Türkiye yoksulluk oranında Avrupa birincisi: 25 milyonu aşkın kişi risk altında

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine göre Türkiye, yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunan nüfus oranında yüzde 29,8 ile Avrupa'nın zirvesinde yer aldı. Türkiye'de bu risk grubunda yer alan kişi sayısının 25 milyonu aştığı hesaplandı.

Avrupa Birliği (AB) ülkeleri arasında en yüksek oranların, birliğe sonradan katılan eski Doğu Bloku ülkelerinde yoğunlaştığı görüldü. Türkiye'yi yüzde 29 ile Bulgaristan, yüzde 27,5 ile Yunanistan ve yüzde 27,4 ile Romanya izledi. En düşük oranlar ise yüzde 11,5 ile Çek Cumhuriyeti, yüzde 15 ile Polonya ve yüzde 15,5 ile Slovenya'da kaydedildi.

AB genelinde yoksulluk veya sosyal dışlanma riski oranı yüzde 20,9 seviyesinde ölçülürken, toplam yoksul sayısı 92,7 milyon olarak belirlendi.

Türkiye'de geniş kesimlerin yoksulluk, ciddi maddi yoksunluk ve düşük iş yoğunluğu gibi çoklu risklerle karşı karşıya olduğu ortaya çıktı. Bu kapsamda, bireylerin en az bir temel risk unsurunu taşıdığı belirtildi.

Öte yandan 2024 yılı verilerinde Avrupa Birliği ülkelerinde risk altındaki kişi sayısı 93,3 milyon olarak hesaplanırken, yeni veriler bu sayının 600 bin kişi azaldığını gösterdi. Türkiye, 25 milyon 32 bin kişi ile toplam yoksul sayısında da ilk sırada yer aldı. Türkiye'yi 17,5 milyon ile Almanya, 13,8 milyon ile Fransa takip etti. En düşük yoksul sayıları ise 109 bin kişi ile Malta, 123 bin ile Lüksemburg ve 167 bin kişi ile Kıbrıs Rum Kesimi'nde kaydedildi.

Türkiye'de resmi verilere göre 2,8 milyon işsiz bulunurken, geniş tanımlı işsizlikte bu sayının 12,8 milyona ulaştığı ifade ediliyor. Yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altındaki 25 milyonu aşkın nüfus içinde, 28.075 TL'lik asgari ücretle geçinmeye çalışanların sayısının yaklaşık 8 milyon olduğu tahmin ediliyor. Yaklaşık 16,9 milyon emeklinin büyük bölümünün asgari ücretin altında gelirle yaşamını sürdürdüğü belirtiliyor. 20 bin TL olan en düşük emekli aylığını alanların sayısı 4 milyonu aşarken, 61.890 TL seviyesindeki en düşük memur emekli aylığıyla geçinmeye çalışanların sayısının da 500 bin civarında olduğu öngörülüyor.

Açlık sınırı nisan ayında 34.587 TL'ye yükselerek 28.075 TL olan asgari ücretin 6.512 TL üzerine çıktı. Böylece asgari ücretin alım gücünde önemli bir gerileme yaşandı. En düşük emekli aylığı dikkate alındığında ise açlık sınırı ile arasındaki fark 14.587 TL'ye ulaştı.

TÜRK-İŞ'in araştırmasına göre dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için gerekli aylık gıda harcaması 34.587 TL olarak hesaplandı. Gıda harcamalarına kira, ulaşım, eğitim ve sağlık gibi temel giderler eklendiğinde, bir hanenin insanca yaşayabilmesi için gerekli toplam gelir 112.661 TL'ye yükseldi. Bu tutar, yoksulluk sınırının yaklaşık dört asgari ücrete denk geldiğini ortaya koydu. Tek başına yaşayan bir çalışanın aylık yaşam maliyetinin ise 44.802 TL olduğu belirlendi. Verilere göre asgari ücretli bir çalışanın bütçesi nisan ayında 2.217 TL açık verdi.

Nisan ayında gıda fiyatlarındaki yükseliş dikkat çekti. TÜRK-İŞ verilerine göre aylık gıda enflasyonu yüzde 5,47 olurken, yılın ilk dört ayındaki artış yüzde 14,74'e ulaştı. Yıllık bazda mutfak enflasyonu ise yüzde 43,9 olarak hesaplandı.