İran'dan Hürmüz Boğazı'na yeni mekanizma, ABD'den askeri operasyon hazırlığı

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, X sosyal medya platformundaki hesabından paylaştığı mesajında, Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Meclis'in hazırladığı mekanizma hakkında bilgi verdi.

Azizi, yakında açıklanacağını belirttiği mekanizmanın, "İran'ın ulusal egemenliği ve uluslararası ticaret güvenliğinin garanti altına alınması çerçevesinde hazırlandığını" belirtti.

Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin belirlenmiş bir güzergah üzerinden yapılacağını aktaran Azizi, "Bu süreçte, yalnızca ticari gemiler ve İran ile işbirliği yapan taraflar bundan faydalanacaktır. Bu mekanizma kapsamında sağlanan uzmanlaşmış hizmetler için gerekli ücretler tahsil edilecektir." ifadelerini kullandı.

Azizi, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişini sağlamayı amaçladığını iddia ettiği "Özgürlük Projesi" adı verilen operasyona işaret ederek, "Bu rota, sözde 'özgürlük projesi' operatörlerine kapalı kalacaktır." açıklamasında bulundu.

İsrail basını, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran meselesinde kritik bir karar sürecine girdiğini ve en yakın danışmanlarıyla acil bir toplantı yapmaya hazırlandığını öne sürdü. Kanal 12'de yer alan haberde, ABD ve İsrail'in, İran’la olası bir çatışmanın yeniden başlaması için “yoğun hazırlıklar” yürüttüğü belirtildi. Haberde, bu hazırlıkların önümüzdeki hafta gibi erken bir tarihte sahaya yansıyabileceği iddia edildi.

Raporda öne çıkan senaryolardan birinin ise İran’daki zenginleştirilmiş uranyum stoklarına ulaşmak için kara operasyonu olduğu belirtildi.

TRUMP İÇİN KRİTİK 24 SAAT İDDİASI

İsrail kaynakları, Trump’ın Çin dönüşünün ardından en yakın danışman ekibini toplayarak İran konusunda nihai bir değerlendirme yapmasının beklendiğini aktardı.

Kaynaklar, Washington’ın askeri müdahale seçeneğini giderek daha ciddi şekilde değerlendirdiğini belirtti.

“SAVAŞ AN MESELESİ”

İsrailli üst düzey bir yetkili, yaptığı değerlendirmede, “savaşın yeniden başlaması an meselesi” ifadelerini kullandı.

Aynı yetkili, İsrail’in günlerce hatta haftalarca sürebilecek bir çatışma senaryosuna hazırlandığını belirtti.

Yetkiliye göre ABD tarafı da müzakerelerin sonuç vermediğini görürken, gözler Trump’ın vereceği karara çevrilmiş durumda.

TEL AVİV’DE TEMKİNLİ BEKLEYİŞ

Haberde, İsrail’de yapılan bu değerlendirmelerin son ateşkes sürecinden bu yana en net ve en sert yorumlar arasında olduğu ifade edildi.

Buna rağmen Tel Aviv yönetiminin, ABD Başkanı Trump’ın ne karar alacağına ilişkin temkinli bir dil kullanmaya devam ettiği aktarıldı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretinin ardından gözler yeniden İran'daki savaşa çevrildi. ABD merkezli New York Times’ın haberinde, Beyaz Saray’ın, İran’a yönelik olası yeni askeri operasyon senaryoları masaya yatırdığı ve Pentagon'un yoğun bombardıman ve özel kuvvet operasyonları dahil birçok seçeneğe hazırlandığı ifade edildi.

PENTAGON’DA KRİTİK SAVAŞ PLANI HAZIRLIĞI

New York Times’a göre Trump’ın üst düzey yardımcıları, Başkan’ın daha fazla askeri güç kullanma kararı alması ihtimaline karşı kapsamlı savaş planları üzerinde çalışmaya başladı.

Haberde, Washington yönetiminin bir yandan İran’ı Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya ikna edecek diplomatik çözüm aradığı, diğer yandan ise askeri müdahale hazırlıklarını sürdürdüğü belirtildi.

Trump’ın ise henüz nihai kararını vermediği aktarıldı.

