Ăn quá nhiều thịt, đặc biệt thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, có thể gây hại cho thận

Ăn quá nhiều thịt, đặc biệt thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, khiến thận phải hoạt động nhiều hơn để đào thải các sản phẩm chuyển hóa, lâu dài không tốt cho thận.

Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy, cựu bác sĩ trưởng của các Đội tuyển Quốc gia và U23 Việt Nam, cho biết thịt là nguồn cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều dưỡng chất như sắt, kẽm và vitamin B12. Tuy nhiên việc tiêu thụ quá nhiều thịt trong thời gian dài, đặc biệt là thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, có thể khiến thận phải hoạt động nhiều hơn để đào thải các sản phẩm chuyển hóa, từ đó làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận ở một số đối tượng.

Sau khi protein trong thịt được tiêu hóa, cơ thể sẽ tạo ra các sản phẩm chuyển hóa chứa nitơ như urê. Những chất này cần được thận lọc và đào thải qua nước tiểu. Khi lượng protein nạp vào quá lớn trong thời gian dài, thận phải tăng cường khả năng lọc để đáp ứng nhu cầu đào thải chất thải. Hiện tượng này được gọi là tăng lọc cầu thận. Ở người khỏe mạnh, sự thay đổi này thường chưa gây ảnh hưởng ngay, nhưng nếu kéo dài nhiều năm, áp lực liên tục lên cầu thận có thể góp phần làm chức năng thận suy giảm nhanh hơn, đặc biệt ở người đã mắc bệnh thận mạn, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường.

Ngoài ra, nhiều loại thịt đỏ và thịt chế biến còn chứa nhiều chất béo bão hòa, natri và phosphate. Nếu tiêu thụ thường xuyên, các thành phần này có thể làm tăng huyết áp và tăng thêm gánh nặng cho thận.

Không chỉ lượng thịt mà cách ăn hằng ngày cũng ảnh hưởng đến sức khỏe thận.

Ăn quá nhiều thịt trong một bữa

Việc tiêu thụ lượng lớn thịt trong một bữa, chẳng hạn khi ăn lẩu hoặc tiệc nướng, khiến cơ thể phải chuyển hóa lượng protein lớn trong thời gian ngắn, làm tăng lượng chất thải mà thận cần đào thải.

Ăn nhiều thịt chế biến

Xúc xích, thịt xông khói, thịt hộp hay các sản phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều muối và chất bảo quản. Ăn thường xuyên có thể làm tăng lượng natri đưa vào cơ thể, góp phần tăng huyết áp và ảnh hưởng đến chức năng thận.

Ăn nhiều thịt nhưng ít rau xanh

Một bữa ăn thiếu rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt sẽ làm giảm lượng chất xơ và các chất chống oxy hóa cần thiết. Chế độ ăn mất cân đối này có thể làm tăng tải lượng axit của cơ thể, khiến thận phải hoạt động nhiều hơn để duy trì cân bằng.

Thường xuyên ăn thịt đỏ

Việc duy trì thói quen ăn thịt bò, thịt cừu hoặc các loại thịt đỏ trong hầu hết các bữa ăn suốt nhiều năm không có lợi cho sức khỏe. Khuyến nghị nên đa dạng nguồn protein bằng cá, thịt gia cầm, trứng, sữa và các loại đậu.

Phó giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết ăn quá nhiều đạm từ động vật có thể gây ra một số nguy hại cho sức khỏe. Đầu tiên, chế độ ăn giàu protein động vật, đặc biệt là thịt đỏ, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim do tăng tiêu thụ chất béo bão hòa. Ngoài ra, việc tiêu thụ lượng đạm cao mà thiếu chất xơ có thể dẫn đến các vấn đề về tiêu hóa và làm tăng nguy cơ mắc bệnh về thận, đặc biệt nếu có dấu hiệu suy thận. Do đó, cần cân bằng chế độ ăn uống để tránh những rủi ro trên.

Mỗi tuần không nên tiêu thụ quá 300-500 g thịt đỏ và tốt nhất chỉ nên ăn thịt đỏ khoảng 2 lần mỗi tuần. Nên bổ sung thêm cá và các nguồn đạm thực vật như đậu phụ để dinh dưỡng được đa dạng. Với người 50-70 kg, lao động cường độ trung bình thì nên ăn 100 g thịt hoặc cá cho mỗi bữa trưa hoặc tối.

Mọi người cân đối ba chất sinh năng lượng là bột đường, chất đạm, chất béo. Lượng đạm một người cần bổ sung từ 1,1 đến 1,3 g trên mỗi kg trọng lượng một ngày, trong đó đạm động vật chỉ nên chiếm 50% tổng nhu cầu đạm. Đạm động vật bao gồm các loại thịt (heo, bò, gà, vịt), cá, trứng, hải sản, tôm cua. Đạm thực vật bao gồm các loại đậu như đậu nành, đậu xanh, đậu đen, sản phẩm từ đậu như giá đỗ, đậu phụ; yến mạch, các loại hạt như hạt hướng dương, hạt mè, các loại rau xanh đậm.

Các chuyên gia nhìn nhận thịt vẫn là thực phẩm quan trọng và không cần loại bỏ khỏi chế độ ăn. Điều quan trọng là sử dụng với lượng hợp lý và cân đối cùng các nhóm thực phẩm khác. Mỗi bữa ăn nên kết hợp thịt với nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt để bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất. Đồng thời, nên ưu tiên cá, thịt gia cầm bỏ da và các nguồn protein thực vật; hạn chế thịt chế biến sẵn và giảm tần suất ăn thịt đỏ trong tuần. Đối với người mắc bệnh thận mạn, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường, nhu cầu protein có thể khác với người khỏe mạnh. Vì vậy, việc xây dựng chế độ ăn cần có sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để vừa đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng, vừa hạn chế nguy cơ làm bệnh tiến triển.