Địa đạo Củ Chi: Di tích lịch sử và điểm du lịch hấp dẫn

Cách trung tâm TP HCM khoảng 70 km về hướng Tây Bắc, địa đạo Củ Chi với hệ thống đường hầm dài hơn 200 km, là cứ địa vững chắc của Khu ủy Quân khu, Bộ tư lệnh Sài Gòn - Gia Định, góp phần không nhỏ vào công cuộc thống nhất đất nước.

Hệ thống địa đạo bắt đầu được đào từ năm 1946 và được mở rộng liên tục suốt hơn 20 năm sau đó. Toàn bộ công trình nằm trên vùng đất sét pha đá ong, có độ bền cao, ít bị sụt lở. Các đường hầm và căn cứ ngầm sâu từ 3 đến 12 m, gồm 3 tầng, có khả năng chịu được sức công phá của nhiều loại bom hạng nặng.

Củ Chi có hai khu di tích địa đạo gồm địa đạo Bến Dược (căn cứ Khu ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định) tại ấp Phú Hiệp, xã An Nhơn Tây và địa đạo Bến Đình (căn cứ Huyện ủy Củ Chi) tại ấp Bến Đình, xã Nhuận Đức, cách nhau 13 km.

Di chuyển

Địa đạo Củ Chi thuận tiện di chuyển nhờ hệ thống giao thông kết nối đa dạng. Từ các địa phương trên cả nước, du khách có thể đến TP HCM bằng máy bay, tàu hỏa, ôtô hoặc đường thủy, sau đó tiếp tục hành trình đến khu di tích.

Các hãng hàng không nội địa đều khai thác nhiều chuyến bay thẳng mỗi ngày đến Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất từ các tỉnh, thành trên cả nước. Giá vé khứ hồi đến TP HCM thường dao động từ 3 đến 6 triệu đồng, tùy điểm khởi hành và thời điểm đặt vé.

Du khách cũng có thể lựa chọn tàu hỏa hoặc xe khách đến TP HCM. Sau khi xuống ga Sài Gòn hoặc các bến xe trong thành phố, tiếp tục di chuyển đến địa đạo Củ Chi bằng nhiều phương tiện.

Từ trung tâm TP HCM, xe buýt số 13 có tuyến đi đến khu vực Củ Chi. Taxi có giá khoảng 500.000 đồng mỗi lượt. Nếu đi bằng ôtô hoặc xe máy, du khách có thể theo Quốc lộ 22, sau đó rẽ vào Tỉnh lộ 15 để đến khu di tích.

Lưu trú

Du khách đến Củ Chi có nhiều lựa chọn lưu trú, từ homestay đến khách sạn, với mức giá phù hợp nhiều phân khúc. Một số cơ sở phổ biến gồm Khách sạn Thành Vinh, Les Hameaux de l'Orient và Paradise Củ Chi. Giá phòng dao động khoảng 250.000-700.000 đồng mỗi đêm.

Nếu muốn gần gũi thiên nhiên, du khách có thể lưu trú tại các phòng homestay ven sông do Khu di tích Địa đạo Củ Chi quản lý. Giá phòng dao động từ 400.000 đến 1,2 triệu đồng mỗi đêm, tùy hạng phòng và sức chứa. Ngoài ra, khu di tích còn cung cấp dịch vụ cho thuê lều cắm trại qua đêm với giá khoảng 300.000 đồng. Các lều được dựng sẵn trong khuôn viên, gần sông và các mảng rừng, phù hợp cho nhóm bạn hoặc gia đình.

Tham quan

Đền Bến Dược

Đền Bến Dược là điểm dừng chân đầu tiên trong hành trình tham quan địa đạo Củ Chi. Công trình được xây dựng để tưởng niệm đồng bào và chiến sĩ đã chiến đấu, hy sinh trên vùng đất Sài Gòn – Gia Định trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Cổng tam quan của đền được lợp ngói âm dương, có kiến trúc gợi nhớ đến các đình làng truyền thống.

Khu đền chính được thiết kế theo hình chữ U, với bàn thờ Tổ quốc và Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ở vị trí trung tâm. Bao quanh là tên của hàng chục nghìn đồng bào và chiến sĩ đã hy sinh trên mảnh đất Củ Chi. Tên các liệt sĩ được khắc trên bia đá hoa cương, với chữ mạ vàng. Tổng cộng có 45.670 liệt sĩ và Mẹ Việt Nam Anh Hùng được ghi danh tại đền tưởng niệm.

