Ung thư miệng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Ung thư miệng là dạng ung thư đầu và cổ phổ biến nhất, chủ yếu xảy ra ở người lớn tuổi, trên 45. Ung thư miệng ảnh hưởng đến môi và phần đầu lưỡi, vòm miệng và sàn miệng. Bệnh cũng ảnh hưởng đến hầu họng (phần cuối lưỡi), vòm miệng, amidan, hai bên cũng như phía sau cổ họng.

Theo Cleveland Clinic, một số yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư miệng gồm hút thuốc lá, nhai trầu, thường xuyên uống bia rượu, mắc virus gây u nhú ở người (HPV)... Ngoài ra, chế độ ăn uống hằng ngày như ăn nhiều thịt chế biến sẵn có thể gây viêm, tạo điều kiện phát triển ung thư miệng. Một số loại thịt chế biến sẵn gồm thịt xông khói, thịt nguội, xúc xích và lạp xưởng.

Chứa các hợp chất có liên quan đến nguy cơ ung thư

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp thịt chế biến sẵn vào nhóm một - nhóm các tác nhân gây ung thư cho người. Các sản phẩm này thường chứa nitrat và nitrit, là chất bảo quản được thêm trong quá trình chế biến để kéo dài thời hạn sử dụng. Trong một số điều kiện, các chất này có thể chuyển hóa thành các hợp chất N-nitroso, vốn được cho là có liên quan đến nguy cơ ung thư.

Ăn nhiều thịt chế biến sẵn gồm thịt xông khói, xúc xích, giăm bông, lạp xưởng và các loại thịt nguội, có liên quan đến nguy cơ cao mắc ung thư khoang miệng, ung thư vòm họng cùng nhiều loại ung thư khác nhau gồm ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt.

Chất hóa học gây hại cho tế bào

Theo Eating Well, thường xuyên chiên thịt xông khói hoặc xúc xích nướng trên vỉ nướng lửa có thể làm tăng thêm nguy cơ mắc một số loại ung thư. Thịt nướng, hun khói và cháy xém được nấu ở nhiệt độ cao tạo ra các chất hóa học gọi là hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) và amin thơm dị vòng (HAA). Những chất này có thể gây tổn thương trực tiếp đến DNA trong tế bào của, thúc đẩy ung thư thông qua một số cơ chế gồm tổn thương DNA và stress oxy hóa.

Thúc đẩy viêm mạn tính

Ăn thịt chế biến sẵn thường xuyên có thể góp phần gây ra chứng viêm mạn tính. Chế độ ăn uống gây viêm dẫn đến tình trạng viêm mạn tính ở miệng, theo thời gian làm giảm khả năng sửa chữa các tế bào bị tổn thương của cơ thể. Ngoài ra, sắt heme có trong thịt đỏ chế biến sẵn cũng có thể góp phần gây ung thư.

Thay đổi hệ vi sinh vật miệng

Chế độ ăn uống kém làm thay đổi hệ vi khuẩn tự nhiên trong miệng. Miệng là nơi cư trú của hơn 700 loài vi khuẩn, nhiều trong số đó giúp duy trì sức khỏe răng miệng và sức khỏe tổng thể. Khi hệ vi sinh vật này mất cân bằng có thể dẫn đến rối loạn hệ vi sinh vật trong khoang miệng, gây viêm, tạo điều kiện phát triển ung thư miệng.

Theo WebMD, các triệu chứng ung thư miệng phổ biến như vết loét miệng không lành trong vòng 2-3 tuần, các mảng đổi màu hoặc các mảng đỏ hoặc lốm đốm không rõ nguyên nhân trên lưỡi, nướu, niêm mạc miệng. Loại ung thư này gây ra các khối u, cục u, đau hoặc tê không rõ nguyên nhân ở môi, má hoặc nướu.

Để giảm nguy cơ ung thư miệng, mỗi người nên bỏ hút thuốc và tránh xa khói thuốc thụ động, hạn chế rượu bia. Ưu tiên cây và rau củ vì chứa các chất hóa học thực vật và chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ cơ thể khỏi ung thư. Giữ vệ sinh răng miệng tốt giúp giảm viêm và kiểm soát vi khuẩn có hại. Tiêm vaccine HPV giúp phòng ngừa HPV – tác nhân liên quan đến một số ung thư vùng hầu họng và khoang miệng.