“DESTANSI ÖFKE OPERASYONU” YENİDEN GÜNDEMDE

Pentagon’un, Trump’ın geçen ay ilan ettiği ateşkesle askıya alınan “Destansı Öfke Operasyonu”nu farklı bir isim altında yeniden başlatma ihtimaline karşı hazırlık yaptığı belirtildi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Kongre’de yaptığı açıklamada, “Gerekirse gerilimi tırmandırmak için bir planımız var” dedi.

Hegseth ayrıca Ortadoğu’ya konuşlandırılan 50 binden fazla Amerikan askerinin standart görev bölgelerine dönüşü için de hazırlık yapıldığını açıkladı.

ÖZEL KUVVETLER VE YER ALTI NÜKLEER TESİSLERİ SENARYOSU

ABD’li yetkililer, Trump’ın askeri operasyon kararı vermesi halinde İran’ın askeri altyapısına yönelik yoğun hava saldırıları düzenlenebileceğini söyledi.

Masadaki en kritik seçeneklerden birinin ise İran’ın yer altındaki nükleer tesislerine ulaşmak amacıyla özel harekât birliklerinin sahaya sürülmesi olduğu belirtildi.

Haberde, mart ayında yüzlerce özel operasyon askerinin bu ihtimale hazırlık amacıyla Ortadoğu’ya gönderildiği hatırlatıldı. Bu birliklerin, özellikle İran’ın İsfahan kentindeki zenginleştirilmiş uranyum stoklarına ulaşmak amacıyla kullanılabileceği kaydedildi.

Ancak böyle bir kara operasyonunun binlerce destek personeli gerektireceği ve İran güçleriyle doğrudan çatışma riskini artıracağı ifade edildi.

ABD ORDUSU “EMİR BEKLİYOR”

ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, Senato’daki açıklamasında askeri liderlerin “sivil yönetime çeşitli seçenekler sunduğunu” söyledi.

Caine, bölgede 50 binden fazla asker, iki uçak gemisi, destroyerler ve savaş uçaklarının olası büyük çaplı operasyon için hazır tutulduğunu belirtti.

Habere göre yaklaşık 5 bin deniz piyadesi ile 82. Hava İndirme Tümeni’nden yaklaşık 2 bin paraşütçü de bölgede emir bekliyor.

ABD İSTİHBARATI: İRAN TOPARLANDI

New York Times’ın aktardığına göre ABD istihbaratı, İran’ın ağır hasar alan füze rampalarının ve yer altı askeri tesislerinin önemli bölümünü yeniden işler hale getirdiğini tespit etti.

Haberde, İran’ın Hürmüz Boğazı boyunca konuşlandırdığı 33 füze rampasından 30’unu yeniden operasyonel hale getirdiği bilgisine yer verildi.

Bu durumun, bölgede bulunan Amerikan savaş gemileri ve petrol tankerleri açısından ciddi risk oluşturduğu belirtildi.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), dünyanın en büyük savaş gemilerinden biri olan USS Gerald R. Ford uçak gemisinin 11 aylık görev sonrası ülkeye döndüğünü açıkladı. Geminin 326 günlük görevi, son 50 yılda bir ABD uçak gemisinin gerçekleştirdiği en uzun operasyonlardan biri olarak kayıtlara geçti.

PENTAGON’DAN “GERALD FORD” AÇIKLAMASI

Pentagon’dan yapılan açıklamada, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, Virginia’daki Norfolk Deniz Üssü’nde USS Gerald R. Ford uçak gemisi görev grubunu karşılayacağı bildirildi.

Görev grubunda, USS Gerald R. Ford’un yanı sıra USS Bainbridge ve USS Mahan de yer aldı.

Yaklaşık 4 bin 500 denizciyi taşıyan görev grubunun dönüşü için Norfolk Deniz Üssü’nde geniş çaplı hazırlık yapıldığı belirtildi.

SON 50 YILIN EN UZUN GÖREVLERİNDEN BİRİ

ABD Deniz Kuvvetleri Enstitüsü’ne bağlı USNI News tarafından derlenen verilere göre, USS Gerald R. Ford toplam 326 gün boyunca denizde kaldı. Bu süre, Vietnam Savaşı sonrası dönemde bir ABD uçak gemisinin gerçekleştirdiği en uzun görevlerden biri oldu.

