ABD-İran Gerilimi ve Husilerin Ablukası Küresel Deniz Ticaretini Etkiliyor

ABD ile İran arasında devam eden çatışmaların etkisiyle küresel petrol tedarikinin merkez noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemi geçişleri neredeyse durma noktası geldi.

Buna bağlı olarak petrol fiyatlarında yükselişler devam ederken küresel enerji arzı ve deniz yolu taşımacılığında aksamalar meydana geliyor. Brent petrol 90 dolar seviyelerine yakın seyrederken, küresel deniz taşımacılığında yaşanan aksamalar navlun ve savaş riski primlerinde sert yükselişlere neden oldu.

Bölgede ABD ile İran arasındaki gerilim tırmanarak sürerken Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik abluka kararı Hürmüz'den sonra Babülmendep Boğazı'nda tansiyonu artırdı.

Husiler, Suudi Arabistan'ın İran'daki bir cenaze töreninden dönen Husi liderlerini taşıyan uçağı hedef almak amacıyla Sana Uluslararası Havalimanı'na hava saldırısı düzenlediğini öne sürdü. Bunun üzerine misillemede bulunan Husiler, Suudi Arabistan'daki Abha Uluslararası Havalimanı'nı füze ve insansız hava araçları (İHA) ile hedef aldı.

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun Yemen hava sahası ve limanları üzerindeki abluka kısıtlamalarına tepki gösteren Husiler, "Ablukaya ablukayla karşılık vereceğiz" mesajını paylaştı.

Bu gelişmelere paralel olarak Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'a karşı "deniz ablukası uygulamaya başladıklarını" duyurdu. Husilerin açıklamasının ardından enerji maliyetlerinin yükseleceğine yönelik endişeler artarken, küresel deniz taşımacılığında Hürmüz kaynaklı aksamalar ve maliyet artışlarının Babülmendep'e sıçraması endişeleri körükledi.

Babülmendep Boğazı'ndan geçen ham petrol tankeri sayısı azaldı

Husilerin abluka açıklaması sonrası Babülmendep Boğazı'ndan geçen ham petrol tankeri sayısı yüzde 69 azaldı. 20 Temmuz'da boğazdan geçen gemi sayısı 16 iken, 21 Temmuz'da 5'e geriledi. Bugün ise şu ana kadar 9 gemi geçiş yaptı.

Hürmüz'de ise dün 1 ham petrol tankerinin boğazdan geçtiği görülürken, önceki 5 gün gemi geçişi olmadı.

"Babülmendep Boğazı geçişleri için riskleri anında yükseldi"

ING Group Kıdemli Ulaşım ve Lojistik Sektör Ekonomisti Rico Luman, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Husilerin bu açıklamasının henüz yeni bir saldırı gerçekleşmemiş olsa dahi Babülmendep Boğazı geçişleri için riskleri anında yükselttiğini söyledi.

Luman, navlun ve sigorta primlerinin halihazırda fırladığını ve bu durumun doğrudan daha yüksek maliyetlere yol açtığını belirterek şunları kaydetti:

"Yanbu Limanı'nın Suudi Arabistan için alternatif bir ihracat merkezi olarak çok daha yoğun bir şekilde kullanılması, petrol piyasaları üzerindeki baskıyı daha da artırmakta. Bu tehdidi bertaraf etmek amacıyla kuzeye doğru Afrika'yı dolaşarak Akdeniz'e ulaşmak ise çok daha fazla zaman alacaktır. Konteyner taşımacılığı açısından bu durum geçiş planlarını yeniden başlatma kararlarının ertelenmesine neden olabilir, Maersk ve Hapag Lloyd Kızıldeniz üzerinden bazı seferleri henüz yeni başlatmıştı. Bu da neticede Afrika çevresindeki rotanın uzatılmasına ve yolun uzamasına yol açacak."