İngiltere Liderliğinde Avrupa'nın Kendi Uzun Menzilli Füze Sistemini Geliştirme Girişimi

İngiltere, Avrupa’nın savunma kapasitesini güçlendirmek ve NATO’nun ABD silah sistemlerine olan bağımlılığını azaltmak amacıyla yeni nesil uzun menzilli füze geliştirilmesini öngören kapsamlı bir girişime liderlik etmeye hazırlanıyor. ‘Derin Hassas Vuruş Koalisyonu’ (Deep Precision Strike Coalition) adı verilen yeni oluşumun, NATO’nun Avrupa ayağının güçlendirilmesine yönelik en önemli adımlardan biri olarak NATO Liderler Zirvesi sırasında resmen duyurulması bekleniyor.

Telegraph’ta yer alan haberde diplomatik kaynaklar ve üst düzey yetkililerin aktardığı bilgilere göre, İngiltere öncülüğünde oluşturulan yeni koalisyon, Avrupa’nın uzun menzilli saldırı kabiliyetini bağımsız şekilde geliştirmesini hedefliyor.

BU GİRİŞİMİN ORTAYA ÇIKMASINDAKİ ETKEN TRUMP’IN ALDIĞI KRİTİK SAVUNMA KARARI

Yeni girişimin ortaya çıkmasında en önemli etkenlerden biri olarak Donald Trump yönetiminin aldığı kritik savunma kararı gösteriliyor. Trump yönetimi, Joe Biden döneminde hazırlanan ve Almanya’ya Tomahawk seyir füzeleriyle donatılmış Amerikan birliklerinin konuşlandırılmasını öngören planı iptal etti.

Söz konusu sistem, Avrupa ülkelerine Rusya içerisindeki stratejik hedefleri vurabilecek uzun menzilli saldırı kabiliyeti kazandırmayı amaçlıyordu. Planın iptal edilmesiyle birlikte Avrupa ülkeleri kendi bağımsız uzun menzilli füze sistemlerini geliştirme konusunda çalışmaları hızlandırdı.

Diplomatik kaynaklara göre yeni oluşturulacak Derin Hassas Vuruş Koalisyonu’nda şu ülkelerin yer alması bekleniyor: İngiltere, Almanya, Fransa, Hollanda ve Ukrayna. Koalisyona ilerleyen süreçte başka Avrupa ülkelerinin de katılabileceği değerlendiriliyor.

'BU ADIM OLUMLU KARŞILANABİLİR AMA...'

Dünyada savunma anlayışının artık yeni nesil füze sistemleri ve hava savunma teknolojileri üzerine şekillendiğini belirten Güvenlik ve Terör Uzmanı Emekli İstihbarat Albayı Coşkun Başbuğ, ülkelerin de bu doğrultuda stratejik adımlar attığını söyledi.

Başbuğ, füze teknolojilerindeki gelişmelerin savaşların seyrini etkilediğini ancak tek başına belirleyici olmadığını vurgulayarak, “Bir ülke füze konusunda ne kadar ilerlerse ilerlesin, kara birlikleri sahaya girmediği sürece ‘burada sonuç aldım, burası artık benim kontrolümde’ diyemez” ifadelerini kullandı. NATO içindeki güç dengelerine dikkat çeken Başbuğ, Türkiye’nin konumuna da vurgu yaptı. “NATO içinde en güçlü ülkelerden biri Türkiye’dir. Kara, hava ve deniz unsurlarında oldukça güçlü ve söz sahibi bir ülkeyiz” değerlendirmesinde bulundu.

İngiltere öncülüğünde kurulması planlanan uzun menzilli füze koalisyonunu da değerlendiren Başbuğ, “İngiltere’nin füze konusunda liderlik ederek, etki üretecek bir yapıya dönüşelim adımı olumlu karşılanabilir. Ancak bu alandaki liderlik iddiası konusunda İngiltere’nin tek başına öne çıkması çok doğru değil” dedi.

Avrupa’daki diğer ülkelerin savunma teknolojilerine de dikkat çeken Başbuğ, “Hakkını vermek lazım, Fransa iyi bir teknolojiye sahip. Almanya’da bu konuda ciddi yatırımlar yapılıyor. Zaten İngiltere de bu koalisyon içerisinde bu ülkelerle birlikte yol almaya çalışıyor” ifadelerini kullandı.

‘RUSYA ÜZERİNDE CAYDIRICI BİR ETKİSİ OLUR’

Yeni oluşumun Rusya üzerinde etkili olup olmayacağına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Başbuğ, söz konusu girişimin Moskova açısından caydırıcı bir unsur oluşturabileceğini söyledi:

“Bu oluşum Rusya üzerinde etki yapar mı? Yapar. Rusya’ya karşı caydırıcı bir baskısı olur. Anca “Rusya’nın ‘Avrupa’ya saldırayım, Almanya’nın kapısına dayanayım’ gibi bir gücü yok. Zaten bir savaşın içinde ve yıpranmış durumda. Avrupa da ekonomik açıdan zor bir dönemden geçiyor. Bunlar aslında karşılıklı yıpratma savaşı, baskı kurup karşı tarafa kendi taleplerini kabul ettirme politikaları.”

