NASA, Karadeniz ve Marmara Denizi'ndeki Turkuaz Renk Değişimini Uzaydan Görüntüledi
Hızlı Bakış
- NASA, PACE uydusu ve Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) çekilen görüntülerle Karadeniz ve Marmara Denizi'ndeki ilkbahar-yaz dönemi turkuaz renk değişimini yayımladı.
- Bu değişimin nedeni, kokkolitofor adı verilen mikroskobik fitoplanktonların yoğun çoğalması olarak belirtildi.
Yapay zekâ özeti
Neden Önemli?
NASA, Karadeniz ve Marmara Denizi'nde ilkbahar ve yaz aylarında görülen turkuaz renk değişimini uydu ve uzay görüntüleriyle belgeledi. Bu değişimin nedeni, kokkolitofor adı verilen mikroskobik fitoplanktonların yoğun çoğalmasıdır.
ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Karadeniz ile Marmara Denizi'nde ilkbahar ve yaz aylarında görülen turkuaz renk değişimini gösteren uydu ve uzay görüntülerini yayımladı. NASA'nın PACE uydusu ile Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) çekilen görüntülerde Karadeniz, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı boyunca oluşan turkuaz renkli fitoplankton yoğunluğu dikkat çekti. Daha önce İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi'nde dronla görüntülenen turkuaz renk değişimi, bu kez uzaydan elde edilen görüntülerle birlikte eşsiz görseller ortaya koydu.
NASA'nın açıklamasına göre Karadeniz ve Marmara Denizi yılın büyük bölümünde koyu mavi ve siyaha yakın tonlarda görünürken, ilkbaharın sonu ile yaz aylarının başında geniş alanlara yayılan turkuaz renk değişimi meydana geliyor.
NASA'nın 8 Şubat 2024'te uzaya gönderdiği PACE (Plankton, Aerosol, Cloud, Ocean Ecosystem) uydusunda bulunan Ocean Color Instrument (OCI) cihazı, 22 Haziran 2026 tarihinde Karadeniz'deki dikkat çekici renk değişimini yüksek hassasiyetle görüntüledi.
Uydudan elde edilen görüntülerde Karadeniz'in geniş bir bölümünün açık mavi ve turkuaz tonlarına büründüğü görüldü. Bilim adamlarına göre denizde oluşan turkuaz rengin nedeni, "kokkolitofor" (coccolithophore) adı verilen mikroskobik fitoplanktonların yoğun şekilde çoğalması. Kalsiyum karbonat plakalarla kaplı bu canlılar, güneş ışığını yansıtarak deniz yüzeyine süt mavisini andıran turkuaz bir görünüm kazandırıyor.
NASA, yılın diğer dönemlerinde ise silika kabuklu diyatomların daha yaygın görüldüğünü ve bu nedenle denizin daha koyu renkte göründüğünü belirtti.
Yaklaşık bir ay önce, 27 Mayıs 2026 tarihinde Uluslararası Uzay İstasyonu'nda görev yapan Expedition 74 ekibindeki bir astronot tarafından çekilen fotoğrafta ise İstanbul Boğazı boyunca uzanan turkuaz akıntılar net şekilde görüntülendi. Karadeniz'den Marmara Denizi'ne doğru uzanan fitoplankton hareketleri ve akıntı desenleri uzaydan da seçilebildi.
NASA, yaklaşık bir ay arayla elde edilen uydu ve uzay istasyonu görüntülerinin bölgedeki mevsimsel fitoplankton hareketlerini ve deniz ekosistemindeki doğal değişimi ortaya koyduğunu belirtti. Uzmanlar, fitoplanktonların deniz besin zincirinin temelini oluşturmasının yanı sıra atmosferdeki karbonun tutulmasında da önemli rol oynadığına dikkat çekiyor.
Öte yandan, İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi'nde görülen aynı turkuaz renk değişimi daha önce dronla da görüntülenmişti. Deniz yüzeyinde oluşan turkuaz akıntılar ve fitoplankton yoğunluğu, hem deniz seviyesinden hem de uzaydan elde edilen görüntülerle karşılaştırmalı olarak gözler önüne serildi.
