Màu sắc đờm tiết lộ bệnh gì?

Đờm được tạo ra bởi các tuyến nhầy trong đường hô hấp, giúp giữ ẩm, bắt giữ bụi bẩn, vi khuẩn cùng tác nhân gây hại khác. Nhiễm virus, vi khuẩn hoặc các bệnh lý đường hô hấp có thể khiến cơ thể tăng sản xuất đờm. Lượng đờm dư thừa được đào thải thông qua phản xạ ho, với màu sắc, tính chất có thể thay đổi tùy theo bệnh lý đang mắc phải. ThS.BS Nguyễn Văn Ngân, Khoa Hô hấp, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết quan sát màu sắc, kết cấu đờm có thể giúp xác định nguyên nhân gây bệnh. Đờm xanh hoặc vàng Đờm màu vàng hoặc xanh là dấu hiệu gợi ý tình trạng nhiễm khuẩn đường hô hấp, thường gặp ở người mắc viêm phế quản, viêm phổi, viêm xoang có bội nhiễm và bệnh giãn phế quản bội nhiễm. Sự thay đổi màu sắc này liên quan đến loại enzyme màu xanh lục do bạch cầu trung tính giải phóng trong quá trình cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh. Ngoài thay đổi màu đờm, người bệnh có thể có kèm theo triệu chứng như sốt, rét run, đau ngực, khó thở, nghẹt mũi hoặc chảy dịch mũi sau. Đờm trắng, quánh dính (đờm hạt trai) Đờm trắng, quánh dính (đờm hạt trai) thường gặp ở người mắc hen suyễn. Bệnh lý này làm tăng tính đáp ứng đường thở gồm co thắt, tăng tiết đờm, phù nề gây tắc nghẽn, hạn chế đường thở. Khi các cơn co thắt dần được kiểm soát, người bệnh có thể ho khạc ra đờm màu trắng, đặc, quánh dính. Đây là một trong những dấu hiệu đặc trưng của hen suyễn, phản ánh tình trạng tăng tiết dịch nhầy và tắc nghẽn đường thở. Đờm màu gỉ sắt Đờm màu gỉ sắt thường có màu nâu đỏ hoặc nâu gỉ sét do lẫn máu đã bị oxy hóa trong dịch tiết đường hô hấp. Đây là dấu hiệu có thể gặp trong nhiều bệnh lý như viêm phế quản cấp, viêm phổi, giãn phế quản, lao phổi hoặc do tổn thương niêm mạc đường hô hấp khi ho kéo dài, ho nhiều. Đờm mủ nhầy có ba lớp Theo bác sĩ Ngân, đờm mủ nhầy có ba lớp là dấu hiệu điển hình, thường gặp nhất ở người bệnh giãn phế quản. Sau khi ho khạc ra nhiều đờm, nếu hứng đờm vào cốc thủy tinh và để lắng, có thể quan sát thấy ba lớp rõ rệt gồm lớp mủ ở dưới đáy, lớp dịch nhầy ở giữa và lớp bọt ở phía trên. Sở dĩ có ba lớp đờm là vì có tình trạng viêm mạn tính ở các phế quản bị giãn. Đờm lẫn máu Đờm lẫn máu tươi hoặc ho ra máu là tình trạng máu từ đường hô hấp dưới được ho khạc ra ngoài qua đường miệng hoặc mũi. Biểu hiện có thể từ vài vệt máu lẫn trong đờm đến ho ra máu số lượng lớn. Đây là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý khác như lao phổi, ung thư phổi, giãn phế quản, viêm phổi, áp xe phổi, nấm phổi.... Người bệnh cần đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời. Thùy Dương