Uzman isim, İngiltere’nin bu girişiminin siyasi açıdan önemli bir hamle olduğunu ancak başarısının zaman içinde görüleceğini belirtti: “Genel olarak İngiltere’nin böyle bir liderliğe soyunması, kendi siyaseti açısından olumlu bir adım. Ancak alınan bu kararın ne kadar başarılı olacağını zaman gösterecek.”

1000 İLA 3000 KİLOMETRE UZAKLIKTAKİ HEDEFLERİ VURABİLECEK KAPASİTEDE OLMASI HEDEFLENİYOR

Projeye ilişkin teknik ayrıntılar henüz netleşmese de geliştirilecek sistemlerin ‘yüksek hassasiyetli uzun menzilli vuruş’ kategorisinde yer alacağı ifade ediliyor. Planlanan füze sistemlerinin yaklaşık 1000 ila 3000 kilometre uzaklıktaki hedefleri yüksek doğrulukla vurabilecek kapasitede olması hedefleniyor.

Bu sistemlerin havalanmaya hazırlanan düşman bombardıman uçaklarını imha etmek, stratejik askerî üsleri vurmak, mühimmat depolarını hedef almak, savunma sanayi üretim tesislerini etkisiz hale getirmek ve kritik askerî altyapıları uzun mesafeden nokta atışıyla vurmak amacıyla kullanılabileceği belirtiliyor.

Uzmanlar, koalisyon içerisinde en büyük rolü İngiltere ile Almanya’nın üstleneceğini değerlendiriyor. İki ülke halihazırda 2 bin kilometreden fazla menzile sahip karadan fırlatılan yeni nesil füze geliştirilmesine yönelik ortak bir program yürütüyor. Bunun yanında İngiltere ve Almanya; Fransa, İtalya, Polonya ve İsveç ile birlikte Avrupa Uzun Menzilli Vuruş Yaklaşımı (European Long Range Strike Approach) adı verilen başka bir savunma girişiminde de yer alıyor. Söz konusu program kapsamında farklı menzillere sahip çeşitli füze sistemlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

SADECE UZUN MENZİL DEĞİL, ÜÇ ÖNEMLİ BAŞLIK DA ÖNE ÇIKIYOR

Yeni füze girişiminin yalnızca uzun menzilli saldırı kapasitesiyle sınırlı kalmayacağı belirtiliyor.

Yetkililere göre bu proje, Avrupa’nın Amerikan askerî sistemlerine olan bağımlılığını azaltmayı amaçlayan üç büyük savunma girişiminden yalnızca biri olacak. Planlanan diğer projeler arasında;

1- Avrupa'ya ait bağımsız hava savunma sistemi kurulması.

2- Ortak istihbarat ve keşif uydularının geliştirilmesi.

3- Avrupa'nın kendi savunma altyapısını güçlendirmesi yer alıyor.

ABD’DEN HARCAMA BASKISI

Yine Telegraph’ta yer alan habere göre Washington yönetimi Avrupa ülkelerine savunma harcamalarını artırmaları yönündeki baskısını sürdürüyor. ABD’nin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker, savunma bütçesi konusunda geride kalan ülkelerin harcamalarını derhal yükseltmesi gerektiğini açıkladı. ABD’li yetkililerin, İngiliz hükümetine de hangi başbakan görevde olursa olsun savunma harcamalarının artırılmasını beklediklerini ilettiği belirtiliyor.

Savunma kaynakları ise yeni Avrupa füze sisteminin kısa sürede hizmete girmesinin mümkün olmadığını belirtiyor. Görüşmelere yakın kaynaklara göre projenin tamamlanması ve operasyonel hale gelmesi uzun yıllar sürebilir. Bu nedenle Biden döneminde planlanan ancak daha sonra iptal edilen Tomahawk konuşlandırmasının, Avrupa kendi füze sistemlerini geliştirene kadar geçici çözüm olarak tasarlandığı ifade ediliyor.

NATO’DAN YÜZDE 5 SAVUNMA HARCAMASI HEDEFİ

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de zirve öncesinde üye ülkelere çağrıda bulunarak savunma harcamalarına ilişkin açık, somut ve güvenilir planlarla Ankara’ya gelmeleri gerektiğini söyledi. Geçtiğimiz yıl NATO üyeleri savunma harcamalarını Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın yüzde 5’ine çıkarma hedefini kabul etmişti.

Bu hedef; yüzde 3,5 temel savunma harcamasını, yüzde 1,5 ise güvenlikle bağlantılı altyapı yatırımlarını kapsıyor. Rutte, hedefe ulaşmayan ülkeler konusunda ise “Eğer bir veya iki ülkeyi ikna etmemiz gerekiyorsa, bunu yapmanın yolları var” ifadelerini kullandı.