Ruth Ellis được Vua Charles ban lệnh ân xá có điều kiện sau 70 năm

Hơn 70 năm sau khi bị treo cổ vì bắn chết người tình, Ruth Ellis được Vua Charles ban lệnh ân xá có điều kiện, khép lại hành trình nhiều thập kỷ đòi công lý của gia đình.

Ruth Ellis, tiếp viên hộp đêm 28 tuổi, bị thi hành án ngày 13/7/1955, ba tháng sau khi bắn chết tay đua xe David Blakely bên ngoài quán rượu Magdala ở London.

Tại phiên tòa kéo dài một ngày, bồi thẩm đoàn chỉ mất 23 phút nghị án trước khi tuyên Ellis phạm tội giết người có chủ ý. Theo luật thời đó, án tử hình là hình phạt bắt buộc đối với tội danh này.

Điều khiến vụ án gây tranh cãi suốt nhiều thập kỷ là bối cảnh phía sau. Gia đình và các luật sư cho biết Ellis là nạn nhân bị Blakely bạo hành thể xác, kiểm soát và đe dọa trong nhiều năm. Tuy nhiên, những bằng chứng này gần như không được xem xét tại phiên tòa, bởi pháp luật khi đó chưa công nhận các khái niệm như "kiểm soát cưỡng ép", "mất khả năng kiểm soát" hay "giảm trách nhiệm hình sự" đối với nạn nhân bạo hành gia đình.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tư pháp David Lammy cho biết nếu vụ việc được xét xử theo hệ thống pháp luật hiện nay, Ellis nhiều khả năng sẽ không phải đối mặt với án tử và thậm chí có thể chỉ bị kết tội ngộ sát. Vì vậy, Chính phủ đã khuyến nghị Nhà Vua ban lệnh ân xá nhằm ghi nhận "sự bất công sâu sắc" mà bà phải chịu.

Lệnh ân xá không tuyên bố Ellis vô tội, cũng không xóa bỏ bản án giết người. Thay vào đó, án tử hình được chuyển thành tù chung thân trên phương diện pháp lý và mang ý nghĩa biểu tượng, thừa nhận rằng bản án tử năm 1955 không phản ánh đầy đủ hoàn cảnh của vụ án.

Quyết định được đưa ra sau chiến dịch vận động kéo dài của bốn người cháu của Ellis. Laura Enston, cháu gái bà, cho biết gia đình không phủ nhận việc Ellis đã nổ súng, nhưng điều họ tìm kiếm là sự công nhận rằng bà cũng là một nạn nhân của bạo lực gia đình và hệ thống tư pháp đã thất bại khi đưa ra hình phạt không tương xứng với tội lỗi.

"Việc ân xá không thể mang bà tôi trở lại hay hàn gắn những cuộc đời đã tan vỡ, nhưng ít nhất nó cũng chính thức thừa nhận những gì đã xảy ra là sai lầm", Enston nói.

Gia đình cho biết hậu quả từ vụ hành quyết kéo dài qua nhiều thế hệ. Hai con của Ellis lớn lên trong sự kỳ thị và tổn thương tâm lý; con trai bà sau này tự sát.

Vụ án Ruth Ellis từng gây chấn động nước Anh, tạo ra làn sóng phản đối mạnh mẽ đối với án tử hình và được xem là một trong những sự kiện góp phần thúc đẩy quá trình bãi bỏ hình phạt này. Anh đình chỉ án tử đối với tội giết người năm 1965 trước khi chính thức xóa bỏ hoàn toàn trong những năm sau đó.