Son Dakika
DEUS-Militär greift weitere Ziele in Iran anRUВзрывы произошли на военной базе США в БахрейнеDEMehrheit der Deutschen lehnt Kürzungen bei Wärmepumpenförderung abARضربات إسرائيلية على مصانع الصلب الإيرانية تثير تساؤلات حول القانون الدولي وتأثيرها على الاقتصادKRIBS 연구팀 "1.036㎓ 액시온 후보 신호 검증…액시온 신호 아니다 결론"KR법원, 삼성전자 핵심 인력 전직금지 가처분 일부 인용…1년 6개월간 경쟁사 취업 금지KR원주혁신도시-서울 직통 고속버스 20일 개통CN中俄联合考古队启动阿尔泰地区考古工作RUВо Франции остановлены три атомных реактора из-за жарыCN第四届陕西岚皋“村BA”发布暨农文旅产品推介活动在西安举行DEUS-Militär greift weitere Ziele in Iran anRUВзрывы произошли на военной базе США в БахрейнеDEMehrheit der Deutschen lehnt Kürzungen bei Wärmepumpenförderung abARضربات إسرائيلية على مصانع الصلب الإيرانية تثير تساؤلات حول القانون الدولي وتأثيرها على الاقتصادKRIBS 연구팀 "1.036㎓ 액시온 후보 신호 검증…액시온 신호 아니다 결론"KR법원, 삼성전자 핵심 인력 전직금지 가처분 일부 인용…1년 6개월간 경쟁사 취업 금지KR원주혁신도시-서울 직통 고속버스 20일 개통CN中俄联合考古队启动阿尔泰地区考古工作RUВо Франции остановлены три атомных реактора из-за жарыCN第四届陕西岚皋“村BA”发布暨农文旅产品推介活动在西安举行
Newsgather
GeriSiyasette Satranç Hamleleri: Kurulu Düzen ve Muhalefetin Stratejileri
Siyasette Satranç Hamleleri: Kurulu Düzen ve Muhalefetin Stratejileri
Gelişiyor
Cumhuriyet17.06.2026Siyaset3 dk okumaTürkiye

Siyasette Satranç Hamleleri: Kurulu Düzen ve Muhalefetin Stratejileri

Hızlı Bakış

  • Makale, Türkiye'deki mevcut siyasi düzenin sürdürülmesi ve muhalefetin buna karşı stratejilerini inceliyor.
  • Erdoğan ve Bahçeli'nin iktidarda kalma hedefleri, dış dinamiklerin etkisi ve CHP içindeki yönetim değişikliği sonrası oluşan yeni stratejiler ele alınıyor.

Yapay zekâ özeti

Neden Önemli?

Makale, Türkiye'deki siyasi aktörlerin iktidarda kalma ve muhalefeti zayıflatma stratejilerini, bunun ekonomik ve siyasi sonuçlarını ele alıyor.

Yazı boyutu

Çözüm için olaya doğru yaklaşıp süreci öngörmek, yönetmek gerekir.

Erdoğan iktidarda kalmayı, Bahçeli de Cumhur İttifakı içinde varlık sürdürmeyi hedefliyor. Ülkede oluşan müesses nizam (kurulu yerleşik düzen) ve dış dinamikler de bu ittifakı destekliyor. Ülkede 1980 askeri darbesinden sonra iş insanlarının, sermayenin, sivil, askeri bürokratların, rantiyenin, kimi medyanın yararına oluşan kurulu düzenin sürdürülmesi ana hedef. Başlangıçtan itibaren bağımsızlığı, Cumhuriyeti içselleştirmemiş gruplar da dini motiflerle de destek veriyor.

Dış dinamikler, emperyal güçler Türkiye’de oluşan müesses nizamın sürdürülmesi için kendi emellerine uygun olan, zaman zaman haddi aşan önerilerde, üstü açık/kapalı ambargo tehditlerinde bulunuyor.

Kurulu düzeni, seçimli de olsa sürdürmek, Kılıçdaroğlu başkanlığındaki CHP döneminde sorun değildi. Ancak CHP’de yönetim değişikliği olup geniş kitlelerde de adaletsizliğe, ekonomik çöküntüye tepki başlayınca, seçim kazanmak, kurulu düzeni sürdürmek tehlikeye girdi.

