Việt Nam nghiên cứu, chuyển giao công nghệ ghép giác mạc sinh học

Công nghệ ghép giác mạc sinh học cho người đang được nghiên cứu, chuyển giao để đưa vào ứng dụng thực tế tại Việt Nam.

Công ty Việt Nam Gen & Cell Technology (VGCT, CT Group) vừa ký hợp tác với Bệnh viện Mắt Trung ương theo mô hình công - tư trong lĩnh vực y sinh. Đây là bước khởi đầu cho quá trình phối hợp nghiên cứu, chuyển giao và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đưa công nghệ giác mạc sinh học vào ứng dụng tại Việt Nam.

Trước đó, hồi tháng 4, VGCT công bố ghép giác mạc sinh học thành công trên người, thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia trong và ngoài nước.

PGS. TS Phạm Ngọc Đông, Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, cho biết bệnh viện đã thực hiện ghép giác mạc trong nhiều năm. Tuy nhiên, danh sách bệnh nhân chờ ghép luôn rất dài do nguồn giác mạc hiến tặng không đáp ứng đủ nhu cầu.

"Khi có thêm nguồn giác mạc thay thế, đây sẽ là bước tiến rất lớn đối với ngành nhãn khoa", ông nói, thêm rằng, Việt Nam có thể tiếp cận một trong những thành tựu quan trọng của y học là chế tạo giác mạc sinh học để ứng dụng trên người.

Ước tính khoảng 500.000 người mù tại Việt Nam và hơn 6 triệu người mù trong khu vực ASEAN đang cần ghép giác mạc. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2023-2025, Ngân hàng Mắt chỉ tiếp nhận khoảng 300 giác mạc từ nguồn hiến tặng để ghép. Riêng năm 2025, số giác mạc tiếp nhận là 188, thấp hơn nhiều so với nhu cầu điều trị. Nguồn giác mạc hiến tặng luôn trong tình trạng khan hiếm, khiến nhiều bệnh nhân phải chờ ghép trong hàng chục năm.

TS Đặng Thị Tươi, Phó tổng giám đốc VGCT cho biết, doanh nghiệp dự kiến triển khai thương mại hóa sản phẩm trong vài tháng tới thông qua mô hình hợp tác của viện nghiên cứu, trường đại học, trong đó có Bệnh viện Mắt Trung ương.

"Giá trị lớn nhất của sự hợp tác là cùng xây dựng năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ và hình thành mô hình hợp tác công - tư hiệu quả giữa bệnh viện và doanh nghiệp", TS Tươi nói, kỳ vọng mô hình này sẽ được nhân rộng sang nhiều lĩnh vực y sinh khác của Việt Nam.

Thành lập năm 2018, VGCT lựa chọn phát triển công nghệ sinh học ứng dụng trong y sinh với nhiều công nghệ mũi nhọn như ghép tạng động vật cho người, liệu pháp tế bào CAR-T, tế bào gốc, nghiên cứu và điều trị ung thư.

Công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược được Thủ tướng ban hành hồi tháng 5. Danh mục 30 sản phẩm công nghệ chiến lược của Chính phủ cũng gồm nhiều sản phẩm thuộc lĩnh vực này như vaccine thế hệ mới dùng cho người; liệu pháp tế bào dùng cho người; hệ thống sản xuất sản phẩm y tế cá thể hóa ứng dụng công nghệ in 3D; hệ thống cảm biến sinh học thông minh; vaccine và chế phẩm sinh học thế hệ mới dùng trong chăn nuôi, thú y, thủy sản, trồng trọt và bảo vệ thực vật.

Trọng Đạt