Sondaż CBOS: Polacy podzieleni ws. relacji z Ukrainą i decyzji o odebraniu Orderu Orła Białego

Jak wynika z badania przeprowadzonego przez CBOS, 28 procent ankietowanych negatywnie ocenia decyzję prezydenta ws. odebrania Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu, przy czym opinie dotyczące skutków tego kroku dla Polski są podzielone. I tak 41 proc. badanych uważa, że przynosi on Polsce więcej strat niż korzyści, ale dokładnie tyle samo respondentów jest zdania, że korzyści przeważają nad stratami.

CBOS zwrócił także uwagę na to, że zdecydowana większość badanych, bo 84 proc. uważa, iż państwo polskie powinno reagować, gdy inne państwo gloryfikuje postaci historyczne odpowiedzialne za zbrodnie na Polakach.

Jednocześnie kwestia prawa Ukraińców do własnych bohaterów historycznych budzi większe podziały. 44 procent ankietowanych zgadza się ze stwierdzeniem, że Ukraińcy mają prawo do własnych bohaterów, nawet jeśli zapisali się oni negatywnie w historii Polski, zaś 42 proc. jest przeciwnego zdania.

Według przeprowadzonego badania Polacy dostrzegają polityczne uwarunkowania sporu polsko-ukraińskiego. Zdecydowana większość badanych (73 proc.) popiera stwierdzenie, że politycy polscy i ukraińscy dla własnych korzyści politycznych podsycają konflikty między oboma krajami. Z kolei 80 proc. uważa, że na sporze korzysta Rosja.

Jednocześnie 75 proc. badanych wskazuje, że Polska i Ukraina powinny przede wszystkim współpracować w obliczu zagrożenia ze strony Rosji, a nie skupiać się na dzielących je kwestiach. 52 proc. respondentów uważa ponadto, że oba kraje mają więcej wspólnych niż rozbieżnych celów i interesów. Przeciwnego zdania jest 31 proc.

Respondenci pytani o priorytety Polski w relacjach z Ukrainą najczęściej wskazywali na współpracę na rzecz bezpieczeństwa - 61 proc. Na kolejnych miejscach znalazły się budowanie dobrych relacji sąsiedzkich (46 proc.), właściwe upamiętnienie ofiar rzezi wołyńskiej (43 proc.), wzmocnienie pozycji Polski jako lidera w regionie Europy (41 proc.) oraz udział polskich firm w odbudowie Ukrainy (40 proc.).

CBOS wyróżnił trzy grupy respondentów ze względu na podejście do sporu polsko-ukraińskiego. Najliczniejszą stanowią tzw. moraliści - 46 proc. badanych. To osoby, które - w ocenie ośrodka badawczego - przyjmują bardziej konfrontacyjne stanowisko wobec polityki ukraińskiej. 95 proc. z nich uważa decyzję o odebraniu Zełenskiemu Orderu Orła Białego za słuszną, a 99 proc. jest zdania, że bez rozliczenia przeszłości nie można zbudować dobrych relacji polsko-ukraińskich.

Drugą grupą, którą wyróżnił CBOS są pragmatycy, stanowiący 34 proc. ankietowanych. W większym stopniu niż moraliści koncentrują się oni na przyszłości i współpracy. 70 proc. z nich uważa, że Ukraińcy mają prawo do własnych bohaterów, mimo ich negatywnej roli w historii Polski, a 70 proc. krytycznie ocenia decyzję o odebraniu Zełenskiemu polskiego odznaczenia. Jednocześnie 96 proc. pragmatyków uważa, że w obliczu zagrożenia ze strony Rosji Polska i Ukraina powinny współpracować, a spory historyczne powinny zejść na dalszy plan.

Najmniej liczną grupę - wyróżnioną przez CBOS - stanowią tzw. wycofani - 20 proc. badanych. Osoby te częściej niż pozostali nie mają jednoznacznej opinii w kwestiach dotyczących relacji polsko-ukraińskich. 54 proc. z nich uważa jednak decyzję Karola Nawrockiego o odebraniu Zełenskiemu Orderu Orła Białego za słuszną, a 55 proc. zgadza się, że Polska i Ukraina powinny przede wszystkim współpracować wobec zagrożenia rosyjskiego.

Badanie przeprowadzono w dniach od 2 do 12 lipca 2026 roku na próbie liczącej 938 pełnoletnich mieszkańców Polski.