Sốt xuất huyết: Dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa hiệu quả

Nhận định được bác sĩ Khanh đưa ra trong bối cảnh cả nước ghi nhận hơn 50.000 ca sốt xuất huyết, trong đó có 5 ca tử vong kể từ đầu năm. Tại TP HCM, nhóm 11-30 tuổi chiếm hơn một nửa số ca mắc, thay vì tập trung chủ yếu ở trẻ em như trước.

Theo bác sĩ Khanh, sốt xuất huyết thường trở nặng từ ngày 3-7 của bệnh, song giai đoạn này thường bị hiểu nhầm.

"Người bệnh hoặc người chăm sóc rất dễ bị đánh lừa, nghĩ bệnh thoái lui hoặc đang tiến triển tốt bởi dấu hiệu giảm sốt ở giai đoạn này", bác sĩ Khanh nói.

Ông giải thích trong một đến hai ngày đầu, người bệnh thường sốt cao đột ngột 39-40 độ C, mệt, đau đầu, đau hốc mắt, đau cơ khớp, chán ăn, buồn nôn. Một số trường hợp đau họng, đau vùng thượng vị, tiêu chảy hoặc da xung huyết. Ở trẻ em, bệnh có thể biểu hiện bằng sốt kèm đau họng, đau bụng.

Các triệu chứng rầm rộ thường kéo dài 2-3 ngày. Từ ngày thứ ba, thân nhiệt có thể giảm. Đây lại là thời điểm nguy hiểm vì virus và phản ứng miễn dịch làm tăng tính thấm thành mạch. Huyết tương thoát khỏi lòng mạch, đi vào mô và các khoang cơ thể, khiến thể tích tuần hoàn giảm, máu cô đặc và huyết áp tụt.

Nếu diễn tiến nặng, người bệnh có thể bị sốc sốt xuất huyết, xuất huyết nặng, tổn thương gan thận, viêm cơ tim, suy hô hấp hoặc suy đa cơ quan. Tuy nhiên, do đã bớt sốt, nhiều người ngừng theo dõi, tự điều trị tại nhà hoặc đi lại, làm việc như bình thường.

Dấu hiệu cảnh báo gồm đau bụng vùng thượng vị hoặc vùng gan, nôn ói nhiều, chảy máu chân răng, chảy máu cam, tay chân lạnh, da lạnh ẩm, tiểu ít, khó thở, lừ đừ hoặc mệt nhiều. Khi xuất hiện các biểu hiện này, người bệnh cần đến bệnh viện sớm.

Bác sĩ Khanh lưu ý bệnh diễn tiến rất nhanh. Nếu chờ đến khi ngất xỉu, tay chân lạnh mới vào viện thì đã muộn. Trường hợp có bệnh nền hoặc mắc bệnh trong chu kỳ kinh nguyệt càng cần được theo dõi kỹ hơn.

Bộ Y tế cảnh báo số ca mắc có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới. Thời tiết nắng mưa đan xen, độ ẩm cao và nhiều vật dụng phế thải đọng nước trong khu dân cư tạo điều kiện cho muỗi vằn sinh sản. Ở giai đoạn đầu, bệnh cũng dễ bị nhầm với cảm lạnh, sốt phát ban, bệnh ngoài da hoặc rối loạn tiêu hóa.

Người dân không nên xem sốt cao là cảm thông thường. Nếu sốt đột ngột, liên tục trong hai ngày, dù chưa có triệu chứng đặc hiệu, cần nghĩ đến sốt xuất huyết và đi khám, làm xét nghiệm máu khi được chỉ định.

Sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra, có 4 type huyết thanh. Một người có thể mắc bệnh nhiều lần trong đời. Lần mắc trước nhẹ không đồng nghĩa lần sau cũng nhẹ.

Bác sĩ Khanh khuyến cáo phòng bệnh cần thực hiện thường xuyên. Người dân nên loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, đậy kín dụng cụ chứa nước, vệ sinh môi trường sống, thu gom vật dụng có thể đọng nước và ngủ màn, kể cả ban ngày.

Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết sốt xuất huyết hiện lưu hành ở nhiều tỉnh, thành. Muỗi vằn thường đốt người vào ban ngày. Mùa hè, trẻ về quê, gia đình đi du lịch, dã ngoại hoặc di chuyển nhiều có thể tăng nguy cơ tiếp xúc với muỗi.

Bên cạnh diệt muỗi và tránh muỗi đốt, sốt xuất huyết đã có vaccine phòng bệnh tại Việt Nam. Vaccine được chỉ định cho trẻ từ 4 tuổi đến người lớn, lịch tiêm hai mũi cách nhau ba tháng. Vaccine giúp phòng cả 4 nhóm huyết thanh virus Dengue, giảm nguy cơ mắc bệnh và nhập viện.

Theo bác sĩ Chính, vaccine cần khoảng 2-3 tuần để cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch và sinh kháng thể. Người từng mắc sốt xuất huyết vẫn có thể tái nhiễm, do đó không nên chờ địa phương có ổ dịch hoặc ca nặng mới chủ động phòng bệnh.