Geminin, 15 Nisan’da 2020 yılında 295 gün görev yapan USS Abraham Lincoln’ün rekorunu geride bıraktığı belirtildi.

VENEZUELA VE İRAN OPERASYONLARINDA GÖREV ALDI

USS Gerald R. Ford’un uzun görev süresi boyunca hem Venezuela çevresindeki operasyonlarda hem de ABD-İsrail’in İran’a yönelik askeri faaliyetlerinde aktif rol aldığı aktarıldı.

Gemi, bir dönem Karayipler’de Venezuela’ya yönelik operasyonlarda görev yaptıktan sonra Orta Doğu’ya kaydırılmış ve Kızıldeniz ile Doğu Akdeniz’de konuşlandırılmıştı.

GEMİDE YANGIN ÇIKTI: DENİZCİLER MASALARDA UYUDU

Görev süreci boyunca uçak gemisinde ciddi sorunlar da yaşandı.

ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığı’nın Beşinci Filosu, 12 Mart’ta Kızıldeniz’de görev yapan gemide yangın çıktığını ve iki denizcinin yaralandığını duyurdu.

New York Times’a dayandırılan bilgilere göre, çıkan yangında bazı yatakhaneler kullanılamaz hale geldi. 600’den fazla denizci yatakhanelerine erişemeyince, personelin bir kısmı yerde ve masalarda uyumak zorunda kaldı.

Yaklaşık 30 saat süren yangının ardından gemide bakım ve onarım çalışmaları yapıldığı belirtildi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan,�ABD-İsrail'in savaşına karşı tutumuyla öne çıkan Papa 14. Leo'ya bir mesaj gönderdi.

Pezeşkiyan mesajına Kur'an-ı Kerim'in Fussilet suresindeki 15. ayetten alıntı yaparak başlarken, Papa'nın saldırganlıklarla ilgili "ahlaki duruşunu" takdir etti ve uluslararası toplumun da ABD'nin "hukuk dışı ve tehlikeli" politikalarına karşı koyması gerektiğini vurguladı.

Papa'ya "Dünya Katoliklerinin muhterem lideri" diyerek hitap eden Pezeşkiyan, "İran'a karşı son askeri saldırılar konusundaki ahlaklı ve mantıklı duruşunuzu takdir ediyorum. ABD ve İsrail'in saldırıları sadece İran'a değil, hukukun üstünlüğüne ve insani değerlere de karşıdır. İran, kendini savunma kapsamında saldırganları hedef almıştır. İran diplomasiye ve barışçıl çözümlere bağlılığını sürdürmektedir. Uluslararası toplumun, ABD'nin yasa dışı eylemlerine karşı sorumlu bir şekilde hareket etmesi beklenmektedir." ifadelerini kullandı.

Pezeşkiyan, ABD ve İsrail'in politikalarının maliyetinin tüm uluslararası toplum için tehlikeli olduğunu belirtti.

Mesajında, Hürmüz Boğazı'ndaki duruma da değinen Pezeşkiyan, "Mevcut güvenliksizlik durumu çözüldükten sonra Hürmüz Boğazı'ndaki trafik koşullarının normale döneceği ve İran'ın bu stratejik su yolundan güvenli geçişi güçlendirmek için uluslararası hukuk çerçevesinde etkili ve profesyonel izleme ve kontrol mekanizmaları uygulayacağı açıktır." değerlendirmesinde bulundu.

Çin ziyaretinin yansımaları devam eden ABD Başkanı Trump, Fox News kanalına verdiği röportajda İran gündemini değerlendirdi.

İran'ın direncinin farkında olduğunu ve hiçbir şeyi hafife almadığını vurgulayan Trump, yine de istemesi halinde İran'a kısa süre içinde büyük zarar verebileceklerini savundu.

İran'ın tüm altyapısına zarar vermediğini ifade eden Trump, "Her şeyi iki günde yok edebiliriz." dedi.

ABD Başkanı, İran ile diplomaside tekrarlanan aksaklıklara atıfta bulunarak, "Tahran'ın müzakerelerde güvenilmez ve öngörülemez" olduğunu savundu.

Trump, "Bize istediğimiz her şeyi vereceklerdi, ama her anlaşma yaptıklarında, ertesi gün sanki o konuşmayı hiç yapmamışız gibi davranıyorlar. Bu herhalde beş kez oldu. Onlarda bir sorun var." diye konuştu.

