Dijital Çağda Rekabet Politikaları Çalıştayı'nda e-ticaret ve yapay zeka vurgusu

Rekabet Kurumunca düzenlenen "Dijital Çağda Rekabet Politikaları Çalıştayı" Ankara'da bir otelde yapıldı.

Bakan Bolat, burada yaptığı konuşmada, Türkiye ekonomisinin son 23 yılda yıllık yüzde 5,35'lik büyüme kaydettiğini, dijitalleşmenin bu büyümenin itici güçlerinden olduğunu dile getirdi.

Şirketlerin artık kullandıkları teknolojiler ve dijital altyapılarıyla rekabet ettiklerini anlatan Bolat, Türkiye'de e-ticaretin büyüklüğünün geçen yıl 4,6 trilyon lira, perakende e-ticaretin hacminin ise yaklaşık 2,5 trilyon lira olduğunu belirtti.

Bolat, geçen yıl e-ticarette yaklaşık 6 milyar işlem gerçekleştirildiğini, 634 bin işletmenin e-ticaret yaptığını söyleyerek, ev kadınından KOBİ'lere kadar çok sayıda kişi ve kuruluşun e-ticaret yoluyla piyasada varlıklarını ortaya koyduklarını bildirdi.

"Türkiye'de yapay zeka pazarının 2032'de 1,3 milyar dolara ulaşması bekleniyor"

Dünyada yapay zeka pazarının geçen yıl 584 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaştığına işaret eden Bolat, bu büyüklüğün 2032 yılında 1,4 trilyon dolara yükselmesinin tahmin edildiğini söyledi.

Bolat, Türkiye'de ise yapay zeka pazarının, 2025'te yaklaşık 571 milyon dolar seviyesinde olduğuna dikkati çekerek şunları kaydetti:

"Bunun 2032 itibarıyla 1,3 milyar dolara ulaşması beklenmektedir. Yapay zeka sistemini destekleyen ürünlere yönelik talepteki güçlü artış uluslararası ticaretin büyümesinde de etkili oldu. Çipler, yarı iletkenler, veri iletim ekipmanları gibi yapay zeka altyapısının temel bileşenleri olan ürünlerin ticaret hacmi, 1 yılda yüzde 22 arttı ve 4,18 trilyon dolara yükseldi."

Yapay zeka kullanan işletmelerin toplam işletmeler içindeki payının 2021'de yüzde 2,7 olduğunu dile getiren Bolat, bu payın 2024'te yüzde 4,4'e yükseldiğini anlattı.

Bolat, 2024 itibarıyla 250 ve üzeri çalışanı olan büyük ölçekli işletmelerdeki yapay zeka kullanım oranının yüzde 22'ye çıktığının altını çizerek yapay zekanın artık e-ticarette bir tercih değil, rekabet gücünün en temel unsurlarından biri haline geldiğini belirtti.

Rekabet Kurumunun çalışmalarında gerek yapay zeka gerekse dijitalleşmenin dikkate alınmasının önemine işaret eden Bolat, şu ifadeleri kullandı:

"Geçmişte rekabet hukuku alanında daha çok fiyat, maliyet, pazar payı gibi göstergeler üzerinden yürütülen çalışmalar bugün dijital platformlar, veri, algoritmalar, ağ etiketleri, yapay zeka etrafında yeni boyut kazanmış durumdadır. Rekabet Kurumumuzun çalışmalarında, soruşturmalarında dijital dünyadaki rekabet dışı uygulamaların yoğunlaştığını soruşturmaların sayısında ve hangi sektörleri kapsadığında net olarak görebilmekteyiz."

Bolat, rekabetin olmadığı bir ortamda teknolojik gelişmenin sürdürülebilir olamayacağına dikkati çekerek yenilikçilik ile rekabet arasındaki hassas dengenin mutlaka korunması gerektiğini bildirdi.

Rekabet Kurumunun son yıllarda dijital piyasalara ilişkin yürüttüğü çalışmalarla güçlü ve önemli bir uzmanlık geliştirdiğini ifade eden Bolat, şu değerlendirmede bulundu:

"Rekabet Kurumumuzun son birkaç yıldaki ele aldığı konular ve soruşturmaların sonuçları bu alandaki güçlü donanımını, uzmanlığını ve iradesini ortaya koymaktadır. Hazırlanan sektör raporları, alınan kararlar dijital dönüşümün rekabet üzerindeki etkilerini yakından takip etmemize imkan sağlamaktadır. Sektörlerin fotoğrafını çeken bu çalışmaların yanında Kurulca dijital platformların rekabet karşıtı davranışlarına ilişkin olarak şikayet ya da resen çok sayıda soruşturma yürütülmüştür. Bu çalışmalar, sonuçları ve alınan kararlar şeffaflık ilkesi doğrultusunda kamuoyuyla paylaşılmış, böylece dijital piyasalardaki gelişmelerin yakından izlenmesi ve rekabetçi piyasa yapısının korunması yönünde önemli adımlar atılmıştır. Yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaştığı, veri odaklı iş modellerinin güç kazandığı, dijital platformların ekonomik hayatımıza çok önemli etkiler yaptığı bir dönemde rekabet politikalarının ve hukukunun bu gelişmelere ayak uydurması çok büyük önem taşıyor."

Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle de "Bugün ekonomilerin ve toplumların geleceğini, sıhhatini belirleyen 3 ana mesele var. Bunlar, finansallaşma, dijitalleşme ve sürdürülebilirlik." ifadelerini kullandı.

Küle, birbiriyle bağlantılı bu konuların ana bağlamında rekabet hukuku olduğuna dikkati çekti.