Yaz Aylarında Çocuklarda Mide-Bağırsak Enfeksiyonları: Belirtiler ve Korunma Yolları

Yaz aylarında maalesef yüksek sıcaklıkların etkisi ile birçok sağlık sorunu ortaya çıkıyor. Üzerine bir de tatillerde kullanılan ortak alanlar, dışarıda yenen yemekler ve dikkatsizlik eklenince vakalar arttıkça artıyor. Bazı durumlarda hızlı müdahale edilmez ise durum hayati tehlike boyutuna kadar gelebiliyor.

Konu hakkında detaylı bilgiler aldığımız Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sevil Bilir, vaka artışını doğruladı, “Evet, yaz aylarında çocuklarda mide-bağırsak enfeksiyonları ve ishal vakalarında çok net bir artış yaşanıyor. Bu durum acil servis yoğunluklarına doğrudan yansıyor. Acil servislere yapılan çocuk başvurularının önemli bir kısmını bu vakalar oluşturuyor” dedi.

YAZIN NEDEN DAHA SIK GÖRÜLÜYOR?

Doç. Dr. Sevil Bilir, bu artışın arkasındaki temel nedenleri şu şekilde özetledi:

Yüksek sıcaklıklar: Sıcak hava, gıdaların üzerinde bakterilerin (özellikle Salmonella ve E. coli) çok daha hızlı üremesine yol açar. Açıkta kalan veya iyi soğutulmayan yiyecekler hızla bozulur.

Ortak havuz ve deniz kullanımı: Tam temizlenmemiş havuz sularının çocuklar tarafından yutulması, başta Rotavirüs ve Norovirüs olmak üzere su yoluyla bulaşan mikropların hızla yayılmasına neden olur.

Hızlı dehidrasyon (Sıvı kaybı): Havaların sıcak olması çocuklarda zaten yetişkinlere göre daha kolay gerçekleşen sıvı kaybı olasılığını arttırır.

KIRMIZI ALARM KABUL EDİLEN BELİRTİLER

İshalin çoğu zaman birkaç gün içinde düzeldiği biliniyor. Peki ebeveynlerin özellikle dikkat etmesi gereken acil işaretler var mı?

“Çocuklarda ishal çoğunlukla kendi kendine geçse de bazı kritik belirtiler hayati tehlike habercisi olabilir ve vakit kaybetmeden doktora başvurmayı gerektirir. Burada en büyük risk, vücudun susuz kalması yani dehidrasyondur. Ailelerin ‘kırmızı alarm’ olarak kabul etmesi gereken acil durum işaretleri var” diyen Doç. Dr. Sevil Bilir o işaretleri detaylandırdı:

Aşırı sıvı kaybı belirtileri: Çocuğun göz kürelerinin içeri çökmesi, ağlarken gözyaşının akmaması, ağız ve dil kuruluğu.

İdrar çıkışında azalma: Bebeğin bezinin 6 saatten uzun süre kuru kalması veya büyük çocukların gün boyu idrara çıkmaması, idrar renginin koyulaşması

Dışkıda kan olması: İshalin kanlı olması, bakteriyel enfeksiyonun veya bazı olası ikincil komplikasyonların habercisi olabilir

Durdurulamayan veya tekrarlayan kusmalar

Dirençli yüksek ateş

Halsizlik ve bilinç değişikliği: Çocuğun sürekli uyumak istemesi, çevreye tepkisiz kalması veya aşırı huzursuzluk hali.

ALMANIZ GEREKEN KRİTİK ÖNLEMLER

Sevil Bilir, “Yaz tatilinde çocukları bağırsak enfeksiyonlarından korumanın temel yolu, el hijyeni, güvenli gıda tüketimi ve temiz su kullanımı üçgeninden geçer. Alınacak birkaç pratik ve etkili önlemle tatili hastanede geçirme riskini minimuma indirmek mümkündür. Ailelerin dikkat etmesi gereken en kritik noktaları şöyle listeleyebiliriz” dedi ve ekledi:

Havuz sularının yutulmaması konusunda çocuklar uyarılmalıdır. Bebek havuzları yerine sirkülasyonu iyi olan büyük havuzlar veya temizliği onaylanmış denizler tercih edilmelidir.

Tatilde kaynağı bilinmeyen musluk suları kesinlikle içilmemelidir. Kapalı, ambalajlı şişe suları kullanılmalı; dışarıda içeceklere konulan buzların da çeşme suyundan yapılmış olabileceği unutulmamalıdır.

Sıcakta çok çabuk bozulan mayonezli, kremalı gıdalardan, tavuk ürünlerinden ve açıkta uzun süre bekleyen büfe yemeklerinden uzak durulmalıdır. Meyve ve sebzeler temiz suyla çok iyi yıkanmalıdır.

Özellikle plajda, parkta veya deniz sonrasında eller mutlaka sabunla yıkanmalı; suyun olmadığı durumlarda alkol bazlı el dezenfektanları kullanılmalıdır.

ÇOCUKLARI BU GIDALARDAN UZAK TUTUN

Yaz aylarında çocukları mide-bağırsak enfeksiyonlarından korumak için doğrudan bakterilerin üremesine en elverişli ve çabuk bozulan gıdalardan uzak tutmak gerektiğinin altını çizen Doç. Dr. Bilir, özellikle çok dikkatli tüketilmesi gereken besinleri sıraladı:

Mayonezli ve kremalı yiyecekler: Rus salatası, mezeler, kremalı pastalar ve soslar sıcağa en dayanıksız yiyeceklerdir.

Açıkta bekleyen tavuk ve kırmızı et ürünleri: Özellikle açık büfelerde, pikniklerde veya dışarıda döner, köfte gibi protein grupları tam soğutulmayan zincirde kaldığında zehirlenme riski çok yüksektir.

Açık süt, yumuşak peynirler ve açık dondurmalar: Pastörize edilmemiş süt ürünleri ve sokak satıcılarından alınan, eriyip tekrar donmuş dondurmalar tehlikelidir.

Yıkanmamış veya kabuğu soyulmamış meyve/sebzeler: Dışarıda salata tüketimi risklidir çünkü marul, maydanoz gibi yeşillikler iyi yıkanmadığında su yoluyla geçen parazitleri taşır.