Khi nào ngủ ngáy cảnh báo bệnh tim mạch?

Ngủ ngáy kèm ngưng thở khi ngủ có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, đột quỵ và các bệnh tim mạch khác.

Ngủ ngáy xảy ra khi luồng không khí đi qua đường hô hấp bị cản trở, khiến các mô mềm ở vùng họng rung lên tạo thành âm thanh. Hầu như ai cũng có thể bị ngủ ngáy, thường xảy ra hơn khi mệt mỏi, uống rượu bia hoặc nghẹt mũi. Những tình trạng này làm cho các cơ vùng hầu họng giãn nhiều hoặc khiến đường thở tạm thời hẹp lại, từ đó làm tăng rung động của mô mềm và phát ra tiếng ngáy khi ngủ.

Theo ThS.BS Đỗ Thị Thảo, khoa Tim mạch, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, ngủ ngáy thường gặp nhưng không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bệnh lý. Tuy nhiên, nhiều trường hợp ngủ ngáy kéo dài có thể là biểu hiện của hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) - rối loạn làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh lý tim mạch.

Người bệnh thường ngáy rất to mỗi đêm và có những khoảng ngưng thở khi ngủ. Biểu hiện thường thấy là đang ngáy thì đột ngột im lặng vài giây do đường thở bị tắc nghẽn, rồi giật mình, khịt mũi hoặc thở hổn hển trước khi tiếp tục ngủ. Nhiều trường hợp không biết mình có biểu hiện này và chỉ được người ngủ cùng phát hiện. Sáng hôm sau, người bệnh dễ đau đầu khi thức dậy hoặc mệt mỏi, buồn ngủ ban ngày, khó tập trung, suy giảm trí nhớ, dễ cáu gắt.

Khi đường thở liên tục bị tắc nghẽn trong lúc ngủ, nồng độ oxy trong máu giảm nhiều lần trong đêm. Não bộ phải liên tục kích hoạt cơ thể thức giấc ngắn để khôi phục hô hấp. Hệ thần kinh giao cảm bị kích thích kéo dài khiến nhịp tim nhanh, huyết áp tăng cao và tim phải làm việc nhiều hơn bình thường.

Hội chứng OSA không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ mà còn làm gia tăng nguy cơ tăng huyết áp, rung nhĩ, bệnh mạch vành, suy tim, đột quỵ và nhồi máu cơ tim. Nguy cơ này có xu hướng tăng theo mức độ nặng và thời gian mắc bệnh nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Theo bác sĩ Thảo, thực tế, không ít người đi khám vì tăng huyết áp kéo dài hoặc rung nhĩ tái phát nhiều lần mới phát hiện mắc rối loạn này. Nếu không được phát hiện, điều trị đồng thời, OSA có thể làm giảm hiệu quả kiểm soát huyết áp, gia tăng gánh nặng cho tim, ảnh hưởng đến kết quả điều trị bệnh tim mạch lâu dài.

Bác sĩ Thảo khuyến cáo người ngủ ngáy kéo dài, đặc biệt khi kèm buồn ngủ nhiều vào ban ngày hoặc được người thân ghi nhận cơn ngưng thở khi ngủ, nên đi khám sớm. Những người thừa cân, béo phì, vòng cổ lớn, nam giới trung niên, thường xuyên uống rượu bia hoặc có tiền sử tăng huyết áp là nhóm có nguy cơ cao mắc hội chứng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ. Người bị tăng huyết áp khó kiểm soát dù đã điều trị hoặc mắc các bệnh lý như rung nhĩ, suy tim, từng đột quỵ cũng nên được tầm soát tình trạng này.

Bác sĩ có thể chỉ định đo đa ký giấc ngủ hoặc phương pháp đánh giá giấc ngủ khác để xác định nguyên nhân. Phát hiện và điều trị sớm không chỉ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, góp phần giảm nguy cơ xảy ra biến cố tim mạch.