Türkiye'de Akciğer Nakli Hacetleri: Düşük Donör Erişimi ve Bekleme Listeleri

TÜRK Toraks Derneği Akciğer Nakli Çalışma Grubu Üyesi Doç. Dr. Mustafa Vayvada, Türkiye'nin organ nakli açısından güçlü olmasına rağmen, donör ve hasta buluşmasının ciddi sıkıntıları olduğunu belirtti. Vayvada, "Türkiye organ nakli açışından güçlü bir ülke ancak donörle nakil bekleyen hastanın buluşmasında ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Dünya standartlarına göre Türkiye nüfusu için yılda yaklaşık 300 akciğer nakli yapılması bekleniyor. Ancak mevcut düşük nakil hacmi nedeniyle birçok hasta ya nakil merkezine hiç ulaşamıyor ya da geç dönemde değerlendiriliyor. Bu nedenle bugün bekleme listesindeki hasta sayısından çok daha fazla hastanın gerçekte akciğer nakline ihtiyacı olduğunu düşünüyoruz." dedi.

2025 yılında toplam 481 beyin ölümü donörü içinden merkezlere 97 akciğer donörü sunuldu. Ancak sadece 21 kişi nakil olabildi. Üstelik 200 kişi nakil sırası bekliyor. Hastaya ulaşmayan donörlerin nedenlerini daha iyi anlamak, değerlendirme süreçlerini birlikte gözden geçirmek ve iyileştirme alanlarını belirlemek amacıyla Sağlık Bakanlığımız ile iletişim ve değerlendirme süreci içerisindeyiz. Amacımız daha fazla kullanılabilir donöre ulaşmak."

Doç. Dr. Vayvada, akciğer yetmezliğinin ilerlediğini düşündüren belirtileri ise şöyle sıraladı: "Nefes darlığının giderek artması, ev içinde veya kısa mesafede yürürken zorlanma, oksijen ihtiyacının başlaması veya giderek artması, merdiven çıkamama, günlük işleri yapamama, son bir yıl içinde sık hastane yatışı veya yoğun bakım ihtiyacı, akciğer fonksiyon testlerinde belirgin kötüleşme, istemsiz kilo kaybı, kas gücünde azalma, belirgin halsizlik, daha önce yapılabilen aktivitelerin artık yapılamaması."