Türkiye'den AB'ye İhracatta Yeşil Uyum Vurgusu: "Responsible" Markası ve Destekler
نظرة سريعة
Ticaret Bakanı Bolat, AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (SKDM) uyum için "Responsible" markasıyla firmalara destek verdiklerini, 44 firmanın bu markayı kullanma hakkı kazandığını ve 39,5 milyon lira destek sağlandığını açıkladı.
ملخص مُنشأ بالذكاء الاصطناعي
لماذا يهم
Avrupa Birliği'nin iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında getirdiği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), Türkiye'nin AB'ye ihraç ettiği belirli sektörlerde yeni mali yükümlülükler getiriyor. Ticaret Bakanlığı, bu uyum sürecinde firmalara destek olmak amacıyla 'Responsible' programını ve UR-GE projelerini hayata geçiriyor.
Bolat, Bakanlıkta düzenlenen Responsible/Sorumluluk ve Uluslararası Rekabet Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, uluslararası ticaret kurallarına uygun destek programlarıyla ihracatçıların yanında yer almaya devam edeceklerini bildirdi.
Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında yapılan düzenlenmelerden birinin, bu yıl itibarıyla uygulanmaya başlanan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) olduğunu anımsatan Bolat, düzenleme kapsamında demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik sektörlerinin yer aldığını aktardı.
Bolat, mekanizma kapsamında bu ürünlerin, Avrupa Birliği'ne (AB) yapılacak ihracatta karbon emisyonları doğrultusunda mali bir yükümlülüğe tabi olacağını, karbon emisyon hedeflerine uyulması durumunda mali yükümlülüğün azalacağını anlattı.
"Karbon düzenlemelerinin ihracatımıza ticari bir engel getirmemesini amaçlıyoruz"
Bolat, Türkiye'nin, SKDM kapsamındaki ürünlerde ihracatının yüzde 47,8'inin AB'ye gerçekleştirildiğini aktardı. Brüksel'de geçen yıl düzenlenen Yüksek Düzeyli İklim Diyaloğu kapsamında Türkiye-AB SKDM Çalışma Grubu'nun kurulduğunu hatırlatan Bolat, "Gayemiz, SKDM ile getirilen karbon düzenlemelerinin ve kriterlerinin ihracatımıza ticari bir engel getirmemesini sağlamaktır. Kamu olarak özel sektörümüzü de yanımıza alıp, onlarla karşılıklı koordinasyon içinde sektörleri buraya hazırlıyoruz. Diğer sektörlere de önümüzdeki birkaç yıl içinde bu kapsam genişletilecek." dedi.
Bolat, AB Komisyonunun İklim, Net Sıfır ve Temiz Büyümeden Sorumlu Üyesi Wopke Hoekstra ile görüşmesinde de SKDM kapsamında lisanssız yenilenebilir enerji yatırımlarının tanınması, doğrulayıcıların Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından akredite edilmesinin sağlanması ve varsayılan değerlerin rekabet dezavantajı doğurmayacak şekilde belirlenmesi konularındaki talepleri ilettiklerini bildirdi.
AB'de ürün bazlı çok sayıda yeni mevzuatların yürürlüğe girdiğini belirten Bolat, burada yapılan düzenlemelerin ülkeyi yakından ilgilendirdiğini ifade etti.
"44 firma 'Responsible' markasını kullanım hakkını elde etti"
Bolat, Bakanlık olarak sürdürülebilirlik, çevre, iklim değişikliği ve yeşil ekonomiye uyum konularında yaptıkları çalışmalar doğrultusunda Responsible-Sorumluluk Programı'nı geliştirdiklerini söyledi.
Program kapsamında firmalara yeşil ekonomiye uyum konusunda destek verdiklerine işaret eden Bolat, şöyle devam etti:
"Bu konudaki eğitim ve danışmanlık harcamalarının 5 yıl süresince yüzde 50'sine kadarlık bölümünü 17 milyon 640 bin liraya kadar destekliyoruz. Amacımız, küresel taleplere ve pazara girişe engel olan risklerden kurtulmaları için uluslararası normlara uymalarını sağlamak. Bunun için bir yol haritası lazım. Bu konuda gerek Eximbank gerekse Türkbank'ın yeşil ekonomi finansman destek ve kredi paketleri de var."
Bolat, söz konusu programın üç aşamadan oluştuğunu, şu ana kadar 166 firmanın destek kapsamına alındığını aktararak, bu firmaların 97'sinin Faz-1 sürecini tamamladığını, projelerinin belirlendiğini, sürdürülebilirlik yol haritalarının da oluşturulduğunu ifade etti.
Faz-2 ve Faz-3 aşamalarına geçiş yapan 44 firmanın, "Responsible" markasının kullanım hakkını elde ettiğini kaydeden Bolat, bugüne kadar firmalara 39,5 milyon lira destek verdiklerini, başvurular arttıkça bu desteklerin de artacağını belirtti.
Bolat, UR-GE Projesi'nin de hızla ilerlediğine işaret ederek, "56 illimizde UR-GE projeleri uygulanıyor. 2010 yılında başlatılan UR-GE kapsamında bugüne kadar 742 proje destek kapsamına alındı, 245 kuruluş bu projeleri yürütüyor, halen 187 proje devam ediyor. Diğerleri tamamlanmış durumda." diye konuştu.
Bu projeler kapsamında 18 bin 704 KOBİ için analizler yapıldığını, bunların ihracata hazırlandığını bildiren Bolat, KOBİ'lerin ihracattaki ihtiyaçlarını gidermek amacıyla 3 bin 58 analiz, eğitim ve danışmanlık faaliyeti gerçekleştirildiğini söyledi. Bolat, UR-GE kapsamında verilen desteklere ilişkin de şunları kaydetti:
"Son 10 yılda UR-GE desteği kapsamında ihtiyaç analizi, eğitim ve danışmanlık için 126 milyon lira, yurt dışı pazarlama faaliyetleri için 450 milyon lira, küme tanıtımı için 3 milyon lira, alım heyetleri için 111 milyon lira, istihdam için 93 milyon lira olmak üzere 783 milyon lira ödeme gerçekleştirildi. İyi uygulama örneği olarak 19 UR-GE Projesi belirlendi."
Programda, "Responsible" markasını kullanmaya hak kazanan şirketler ile UR-GE desteği kapsamında iyi uygulama örneklerini devreye alan işbirliği kuruluşlarına ödül verildi.
ما الذي يجب مراقبته
توقعات الذكاء الاصطناعي — احتمالات وليست حقائق
SKDM kapsamındaki sektörlerde ihracat maliyetlerinde artış yaşanması.
مرجح جداً · المدى القصير
Daha fazla Türk firmasının 'Responsible' markasını kullanma hakkı elde etmesi ve yeşil dönüşüm yatırımlarının artması.
مرجح · المدى المتوسط
SKDM kapsamının diğer sektörlere genişletilmesi.
محتمل · المدى المتوسط
أسئلة مفتوحة
- SKDM'nin Türkiye ekonomisi üzerindeki uzun vadeli etkileri ne olacak?
- Firmaların yeşil dönüşüm süreçleri ne kadar hızlı ilerleyecek?
- Avrupa Birliği'nin SKDM ile ilgili gelecekteki düzenlemeleri neler olacak?
- Türkiye'nin diğer ihracat pazarlarındaki karbon düzenlemelerine uyum stratejisi nedir?




