Thói quen hàng ngày của nam giới làm suy giảm chất lượng tinh trùng

Ngồi làm việc liên tục hơn 8 giờ mỗi ngày, thiếu ngủ, hút thuốc và lạm dụng cà phê để chống căng thẳng âm thầm làm suy giảm chất lượng tinh trùng. "Nam giới gặp các vấn đề về sinh lý ngày càng nhiều, nguyên nhân từ những thói quen không tốt hàng ngày, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh sản", PGS.TS Nguyễn Quang, Chủ tịch Hội Y học giới tính Việt Nam (VSSM), chia sẻ tại Hội nghị Hội Y học Giới tính châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 21 và Khóa đào tạo chuyên sâu quốc tế về Nam khoa và Y học Giới tính 2026, hôm 26/7 tại Hà Nội. Điển hình là thói quen ngồi lì, làm việc liên tục trên 8 tiếng mỗi ngày khiến vùng sinh dục tăng nhiệt độ. Trong khi đó, tinh hoàn chỉ sản xuất tinh trùng tối ưu khi nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt khoảng 1-2 độ C. Tình trạng hấp nóng diễn ra âm thầm mỗi ngày có thể làm giảm chất lượng tinh trùng, là một trong những yếu tố góp phần gây vô sinh, hiếm muộn. Ngoài nhiệt độ, thiếu ngủ kéo dài cũng ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe sinh sản. Những người thường xuyên thức khuya, chỉ ngủ 4-5 giờ mỗi đêm, kết hợp sử dụng cà phê và thuốc lá để duy trì tỉnh táo khi căng thẳng sẽ làm gia tăng các gốc tự do (ROS), từ đó gây tổn thương DNA của tinh trùng, khiến tinh trùng dị dạng hoặc giảm khả năng di động. Còn thuốc lá, rượu bia ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh sản của nam giới. Thời gian hút thuốc càng lâu và số lượng thuốc hút càng nhiều thì nguy cơ vô sinh càng cao. Ngoài ra, hút thuốc cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn cương dương ở nam giới. Trong khi đó, uống rượu bia nhiều ảnh hưởng đến một số hormone ở nam giới (testosterone, LH, FSH) làm cản trở sự phát triển của tinh trùng. Các độc tố trong rượu, bia có thể làm hỏng cấu trúc DNA của tinh trùng, làm tăng nguy cơ dị tật, giảm chất lượng và số lượng của tinh trùng. "Nên đứng dậy vận động khoảng 5 phút sau mỗi giờ ngồi làm việc, ngủ trước 23h và hạn chế tối đa thuốc lá, rượu bia để bảo vệ sức khỏe sinh sản" PGS Quang nói. Thực tế hiện nay nhiều cặp vợ chồng mất cơ hội điều trị sớm vì người chồng chủ quan, từ chối đi khám do vẫn có ham muốn tình dục. Trong khi đó, các nghiên cứu cho thấy nguyên nhân hiếm muộn xuất phát từ phía nam giới chiếm khoảng 40-50% trường hợp. Xét nghiệm tinh dịch đồ là phương pháp đơn giản, ít tốn kém và không gây đau, nhưng có giá trị quan trọng trong đánh giá khả năng sinh sản, giúp phát hiện sớm bất thường để can thiệp kịp thời, thay vì mặc định nguyên nhân hiếm muộn thuộc về phụ nữ. Vì vậy, nam giới khi có bất thường về sinh lý nên chủ động đi khám để được điều trị hiệu quả. Phát biểu tại chương trình, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh y học giới tính không chỉ liên quan đến sức khỏe tình dục và sinh sản mà còn gắn với sức khỏe thể chất, tinh thần, các bệnh không lây nhiễm và chất lượng dân số. Ông cho rằng y học hiện đại hướng tới không chỉ điều trị bệnh mà còn bảo tồn chức năng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Dịp này, các chuyên gia cũng tổ chức khóa đào tạo chuyên sâu quốc tế về nam khoa và y học giới tính. Nội dung tập trung vào điều trị cá thể hóa, vô sinh nam, rối loạn chức năng tình dục nam và nữ, nội tiết sinh sản, y học tái tạo, di truyền học, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong y học. Nhiều kỹ thuật tiên tiến như micro-TESE, lập bản đồ tinh hoàn, cấy ghép thể hang nhân tạo, Rezūm, phục hồi chức năng sàn chậu cùng các liệu pháp tái tạo cũng được cập nhật.