ABD ve İran arasında anlaşma umudu: Pakistan arabuluculuğunda kritik görüşmeler

ABD ve İran arasında bir anlaşma sağlanmasına yönelik diplomatik trafik hızlandı. Pakistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Asim Munir, savaşı sona erdirmeye yönelik yeni barış görüşmeleri için dün İran’daydı. Munir, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler hakkında görüş alışverişinde bulundu. Munir “Umarım müzakereler İran ve bölge için arzu edilen bir sonuca hızla ulaşır” ifadelerini kullandı.

Gelişmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump, nihai hale getirilmek üzere İran’la “büyük oranda” bir anlaşma üzerinde görüşmeler yaptıklarını belirterek, “Anlaşmanın son unsurları ve detayları şu anda tartışılıyor ve kısa süre içinde duyurulacak” dedi. Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, İran’la olası anlaşmaya ilişkin son durumu paylaştı. Trump, İran’la anlaşmanın çok yakın olduğunu ifade ederek, “ABD, İran ve listede yer alan diğer ülkeler arasında, nihai hale getirilmek üzere büyük ölçüde bir anlaşma müzakere edildi” ifadesine yer verdi. ABD Başkanı, anlaşmanın nihai detayları üzerinde görüşmelerin halen sürdüğüne işaret ederek, “Anlaşmanın son unsurları ve detayları şu anda tartışılıyor ve kısa süre içinde duyurulacak. Anlaşmanın diğer unsurlarına ek olarak, Hürmüz Boğazı da açılacak” değerlendirmesinde bulundu.

İran: Metin son aşamada

İran devlet televizyonu ise, yetkililere dayandırdığı haberinde ABD ile olası anlaşmanın çerçeve metni konusunda son aşamada olduğunu bildirdi. Diğer yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmelere ilişkin, “Anlaşmaya hem çok uzak hem de çok yakınız” dedi. Pakistan Genelkurmay Başkanı Munir’in Tahran ziyaretini değerlendiren Bekayi, “Üzerinde ihtilaf bulunan konular hala mevcut. Şu anda mutabakat zaptını sonuçlandırmak için çaba gösteriyoruz” ifadelerini kullandı.

Anlaşma neyi kapsıyor?

Öte yandan Amerikan CBS News kanalının müzakerelere yakın bazı kaynaklara dayandırdığı iddiasına göre, olası anlaşma, ateşkesin uzatılması, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, yabancı bankalarda bulunan bazı İran varlıklarının dondurulmasının kaldırılması ve müzakerelerin devam etmesini içeriyor. AA’ya konuşan Pakistanlı kaynaklar ise, İran ve Katar heyetlerinin, savaşı sona erdirmek üzere ABD ile geçici bir anlaşmayı “son haline getirmek” için yoğun görüşmeler yürüttüğü ve bu hafta sonuna kadar “önemli bir ilerleme” bekledikleri belirtildi.

Anlaşma olmazsa yeni saldırı

ABD ve İran arasında olası anlaşmanın son çerçevesi görüşülürken, Washington yönetiminin bir yandan da olumsuz bir sonuç durumunda yapılacak yeni müdahaleye hazırlandığı ifade ediliyor. ABD Başkanı Trump’ın, üst düzey ulusal güvenlik yetkilileriyle İran ile yürütülen müzakere sürecini ve müzakerelerin sonlanması durumunda yaşanabilecek olası senaryoları görüştüğü iddia edildi. CBS News’e konuşan kaynaklar ise Trump yönetiminin İran’a yönelik yeni askeri saldırılar için hazırlık yaptığı iddiasında bulundu. Kaynaklara göre, bazı ABD askeri ve istihbarat personeli, olası saldırılar nedeniyle izinlerini iptal etti, İran’dan gelebilecek olası misillemelere karşı Orta Doğu’daki askeri personel ve üs planlamasında değişikliğe gidildi.

Erdoğan ile Trump anlaşmayı görüştü

ABD Başkanı Trump, İran’la anlaşmaya ilişkin son durumu Oval Ofis’te yaptığı telefon görüşmelerinde bölge liderleriyle istişare ettiğini kaydetti. Trump, bu kapsamda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Ürdün Kralı 2. Abdullah ve Bahreyn Kralı Hamed bin İsa Al Halife ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir ile görüşmeler gerçekleştirdiğini belirtti.

‘Daha yıkıcı olur’

İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir ile gerçekleştirdiği görüşmede gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kalibaf, İran Silahlı Kuvvetleri’nin ateşkes süreci boyunca kendini yenilediğini vurgulayarak, “Trump’ın savaşı yeniden başlatması halinde bu, ABD için savaşın ilk gününden çok daha ezici ve acı olacak” uyarısında bulundu.

İsrail müzakereleri endişeyle izliyor

İsrail’in ABD ile İran arasında Pakistan arabuluculuğunda devam eden müzakereleri yakından ve endişeyle takip ettiği bildirildi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump ile Tahran ve Washington yönetimleri arasındaki müzakerelerde üzerinde büyük ölçüde uzlaşıldığı ileri sürülen taslak anlaşmayı ele alacağı telefon konuşması gerçekleştireceği bildirildi. Ayrıca Netanyahu’nun, ABD ile İran müzakerelerine ilişkin koalisyon ortakları ve üst düzey güvenlik yetkilileriyle dün akşam acil toplantı yaptığı aktarıldı. Kanal 12 televizyonunun haberinde, İsrail’in Tahran ile Washington arasında, İran’ın nükleer ve balistik füze programlarını kapsam dışı bırakan ve ekonomik yaptırımların hafifletilmesini öngören bir anlaşmaya varılmasından endişe duyduğu vurgulandı.

Saldırılar sürdü