Prezydent Duda zawetował ustawę dotyczącą przedawnienia zobowiązań podatkowych

Prezydent Karol Nawrocki zawetował w czwartek ustawę dotyczącą przedawnienia zobowiązań podatkowych. Jak zaznaczył, projekt przewidywał wprowadzenie instrumentów pozwalających organom państwa dochodzić roszczeń podatkowych po wielu latach, bez faktycznego ograniczenia czasowego.

"Państwo nie może tworzyć sytuacji, w której obywatel działa zgodnie z obowiązującymi przepisami, a po latach dowiaduje się, że państwo znalazło tylną furtkę na obejście własnych reguł" - powiedział prezydent w nagraniu zamieszczonym na platformie X.

Jak podkreślił, państwo powinno budować relacje z obywatelami w oparciu o wzajemne zaufanie i nie może tworzyć rozwiązań pozwalających na obchodzenie własnych reguł po upływie ustawowych terminów.

Ryzyko ograniczenia prawa podatników do obrony

Prezydent zaznaczył, że ustawa zawierała pozytywne rozwiązanie polegające na likwidacji mechanizmu umożliwiającego zawieszanie biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych poprzez wszczęcie postępowania przed upływem pięcioletniego terminu. Jednocześnie jednak, jego zdaniem, projekt przewidywał wprowadzenie instrumentów pozwalających organom państwa dochodzić roszczeń podatkowych po wielu latach, bez faktycznego ograniczenia czasowego.

Jak wskazał Nawrocki, w efekcie podatnicy mogliby utracić gwarancję wynikającą z instytucji przedawnienia, podczas gdy urzędnicy zachowaliby możliwość dochodzenia należności w innym trybie. Ocenił, że rozwiązania te pozostają w sprzeczności z art. 2 oraz art. 217 konstytucji.

"Obywatel, opierając się na ustawowych terminach przedawnienia, powinien odzyskać spokój, wierząc, że jego zobowiązania podatkowe wygasły. Tymczasem zawetowana przeze mnie ustawa tworzyła mechanizmy pozwalające podważać tę zasadę poprzez wykorzystanie postępowań karnych skarbowych"- argumentował prezydent.

Nawrocki zwrócił również uwagę na ryzyko ograniczenia prawa podatników do obrony. Jak wskazał, po upływie terminu przedawnienia podatnicy zgodnie z prawem mogą zaprzestać przechowywania dokumentacji, podczas gdy nowe przepisy mogłyby narażać ich na postępowania prowadzone wiele lat później. Dodał także, że ustawa mogłaby prowadzić do zachwiania konstytucyjnej równowagi władz, ponieważ sądy karne uzyskałyby możliwość przejmowania kompetencji właściwych dla administracji skarbowej oraz sądów administracyjnych.

Inny sposób liczenia terminu przedawnienia

Sejm uchwalił nowelizację Ordynacji podatkowej oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy, która przewidywała m.in. zmianę sposobu liczenia terminu przedawnienia do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie z tytułu opodatkowania przychodów, które nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.

Oznacza to, że 5-letni termin przedawnienia prawa do wydania tego typu decyzji byłby liczony od końca roku kalendarzowego następującego po tym, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Prawo zakładało również usunięcie okoliczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Wiele organizacji pracodawców zwracało uwagę na instrumentalne wykorzystywanie tego przepisu do wydłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.