Trump ayrıca olası bir çözümün askeri veya diplomatik olabileceğini ve bunun İran'ın tutumuna bağlı olacağını kaydederek, "Ya şiddetli olacak ya da şiddet içermeyecek, ben şiddet içermeyenini tercih ederim." diye konuştu.

3 Kasım'da ABD'de yapılacak Kongre seçimleri hakkındaki bir soruyu da yanıtlayan Trump, "Seçimlerin İran konusunda ne olacağına karar vermesine izin vermeyeceğim." diyerek Tahran'ın nükleer silaha sahip olamayacağı yönündeki söylemini yineledi.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright CNBC televizyonuna gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu. İran savaşının etkileriyle enerji piyasalarında yaşanan endişelere değinen Wright, "Geçici ve önemli bir kesinti yaşıyor olsak da, İran’ın nükleer silah elde etme tehdidini ortadan kaldırmak, küresel enerji piyasaları, dünya barışı ve refahı için on yıllarca sürecek bir tehdidi ortadan kaldırmak anlamına gelir. Bu nedenle Başkan Trump bu konuda kararlı. Evet, kısa vadede bu durum bir aksaklığa neden oluyor, ancak İran'ın nükleer silah elde etme yeteneğini ortadan kaldırmak ve ABD'nin üretim ve arzını artırmaya devam etmesini sağlamak için, bence insanlar bunun yeni bir durum olmadığını anlıyor. Bu, yolumuzdaki bir engel ve bunu aşacağız" değerlendirmesinde bulundu.

"Çin dahil herkes İran’ın yaptıklarına karşı"

Enerji piyasalarındaki istikrarın en kısa sürede yeniden sağlanmasının İran’a bağlı olduğunu aktaran Wright, "Yani, bu konunun büyük kısmı İran’a bağlı. Öyle ya da böyle, İran’ın nükleer programının son bulduğunu ve Hürmüz Boğazı’nda trafiğin serbestçe aktığını göreceğiz. İran’la yapılacak bir anlaşma sayesinde bu, nispeten hızlı bir şekilde gerçekleşebilir. İran petrolünün ve Arap Körfezi’nden gelen diğer petrolün en büyük alıcısı olan Çin de dahil olmak üzere dünya üzerindeki her ülke İran’ın yaptıklarına karşı" diye konuştu.

"Çin’in aldığı ABD petrolü miktarı artacak"

Çin’in ABD’den daha fazla petrol alıp almayacağı yönündeki bir soruya da yanıt veren Wright, "Evet, elbette kısa vadede bunu yapacaklar. Satın almaya devam edecekler ve bence ABD petrolünün miktarı da artacak. Ama nihayetinde dünyanın Basra Körfezi'ni açması gerekiyor. İran'ın tüm dünyayı rehin alma girişimi, insanların bildiği gibi geçici bir durum. Oradan üç ABD Donanması muhribi geçirdik. Bazı tankerlere dışarıya kadar eşlik ettik. Bu, bunu yapmanın ideal yolu değil. Ama yapmak zorunda kalırsak, aynı şekilde yapacağız. Bence sonunda İran rejiminin o kadar yoğun bir ekonomik baskı ve küresel baskı altında kalacağını göreceksiniz ki, bu saçmalığı bırakacaklar. Şu anda, tüm dünyayı terörize ediyorlar" şeklinde konuştu.

"Hürmüz Boğazı’nın önemi azalacak"

İran’a olan ihtiyacı azaltacak alternatif enerji dağıtım rotalarının önemli olduğunu vurgulayan Wright, "Bu, İran’ın sadece bir kez oynayabileceği bir kart. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki boru hattı kapasitesinde artış göreceğiz. Biliyorsunuz, Türkiye’nin Ceyhan kentine uzanan bir Irak boru hattı var. Ürdün’e giden bir boru hattı da görebiliriz. Enerjinin Basra Körfezi’nden dışarı çıkması için başka güzergâhlar da olacak. Bence Hürmüz Boğazı’nın önemi azalacak, ancak bu ülkelerin enerji üretimi ve enerji arzının önemi azalmayacak" ifadelerini kullandı.