Rekabet Kurumu, 19 özel okul hakkında soruşturma başlattı

Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, eğitim ile yemek ve kırtasiye gibi yan hizmetlerin fiyatları nedeniyle 19 özel okul hakkında soruşturma açtıklarını, bu alandaki dosya sayısının artabileceğini söyledi.

Küle, kurumun faaliyetlerine ilişkin değerlendirmesinde, Rekabet Kurulu olarak geçen yıl çok sayıda soruşturmayı sonuçlandırdıklarını ve yeni soruşturmalara başladıklarını belirtti. Bu dönemde sektör araştırmalarına da önem verdiklerini ifade etti.

Bu yıla soruşturma ve sektör araştırmaları açısından hızlı başladıklarını kaydeden Küle, özellikle tarım sektöründe tohum ve fide konusunda ciddi soruşturmalar yürüttüklerini söyledi. Bu dosyalardan bazılarının sürdüğünü, bazılarının ise uzlaşmayla sona erdiğini aktaran Küle, özellikle tohum ve fide alanında rekabet hukuku bilincinin yeterince yerleşmediğini ve çok sayıda ihlalle karşılaştıklarını dile getirdi. Buna karşın sektörün uyum sağlamaya başladığını ve teşebbüslerin yeni ihlallerin önüne geçmek için önlem almasının memnuniyet verici olduğunu belirtti. Bu alanda yaklaşık 190 milyon liralık ceza söz konusu olduğunu söyledi.

Küle, süt ve süt karşılığı yem alanlarına yönelik soruşturmaların da sürdüğünü anımsattı. Süt üreticilerinin yaşadığı sıkıntılara ilişkin çalışmalarda hem çiğ süt alımı hem de çiğ süt karşılığı yem konusunda iki ayrı soruşturma açtıklarını belirtti.

Bu soruşturmalarda uzlaşma başvurularını kabul etmediklerini söyleyen Küle, nihai karar aşamasında süt üreticisini koruyucu, süt sanayisinde ise rekabetçi, adil ve şeffaf bir piyasa oluşturmayı hedefleyen düzenleme çalışmaları yürüttüklerini ifade etti. Uzmanların bu konuda yoğun şekilde çalıştığını belirten Küle, açıklanacak yükümlülüklerle hem çiğ süt tarafında hem de yem karşılığı süt alımlarında daha düzenli ve rekabetçi bir piyasa oluşacağını düşündüklerini söyledi.

Bankacılık ve sigortacılık sektörlerindeki soruşturmaların da devam ettiğini aktaran Küle, bu alanlarda iş gücü mobilizasyonunun engellenmesine yönelik çok sayıda ihlalle karşılaştıklarını anlattı. Yaklaşık 5 yıldır çok sayıda iş gücü dosyası yürüttüklerini belirten Küle, iş gücü mobilizasyonunun engellenmesinin gelişimin önünde engel oluşturduğunu, gelir dağılımını bozduğunu ve beyin göçünü tetiklediğini ifade etti.

Özel okullarla ilgili soruşturmaya değinen Küle, eğitim ile yemek ve kırtasiye gibi yan hizmetlerin fiyatları nedeniyle 19 teşebbüs hakkında soruşturma başlattıklarını söyledi. Özel okullara ilişkin çok sayıda şikayet aldıklarını belirten Küle, bu başvuruların soruşturma açılmasına neden olduğunu ve soruşturmanın artan sayıyla devam edeceğini tahmin etti.

Küle, dijital platformlarla ilgili çalışmaların da sürdüğünü kaydederek Apple, Google, Yemek Sepeti ve Sahibinden gibi şirketlere yönelik soruşturmalar bulunduğunu, bazılarının devam ettiğini söyledi. Bu alanda özellikle alternatif ödeme sistemlerinin kısıtlanması ve veri gücünün rekabeti kısıtlayıcı şekilde kullanılmasıyla sık karşılaştıklarını ifade etti.

Sektör incelemelerinin piyasaları bütüncül biçimde analiz etmelerini sağladığını belirten Küle, bunun olası rekabet sorunlarını ortaya çıkmadan tespit etmek açısından önemli olduğunu söyledi. Hızlı tüketim mallarında el terminallerinin kullanımını incelediklerini ve bu çalışmanın bitmek üzere olduğunu aktardı.

İlaç sektörüne ilişkin incelemenin iki yılı aşkın süredir devam ettiğini belirten Küle, bu çalışmada hem ilaç sanayisini hem de Sağlık ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarını ilgilendiren önemli bulgular elde ettiklerini söyledi. Bu konuda eylülde bir çalıştay yapabileceklerini ve bulguları kamuoyuyla paylaşacaklarını ifade etti. Ayrıca konteyner taşımacılığı ve liman işletmeciliği hizmetlerinde de sektör incelemelerinin sürdüğünü aktardı.

Dijital mecralarda rekabet otoritelerinin dünyada karmaşık sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Küle, her dosyada yeni şeyler öğrendiklerini söyledi. Rekabet otoritelerinin bu alanda dikkatsiz ve katı davranmaları halinde yeniliklerin önünde engel oluşturabileceklerini belirten Küle, bir yandan yenilikleri engellememeye çalıştıklarını, diğer yandan dijital platformların hakim durumlarını kötüye kullanarak pazarı rakiplere kapatmalarını önlemek istediklerini ifade etti.

Bu sektörde verinin önemine işaret eden Küle, Google hakkında 9'uncu soruşturmanın sürdüğünü, Apple hakkında ise biri telefon fiziki pazarında, diğeri uygulama alanında olmak üzere iki soruşturma bulunduğunu söyledi. Ayrıca Dijital Çağda Rekabet Politikaları başlığı altında yeni bir sektör incelemesi başlattıklarını ve bu alanda net politika belirleme aşamasında olduklarını ifade etti. Yakın tarihte bir çalıştay düzenleyerek bütün paydaşların görüşlerini almak istediklerini söyledi.

Küle, yapay zekanın kurumsal kapasiteyi artıran stratejik bir araç olduğunu belirterek, bu teknolojiyi inceleme ve denetim süreçlerinde kullandıklarını kaydetti. Yapay zeka sayesinde daha önce çok uzun sürede yapılabilecek analizleri daha kısa sürede gerçekleştirdiklerini, adli bilişim ve veri analizinde de bu teknolojiden yararlandıklarını anlattı. Risk tespiti algoritmaları oluşturduklarını ve daha önce konvansiyonel yöntemlerle yapılması çok zor olan işlemleri gerçekleştirebildiklerini söyledi. Örnek olarak 550 sektörü aynı anda inceleyebildiklerini belirtti.

Kamu İhale Kurumu ile yaptıkları protokol kapsamında kamu ihale verilerine erişebildiklerini aktaran Küle, algoritmik danışıklılık projesiyle kamu ihalelerinde danışıklı tekliflerin tespitine ve her ihale için kartel riski skorunun belirlenmesine yönelik çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Teklif dağılımları, firma davranışları, fiyat örüntüleri ve ihale dinamiklerini birlikte analiz edebildiklerini, yapay zekanın bu konuda önemli katkı sunduğunu ifade etti.

Küle, kurumun diğer ülkelerin rekabet otoritelerine kıyasla Türkiye'de iyi bir noktada olduğunu belirtti. Türkiye'de sürdürülebilir büyüme ve daha yüksek kalkınmışlık düzeyi için pazarda rekabetçi şartların zorunlu olduğunu, kurumun tüm çalışmalarının daha iyi ve daha kalkınmış bir Türkiye amacıyla yürütüldüğünü söyledi.