Công cụ 'nhân hóa' văn bản AI: Giải pháp hay rủi ro?

Lo ngại việc dùng AI bị đánh giá thấp, nhiều người tìm đến công cụ "nhân hóa" để chỉnh sửa câu chữ, khiến văn bản trở nên tự nhiên hơn.

Theo khảo sát của Đại học Duke năm 2025, nhiều người tin đồng nghiệp sẽ nghĩ họ lười biếng và kém cỏi nếu dùng AI, khiến họ ngại tiết lộ việc này. Trong khảo sát khác của công ty phần mềm Bynder, 2.000 người tham gia ở Anh và Mỹ xem hai văn bản cùng chủ đề do ChatGPT và người viết quảng cáo chuyên nghiệp tạo ra. Kết quả, 56% đánh giá cao bài viết của ChatGPT hơn, nhưng khi biết đó là sản phẩm trí tuệ nhân tạo, 52% cảm thấy nội dung trở nên kém thu hút.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Journal of Communication của nhóm chuyên gia từ Đại học Florida và Đại học Trung Florida chỉ ra, người đọc thường đánh giá thấp nội dung AI. "Mọi người sẽ kém thiện cảm với một câu chuyện mà họ nghĩ là do AI viết, bất kể điều đó đúng hay không", tiến sĩ Haoran "Chris" Chu tại Đại học Florida, đồng tác giả nghiên cứu, nói. Ngược lại, người đọc có thể phản ứng tích cực hơn với văn bản từ AI nếu họ tưởng do con người viết.

Guardian nhận định, văn bản do mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tạo thường có một số khác biệt so với văn bản của con người. Ví dụ, chúng sử dụng nhiều dấu gạch ngang dài, lặp lại một số cụm từ, cấu trúc nhất định như "không phải X, mà là Y", hay lối viết quá chỉn chu, hoa mỹ. Đại học Bang Montclair (Mỹ) từng hướng dẫn giảng viên coi ngữ pháp quá tốt là điểm đáng ngờ. "Các bài luận do AI viết thường chuẩn xác bất thường về ngữ pháp, cách dùng từ và biên tập", nhà trường lưu ý.

Trong khi một số người cố tình thêm lỗi chính tả, ngữ pháp để "giống người" hơn, số khác tìm đến các công cụ như Humanize AI Pro, TwainGPT, Undetectable AI, gọi chung là công cụ "nhân hóa" văn bản AI.

Erik Ofgang, giảng viên Đại học Bang Tây Connecticut, giải thích công cụ nhân hóa được thiết kế để đọc văn bản đầu vào, tìm kiếm các cụm từ và cách diễn đạt thường gặp của AI rồi đề xuất phương án thay thế. Sau khi chỉnh sửa và thêm câu chữ ít trang trọng hơn, văn bản gốc sẽ trở nên gần gũi, tự nhiên, tăng độ thiện cảm với người đọc.

Forbes cho biết, công cụ nhân hóa văn bản AI thực tế đã xuất hiện ngay sau khi ChatGPT ra mắt năm 2022 và ngày càng trở nên phổ biến. Undetectable AI, một trong những công cụ nổi bật nhất trên thị trường, hiện có hơn 20 triệu người dùng. Ivan Jackson, nhà sáng lập startup Writehuman, cho biết công ty anh thậm chí ra bản cập nhật "nhân hóa" hàng tháng để bắt kịp xu hướng.

Theo Tech Learning, chi phí cho mỗi công cụ nhân hóa rất khác nhau, nhưng cách tính phí của chúng nhìn chung tương tự chatbot AI phổ biến. Người dùng có thể sử dụng miễn phí những tính năng cơ bản, nhưng phải trả tiền để đặt thêm nhiều câu lệnh, nhận phản hồi nhanh hơn và được truy cập phiên bản tiên tiến nhất.

Ưu điểm của công cụ là cung cấp quy trình làm việc nhanh chóng với văn bản đầu ra dễ đọc hơn nội dung AI ban đầu. Do đó, nhiều nhà sáng tạo nội dung, chuyên viên marketing, sinh viên và người dùng đang đưa chúng vào quy trình làm việc hàng ngày.

Trên mạng xã hội Reddit, tài khoản upperlimit0 chia sẻ về giai đoạn khó khăn năm ngoái khi vừa phải làm việc 9 tiếng mỗi ngày, vừa xây dựng dự án riêng. Để tiết kiệm thời gian, anh đưa dữ liệu cho chatbot Gemini, yêu cầu nó viết các bài đăng trên blog phục vụ dự án. Tiếp theo, anh dùng công cụ nhân hóa nhằm thay đổi cách diễn đạt máy móc và đậm chất AI, sau đó chỉnh sửa thủ công một chút để thêm giọng văn và ví dụ cá nhân. "Cuối cùng, tôi thu hút được lượng truy cập tự nhiên khá tốt mà chỉ cần khoảng 20 phút cho mỗi bài", anh cho biết.

Tài khoản VariousWorker790 cũng khen ngợi công cụ này, cho rằng một số thậm chí giúp cho văn phong trở nên "uyển chuyển hơn mọi người tự viết".

Tuy nhiên, công cụ nhân hóa không hoàn hảo và chỉ có thể bắt chước con người ở mức độ nhất định. Đôi khi chúng vẫn dùng cách diễn đạt trang trọng, ít tự nhiên, hoặc lạm dụng từ nối hoa mỹ. Thêm vào đó, văn bản đầu ra vẫn có thể bị những công cụ kiểm tra như Chegg AI Detector hay Turnitin phát hiện.

"Ngay cả khi được công cụ nhân hóa xử lý, văn bản đầu ra vẫn mang dáng dấp trí tuệ nhân tạo. Tôi cũng không thấy chúng thực sự hiệu quả trong việc qua mặt các hệ thống phát hiện AI", giảng viên Ofgang đánh giá. Ông thử nghiệm hai công cụ nhân hóa, trong đó một công cụ gần như không làm thay đổi kết quả, văn bản vẫn bị hệ thống xác định 100% do AI tạo. Một công cụ khác giúp giảm tỷ lệ từ 100% xuống còn 66%, chưa đủ để coi văn bản này do người viết.

Người dùng Reddit OkCartographer223 khuyên nên sử dụng AI như trợ lý thay vì công cụ viết thuê. "TwainGPT hay công cụ khác có thể giúp trau chuốt câu chữ, nhưng 'công cụ' nhân hóa hiệu quả nhất vẫn là chính bạn: Hãy đưa vào những chi tiết thực tế và tự chỉnh sửa. Ngoài ra, với bài tập ở trường hoặc nội dung cần tuân thủ quy định học thuật, việc cố qua mặt hệ thống phát hiện AI rất dễ mang đến cho bạn một cuộc trao đổi dài và không mấy dễ chịu với giảng viên", người này bình luận.

Forbes lưu ý, dù công cụ nhân hóa có thể giúp tiết kiệm thời gian hơn viết thủ công, việc sử dụng nội dung hoàn toàn do AI tạo ra vẫn gây rủi ro, đặc biệt trong những ngành như báo chí hay marketing. Nguyên nhân là các mô hình ngôn ngữ lớn có khả năng gặp ảo giác, tạo ra thông tin sai sự thật hoặc mang tính thiên vị.