Apple, ABD'nin kara listesindeki Çinli CXMT'nin RAM çiplerini test ediyor

Apple, artan RAM maliyetlerini düşürmek için ABD tarafından kara listeye alınan Çinli bellek üreticisi CXMT'nin çiplerini test etmeye başladı.

Apple cephesinden teknoloji dünyasında ve tedarik zincirinde deprem etkisi yaratacak çok ilginç bir haber geliyor. Küresel pazarda yaşanan bellek (RAM) tedariki sıkıntısı ve fırlayan donanım maliyetleri, teknoloji devini alternatif ve tartışmalı yollar aramaya itiyor.

Gelen son sızıntılara göre Apple, Amerika Birleşik Devletleri hükümetinin askeri kara listesinde bulunan Çinli bellek üreticisi CXMT (ChangXin Memory Technologies) şirketinin DRAM çiplerini aktif olarak test ediyor.

The Financial Times kaynaklı bu bilgi, Apple’ın özellikle Çin pazarında satılacak cihazları için bu çiplerin kalifikasyon sürecini başlattığını ortaya koyuyor.

Şirket bir yandan da bu ticaretin sorunsuz gerçekleşebilmesi ve ambargolara takılmaması için ABD hükümetine yoğun bir lobi faaliyeti yürütüyor.

Yapay Zeka Çılgınlığı RAM Fiyatlarını Uçurdu

Bu beklenmedik hamlenin arkasında yatan temel sebep tamamen pazar dinamiklerine ve maddi zorluklara dayanıyor. 2026 yılının ilk yarısından itibaren yapay zeka sunucularına olan devasa talep, Samsung, SK Hynix ve Micron gibi devlerin tüm bellek üretim kapasitesini adeta sömürüyor.

Yüksek performanslı veri merkezi çiplerine odaklanan bu üreticiler, akıllı telefon ve bilgisayarlar için ürettikleri standart DRAM’lerde arzı kısıtlıyor. Bunun sonucunda, cihazlarda kullanılan sözleşmeli bellek fiyatlarında yüzde 60 oranına varan inanılmaz bir artış yaşanıyor.

Apple bu fiyat dalgalanmasının faturasını, geçtiğimiz aylarda tanıttığı yeni Mac ve iPad modellerinde fiyat artışına giderek tüketicilere yansıtıyor.

Ancak rekabetçi kalabilmek adına bu sürdürülebilir bir yol olarak görünmüyor. Şirket CEO’su Tim Cook, kısa süre önce The Wall Street Journal’a verdiği bir röportajda, pazar genelindeki çip krizinin fiyat artışlarını kaçınılmaz kıldığını ifade ediyor.

Cook, Amerikan şirketlerinin ulusal güvenlik kuralları gereği Çinli firmalarla çalışmak için lisansa ihtiyaç duyduğunu, ancak mevcut tedarik sorunları yüzünden kısıtlamaların gevşetilmesi ve tüm tedarik seçeneklerine bakılması gerektiğini vurguluyor.

CXMT Neden Kara Listede ve Apple Neden Onu İstiyor?

ChangXin Memory Technologies (CXMT), pek çok teknoloji takipçisinin adını ilk kez duyduğu ama arka planda sessiz sedasız büyüyen dev bir üretici olarak öne çıkıyor. Ciddi devlet teşvikleriyle desteklenen firma, şu an Samsung, SK Hynix ve Micron devlerinin ardından dünyanın en büyük dördüncü DRAM üreticisi konumunda yer alıyor.

Ancak şirketin en büyük handikabı, Çin ordusuyla bağlantılı olduğu iddiasıyla ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) tarafından 1260H numaralı kara listeye alınması oluyor.

Bu liste, teorik olarak sivil Amerikan firmalarının onlarla ticaret yapmasını doğrudan yasaklamıyor. Yani Apple’ın şu an CXMT firmasından çip alıp test etmesi yasa dışı sayılmıyor. Ancak iş seri üretime ve satın almaya geldiğinde, ABD hükümetinin bu şirketi daha katı bir ambargo olan Varlık Listesi (Entity List) içine ekleme riski bulunuyor.

Apple, tam da bu yüzden mevcut yönetim ve Kongre üyeleriyle gizli pazarlıklar yürütüyor. Tedarik zincirine dördüncü bir dev oyuncuyu katmak, Apple’ın diğer üç büyük tedarikçi karşısında elini inanılmaz derecede güçlendirecek bir hamle olarak değerlendiriliyor.

Sadece Çin Pazarına Özel Üretim Planı

Sızıntılara göre Apple’ın bu tehlikeli sulardaki planı aslında oldukça stratejik ilerliyor. Şirket, CXMT'den alacağı ambargolu bellek çiplerini Amerika, Türkiye veya Avrupa pazarında satılan iPhone modellerine koymayı planlamıyor. Bu çiplerin, sadece Çin'in kendi iç pazarında satılacak olan Apple cihazlarında yer alması bekleniyor.

Böylece Apple hem o bölgedeki devasa üretim hacminin maliyetlerini ciddi oranda düşürmeyi hem de dünyadaki sınırlı sayıdaki Samsung ve Micron çiplerini diğer bölgelerdeki cihazları için ayırmayı hedefliyor.

Yine de bu durum ABD'li politikacıların pek hoşuna gitmiyor. Çin'in devlet destekli şirketlerinin, tıpkı güneş panelleri ve elektrikli otomobillerde olduğu gibi bellek pazarında da fiyatları dibe çekerek Batılı rakiplerini ezeceğinden endişe ediliyor.

Apple’ın bu donanım test süreci başarıyla tamamlansa bile, ABD hükümetinin bu devasa teknoloji işbirliğine nasıl bir onay vereceği veya yaptırım uygulayacağı büyük bir merak konusu oluyor.