Şam Mahkemesi'nden Beşar Esad'a gıyabında idam kararı

SURİYE’de 14 yıllık iç savaşın ardından iktidarını kaybederek Moskova’ya kaçan Beşar Esad hakkında Şam’da tarihi bir karar çıktı. Şam Dördüncü Ceza Mahkemesi, Esad’ı savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan gıyabında idama mahkûm etti. Esad’ın kardeşi Mahir Esad ve kuzeni Atıf Necib’in yanı sıra eski rejimin üst düzey altı ismi de aynı cezaya çarptırıldı.

26 Nisan’dan bu yana devam eden davada karar dün gerçekleştirilen dokuzuncu duruşmada açıklandı. Suriye devlet televizyonundan canlı yayımlanan duruşmayı mağdur yakınlarının yanı sıra uluslararası hukuk ve insani yardım kuruluşlarının temsilcileri de izledi. Mahkeme, Esad’ı “2011’de başlayan iç savaş boyunca kasten öldürme, işkence ve insanlığa karşı suçlar işlemekten” suçlu buldu. Hakim Fahreddin el-Aryan ise Esad’ın sözkonusu dönemde ülkenin “en üst karar vericisi” olduğuna işaret ederek, “Beşar Esad, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlemek için devlet kurumlarını kullandı” dedi.

Mahkeme, Esad’ın kardeşi ve Suriye ordusunun eski 4’üncü Zırhlı Tümen Komutanı Mahir Esad’ın yanı sıra eski Savunma Bakanı Fehd Casım el-Fureyc, Muhammed Eymen Uyuş, Lüey Ali el-Ali, Kusay İbrahim Mehiyub, Vefik Salih Nasır ve Talal Faris el-Asimi’yi “kasten ve taammüden öldürme” ve “ölümle sonuçlanan işkence” suçlarından suçlu bularak idamlarına hükmetti. Esad kardeşlerin de aralarında bulunduğu isimler gıyabında yargılanırken, mahkeme salonundaki tek sanık Esad’ın anne tarafından kuzeni Atıf Necib’di.

Esad döneminde Dera vilayetindeki Siyasi Güvenlik Şubesi’nin başında bulunan Necib, yoğun güvenlik önlemleri altında getirildiği mahkeme salonunda demir korkuluklar ardındaki özel bir bölümde tutuldu. 2011’de Dera’da başlayan protestoların şiddet kullanılarak bastırılmasında oynadığı rol ile tanınan Necib’in idam kararı yüzüne karşı okundu. Mahkeme, Necib’in “15 yaş altı çocukların kasten öldürülmesi” ve “ölümle sonuçlanan işkence” gibi ağır suçlardan sorumlu olduğuna hükmetti.

Kararın, iç savaş boyunca ağır bedeller ödeyen Suriyeliler için büyük bir rahatlama anlamına geldiği belirtilirken, idam hükmünün nasıl uygulanacağı ise belirsizliğini koruyor. Beşar ve Mahir Esad, Aralık 2024’ten bu yana Moskova’da yaşıyor. Rus yetkililer Esad’ın iadesinin gündemde olmadığını açıklamıştı.