Dezenflasyon söylemi, TÜİK verileri dışında övünme ile somut başarı kazanma olanağı olmadığından siyasal mühendisliğe başvuruldu. Başarı için, DEM’i Cumhur İttifakı’na yaklaştırmak, en azından muhalefet parti olmaktan çıkarmak; CHP’yi de yıpratma, itibarsızlaştırma stratejisi izlenmeye başlandı. Süreç iki yönden başlatıldı. DEM’i, Cumhur İttifakı’na çekmek işlevini Bahçeli yüklenirken CHP’yi yıpratmak sürecini de Erdoğan üstlendi. Süreç iki koldan yürüyor. CHP belediyeleri silkeleme, İmamoğlu’nun tutuklanması, CHP’li yerel yönetimlere operasyonlar, hazırlanan fezlekeler sürecin bir yönü. Sürecin en kritik hamlesi, “mutlak butlan”la Kılıçdaroğlu’nu CHP’nin başına bir kez daha monte edilmesi hamlesidir. Bu hamlenin, olağan bir maliyeti olacağı, karşı taraftan tepkiler geleceği de öngörüldü. Merkez Bankası rezerv kaybı, ülkenin borç risk priminin (cds) yükselmesi, tahvil faizlerinin artması, hamlenin ekonomik maliyetleriydi, katlanıldı. Karşı taraftan da kurultay hamlesinin geleceği biliniyordu.

Siyasette satranç benzeşimi yapılırsa, karşı tarafın hamleleri öngörülürken eşzamanlı olarak karşı ataklar da planlanır. 38. olağanüstü kurultay sonrasına karşın, mutlak butlanın yok sayılacağı da öngörülmeliydi.

Çözüm, karşı hamle için önce gerçekleşmesi mümkün olamayacakları belirtmek gerekir.

1- Kurultay kısa sürede toplanamaz, toplansa bile geçerli sayılacak karar alınamaz. 2- Tedbir kararı kaldırılamaz. 3- Yargıtay kısa sürede kararını açıklamaz. Başsavcılığın delegeler hakkında bilgi toplama sürecini başlatması da karar gerekçesini güçlendiriyor. 4- Parti başkanını belirlemek için CHP örgütünün önüne seçim sandığı da getirilmez.

Satrancı, matematiği, “olmayana ergi yöntemi”ni bir yana bırakalım. Maliyete katlanarak yaptığınız en güçlü hamlenin 45 gün sonra karşı hamle ile başa çıkacağını öngörürseniz ya hamleyi yapmaz ya da karşı hamleleri engellersiniz. Hemen kurultay talebi, yürüyüş, oturma, protesto eylemleri, parti içi mücadele, bana sonuçsuz gibi geliyor.

Genelleme yapmadan politika stratejilerini belirleyenlere aktarıyorum: 1- Kılıçdaroğlu, Erdoğan’ın adamıdır. 2- Halk Erdoğan’ı değiştirmek isterse yerine gelecek olanın ikinci Erdoğan olmasını istemez. 3- Çok konuşuluyor, net duruş sağlam gerçekleşmiyor.

Yeni parti olacaksa Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri’nin ruhunu, Mustafa Kemal Atatürk’ün umdelerini yansıtan köprü parti olmalı. CHP, boyunduruktan kurtarıldıktan sonra Atatürk’ün CHP’si olmalıdır. Süreci görmek, yönetmek belirleyici olacaktır.

Bundan Sonra Ne Olabilir?

Yapay zekâ öngörüsü — kesinlik taşımaz

  • CHP kurultayının kısa sürede toplanamayacağı veya geçerli karar alınamayacağı.

    Muhtemel · Kısa vadede

  • CHP örgütünün parti başkanını belirlemek için seçim sandığı önüne getirilmeyeceği.

    Muhtemel · Kısa vadede

Açık Sorular

  • CHP kurultay süreci nasıl sonuçlanacak?
  • DEM Parti'nin Cumhur İttifakı'na yaklaşımı ne olacak?
  • Muhalefetin yeni parti kurma stratejisi neye dayanacak?

İlgili Konular

Bu haber ilk olarak şurada yayınlandı: Cumhuriyet.

İlgili Haberler

Siyasi ve Askeri Gerginlik Tırmanıyor: Demokrasi Geriliyor, Savaş Şirketleri Kazanıyor
Gelişiyor·1 sa önce

Siyasi ve Askeri Gerginlik Tırmanıyor: Demokrasi Geriliyor, Savaş Şirketleri Kazanıyor

Makale, dünyada siyasi ve askeri gerginliğin kasıtlı olarak tırmandırıldığını, bunun demokrasiyi gerilettiğini, askeri harcamaları artırdığını, otoriter rejimleri güçlendirdiğini ve savaş şirketlerinin kârlarını artırırken halkı yoksullaştırdığını savunuyor. Ukrayna işgalini bu küresel güç çatışmasının bir ürünü olarak görüyor.

Cumhuriyet
Bu konuda daha fazlasiyaset