Türkiye-Suudi Arabistan demir yolu anlaşması: İsrail'in IMEC projesi neden öldü?

Yedioth Ahronoth gazetesinin köşe yazısında, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında 9 Haziran'da imzalanan demir yolu sektörü ve lojistik hizmetleri alanlarındaki işbirliği anlaşmalarına atıf yapılarak, "Türkiye ile Suudi Arabistan arasında inşa edilmesi planlanan tren hattının güzergahında tek bir İsrail şehri bile yok. Suudi Arabistan, ulaşım koridoru için bir dönem İsrail’e yaklaşmıştı ancak tercihini Türkiye ile anlaşmaktan yana kullandı." denildi.

Bir dönem Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomi Koridoru (IMEC) projesi kapsamında Tel Aviv ile yakınlaşarak rotayı İsrail’in Hayfa Limanı’na çeviren Suudi Arabistan'ın, bölgede patlak veren savaşın ardından bu tercihini tamamen değiştirerek Türkiye ile stratejik bir anlaşma imzalamayı seçtiğine dikkat çekildi.

9 Haziran'da Riyad'da imzalanan kapsamlı anlaşmaların, ABD-İran savaşının ardından neredeyse tamamen kapanan Hürmüz Boğazı'nı baypas ederek Körfez tedarik zincirlerini kurtarmayı amaçladığı bildirildi.

TÜRKİYE'NİN NÜFUZ ALANI KIZILDENİZ'E KADAR GENİŞLEDİ

Yaklaşık 5,5 milyar dolar yatırım maliyeti olan ve Asya Kalkınma Bankası'nın şimdiden 750 milyon dolar taahhüt ettiği projenin, deniz yoluyla 30 günü aşan kargo nakliye süresini kara yoluyla iki haftanın altına indireceğine ifade edildi.

İstanbul'dan başlayıp Suriye ve Ürdün üzerinden geçerek Suudi Arabistan'ın Haditha Sınır Kapısı'na bağlanacak olan hattın, gelecekte Umman ve Hint Okyanusu'na kadar uzanmayı hedeflediği vurgulandı.

Söz konusu projenin, Türkiye'ye Osmanlı dönemi Hicaz Demir Yolu vizyonunu canlandıran devasa bir jeopolitik nüfuz alanı sağladığına vurgu yapılan köşe yazısında, "Halep ve Şam üzerinden geçecek olan bu koridorla (Türkiye) İstanbul Boğazı'ndan Kızıldeniz'e kadar uzanan bir nüfuz alanı elde etmiş durumda." ifadelerini kullanıldı.

'IMEC ÖLDÜ... ERDOĞAN HARİTANIN KENDİSİ OLDU'

İsrail'in yapılan ateşkesleri defalarca ihlal ederek Gazze, Lübnan ve İran'a düzenlediği saldırılara işaret edilen köşe yazısında, "İsrail ordusu birden fazla cephede savaşırken, Erdoğan bu dönemi en iyi bildiği işi yaparak geçirdi; bölgesel felaketi, stratejik kazanca dönüştürdü." değerlendirmesi yapıldı.

Eylül 2023'te, dönemin ABD Başkanı Joe Biden'ın Yeni Delhi'deki G20 zirvesinde duyurduğu, IMEC olarak bilinen Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru'na işaret edilen yazıda, "Yüklerin Hindistan limanlarından Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Ürdün ve İsrail üzerinden geçerek Avrupa'ya taşınması için tasarlanan bu koridor ile İsrail'in Orta Doğu'nun vazgeçilmez ticaret merkezi haline getirilmesi hedefleniyordu. Ancak IMEC, Ekim 2023'te İsrail'in Gazze'ye saldırısıyla birlikte öldü ve bir daha da toparlanamadı." denildi.

9 Haziran'da duyurulan Suudi-Türk koridorunun, doğrudan IMEC'in yerini aldığı ve Erdoğan'ın bu kez baypas edilen ülkenin Türkiye olmamasını kesin olarak sağladığına vurgu yapılan yazıda, şunlar kaydedildi:

"Erdoğan artık sadece haritaya geri dönmekle kalmadı, haritanın bizzat kendisi oldu. Orta Doğu'daki pragmatik seçimlerin, zamanla kalıcı stratejik ittifaklara dönüşme gibi bir huyu vardır. Türkiye'nin demir yolu ağından akacak olan milyarlar, Şam'da faaliyet gösterecek Türk bankaları ve Erdoğan'ın nüfuz alanından transit geçecek Suudi yükleri, sıradan ekonomik işlemler değildir. Bunlar, önümüzdeki on yılın bölgesel düzeninin temelleridir."