Vé vào cửa tham quan là 35.000 đồng với khách trong nước và 85.000 đồng với khách nước ngoài.

Khám phá địa đạo Củ Chi

Sau khi viếng Đền Bến Dược, du khách di chuyển bằng xe điện khoảng một km để đến khu vực địa đạo. Địa đạo là nơi thu nhỏ trận đồ biến hóa và sáng tạo của quân và dân Củ Chi trong cuộc kháng chiến suốt 30 năm, làm nên kỳ quan có một không hai. 250 km đường hầm trong lòng đất, tỏa rộng "như mạng nhện" khiến du khách có cảm giác bước vào ma trận. Từ "xương sống" của địa đạo tỏa ra nhiều đường hầm dài ngắn khác nhau.

Một số đoạn hầm đã được cải tạo, mở rộng lối vào tạo thuận tiện cho khác tham quan. Hệ thống địa đạo bao gồm các đường dẫn đến nhiều khu chức năng như hầm ở và làm việc của lãnh đạo, hầm y tế, khu vực ăn uống, kho chứa lương thực và vũ khí, ô chiến đấu, giếng nước, bếp Hoàng Cầm, công binh xưởng và nhà may quân trang.

Tại mỗi khu vực, hướng dẫn viên sẽ dẫn đoàn đi tham quan và thuyết minh chi tiết về các công trình, di tích cũng như những điểm tái hiện lịch sử.

Địa đạo Củ Chi có nhiều đoạn hầm rất hẹp, chỉ đủ chỗ cho một người bò hoặc phải cúi thấp, thậm chí sát mặt đất mới có thể di chuyển. Hiện các đường hầm mở cho khách tham quan đã được lắp đèn chiếu sáng, nhưng không khuyến khích người mắc hội chứng sợ không gian kín hoặc có tiền sử hen suyễn, tim mạch.

Khu vực tái hiện vùng giải phóng Củ Chi

Hành trình tiếp tục đưa du khách đến với khu vực tái hiện vùng giải phóng Củ Chi (1961 - 1972). Du khách sẽ được xem sa bàn và phim 3D mô phỏng diễn biến đánh bại trận càn Cedar Falls vào vùng tam giác sắt Củ Chi; tham quan các mô hình trải nghiệm như cấy lúa, giã gạo, bắt cá, xay lúa, đan lát, làm bánh tráng truyền thống.

Trải nghiệm bắn súng

Trải nghiệm bắn súng tại Trường bắn thể thao quốc phòng là một hoạt động được nhiều du khách lựa chọn khi đến Củ Chi. Tại đây, người chơi có thể chọn sử dụng các loại súng từng được dùng trong thời kỳ chiến tranh. Sau phần hướng dẫn an toàn và kỹ thuật, du khách thực hành bắn vào các bia hình thú trong khu vực quy định.

Ngoài ra, khu vực còn có dịch vụ bắn súng đạn sơn (paintball) - một trò chơi vận động kết hợp yếu tố thể thao và mô phỏng chiến thuật quân sự. Trò chơi này không chỉ mang tính giải trí mà còn giúp rèn luyện khả năng quan sát, phối hợp nhóm và nâng cao thể lực.

Trải nghiệm tour "Trăng chiến khu"

Tour lấy ánh trăng làm chủ đạo, tái hiện cuộc sống về đêm của người dân Củ Chi sống trong vùng giải phóng với những hoạt động như đào địa đạo, đan lát dưới ánh trăng, thanh niên đăng ký tòng quân đánh giặc, xay lúa, giã gạo, trai gái hò đối đáp nhau trên đồng ruộng, họp chợ, văn công về biểu diễn phục vụ bộ đội, du kích và người dân hòa lẫn với tiếng bom, tiếng pháo, tiếng máy bay địch tuần tiễu.

Chương trình chia thành hai phần chính. Từ 18h đến 18h50 du khách sẽ được xem sa bàn, phim 3D tái hiện trận càn Cedar Falls năm 1967. Khung giờ 19h30-20h30, du khách sẽ thưởng thức chương trình nghệ thuật chủ đề "Trăng chiến khu", ăn uống tự do tại phiên chợ đêm. Giá vé 399.000 đồng một khách.

