2064 Uyarısı: Dünya nüfusu yarıya inebilir

Binlerce yıl boyunca Dünya'nın nüfusu son derece yavaş arttı. Köyler kasabalara dönüştü, imparatorluklar yükselip yıkıldı ancak gezegendeki insan sayısı uzun süre büyük sıçramalar göstermedi.

Sanayi Devrimi ile birlikte tablo tamamen değişti. Tıp, enerji üretimi, tarım ve teknolojideki ilerlemeler insan nüfusunu tarihte eşi görülmemiş bir büyüme sürecine taşıdı. Ancak bilim insanlarına göre bu yükselişin arkasında henüz tam olarak anlaşılamayan daha derin bir matematiksel düzen yatıyor olabilir.

2064 UYARISI: EN KÖTÜ SENARYO

Chaos, Solitons and Fractals dergisinde yayımlanan araştırma, Milano Üniversitesi'nden fizikçi Alessio Zaccone ile Londra Queen Mary Üniversitesi'nden merhum bilim insanı Kostya Trachenko tarafından hazırlandı.

Araştırmacılar, son 12 bin yıllık nüfus verilerini inceleyerek insanlık tarihindeki farklı büyüme dönemlerini tek bir matematiksel model altında açıklamaya çalıştı.

Çalışmanın en dikkat çekici sonucu ise "en kötü senaryo" olarak tanımlanan olasılık oldu.

Araştırmaya göre, Dünya'nın taşıma kapasitesini belirleyen kaynak kısıtlamalarının aniden devreye girmesi halinde küresel nüfus 2064 yılına kadar yarıya kadar gerileyebilir.

Bilim insanları bunun bir kehanet ya da kesin tahmin olmadığının altını çiziyor. Ancak model, insanlığın mevcut büyüme düzeninin sonsuza kadar devam etmeyebileceğini ortaya koyuyor.

GEZEGENİN SINIRLARI NERESİ?

Araştırmada kullanılan yaklaşım, göç hareketleri, doğum oranları, ekonomik değişimler veya iklim politikaları gibi tek tek faktörleri incelemek yerine daha temel bir soruya odaklanıyor:

"İnsanlık nüfusu tarih boyunca hangi genel kurallara göre büyüdü?" Bilim insanlarına göre nüfus artışı sınırsız değil. Bir noktadan sonra gıda, enerji, su ve diğer kaynakların kapasitesi büyümenin önünde doğal bir sınır oluşturuyor.

Araştırma ekibi, insanlığın tarih boyunca durağan dönemler, hızlı büyüme evreleri ve yavaşlama süreçleri yaşadığını belirledi. Özellikle sanayi çağından sonra görülen nüfus patlamasının insanlık tarihindeki en sıra dışı dönemlerden biri olduğu vurgulandı.

'KIYAMET NOKTASI'

Nüfus modelleri geçmişte de tartışmalara neden olmuştu. 1798 yılında İngiliz düşünür Thomas Malthus, nüfusun üstel şekilde artacağını öne sürmüştü. Daha sonra Belçikalı matematikçi Pierre François Verhulst, kaynakların sınırlı olması nedeniyle büyümenin zamanla yavaşlayacağını gösteren yeni bir model geliştirdi.

1960 yılında ise Heinz von Foerster ve ekibi, insan nüfusunun matematiksel olarak 2026 yılında bir "kıyamet noktasına" yaklaşabileceğini savunan tartışmalı bir çalışma yayımlamıştı.

Yeni araştırma ise geçmişte geliştirilen bu farklı modelleri tek bir çatı altında değerlendirmeye çalışıyor.

Bilim insanları, çalışmalarının geleceği kesin olarak tahmin etmediğini vurgularken, insanlığın büyüme hikayesinin sanılandan çok daha karmaşık olduğunu ve gezegenin sınırlarının beklenenden daha hızlı hissedilebileceğini belirtiyor.