geçiş yapmaya çalışan" bazı gemileri vurmuştu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik 8 Temmuz'da şiddetli çatışmaların başlamasına yol açmış ve yaklaşık iki hafta devam etmişti.

İran, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz'da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başlamıştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile yürütülen teknik ve siyasi görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini açıklamıştı.