Trượt Zipline giữa rừng Củ Chi

Lướt zipline giữa không gian xanh của rừng Củ Chi là trải nghiệm dành cho những du khách yêu thích cảm giác mạnh. Từ độ cao hàng chục mét, người chơi lao qua những tán cây với tốc độ nhanh, phóng tầm mắt bao quát mảng xanh trải dài và khung cảnh khu di tích từ trên cao.

Chỉ mất vài chục giây cho mỗi lượt trượt nhưng cảm giác hồi hộp lúc xuất phát, tiếng gió rít bên tai và khoảnh khắc tăng tốc giữa thiên nhiên đủ mang đến một trải nghiệm khác biệt sau hành trình khám phá hệ thống địa đạo dưới lòng đất. Hoạt động phù hợp với nhóm bạn trẻ, gia đình hoặc du khách muốn kết hợp tham quan lịch sử với trải nghiệm vận động ngoài trời.

Tham quan Khu nông nghiệp công nghệ cao

Nằm tại ấp 1, đường Phạm Văn Cuội, Khu nông nghiệp công nghệ cao có diện tích hơn 88 ha, là điểm đến phù hợp cho du khách muốn kết hợp tham quan và trải nghiệm thực tế. Tại đây, du khách được giới thiệu tổng quan về mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ 4.0 trong nông nghiệp - một trong những hướng đi tiêu biểu của ngành nông nghiệp hiện đại tại Việt Nam; tham quan vườn rau thủy canh, khu trồng nấm bào ngư, vườn hoa lan và nhà màng thông minh. Du khách cũng được tham gia vào các công đoạn như trồng, chăm sóc, thu hoạch nông sản, thực hành nuôi cấy mô tế bào thực vật.

Giá vé tham quan là 35.000 đồng mỗi người, trước khi đến trải nghiệm khách nên liên hệ trước với khu du lịch để được hướng dẫn.

Lịch trình kết hợp

Nếu có nhiều thời gian, du khách có thể kết hợp tham quan các điểm đến trong bán kính khoảng 50 km từ Địa đạo Củ Chi. Hành trình thường được nối dài đến Núi Bà Đen để trải nghiệm cáp treo, ngắm toàn cảnh từ đỉnh núi cao nhất Nam Bộ, hoặc ghé Vườn trái cây Lái Thiêu vào mùa hè để dạo vườn, thưởng thức trái cây tại chỗ và tận hưởng không gian miệt vườn xanh mát.

Tham quan núi Bà Đen

Từ Địa đạo Củ Chi, du khách có thể kết hợp hành trình đến Núi Bà Đen, cách khu di tích hơn 50 km. Với thời gian di chuyển khoảng một giờ bằng ôtô, đây là lựa chọn phù hợp cho chuyến đi trong ngày hoặc cuối tuần.

Đến Núi Bà Đen, du khách có thể đi cáp treo lên đỉnh núi cao nhất Nam Bộ, chiêm ngưỡng toàn cảnh đồng bằng từ độ cao gần 1.000 m, tham quan hệ thống chùa linh thiêng, trải nghiệm các hoạt động ngoài trời như trekking, trượt zipline hoặc thưởng thức ẩm thực địa phương. Việc kết hợp khám phá địa đạo với hành trình lên "nóc nhà Nam Bộ" mang đến trải nghiệm đa dạng, từ tìm hiểu lịch sử đến hòa mình vào thiên nhiên và cảnh quan vùng Đông Nam Bộ.

Khám phá vườn trái cây Lái Thiêu

Từ Địa đạo Củ Chi, du khách có thể kết hợp ghé thăm vườn trái cây Lái Thiêu, cách khu di tích khoảng 40-50 km. Từ tháng 5 đến tháng 8, các nhà vườn vào mùa thu hoạch với nhiều loại trái cây như măng cụt, sầu riêng, chôm chôm, bòn bon. Du khách có thể dạo vườn, tự tay hái và thưởng thức trái cây tại chỗ, tận hưởng không gian miệt vườn xanh mát.

Trên hành trình, du khách cũng có thể ghé Làng gốm Bình Dương để tìm hiểu nghề gốm truyền thống có lịch sử hàng trăm năm. Nhiều cơ sở sản xuất mở cửa cho khách tham quan quy trình tạo hình, tráng men, nung gốm và trải nghiệm tự tay làm những sản phẩm thủ công, đồng thời mua các mặt hàng gốm mỹ nghệ làm quà. Đây là hành trình phù hợp cho chuyến đi trong ngày, kết hợp khám phá lịch sử, trải nghiệm miệt vườn và tìm hiểu làng nghề truyền thống của địa phương.