Lao màng phổi: Biến chứng nguy hiểm và cách điều trị

Lao màng phổi là một trong những thể lao ngoài phổi thường gặp, xảy ra khi vi khuẩn lao tấn công lớp màng bao quanh phổi và gây tràn dịch.

Đây là bệnh lý có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm, tuân thủ điều trị đầy đủ. Tuy nhiên, không ít trường hợp chủ quan, bỏ dở phác đồ hoặc điều trị muộn, dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Biến chứng thường gặp nhất là tình trạng hạn chế hô hấp kéo dài. Khi dịch viêm không được hút và kiểm soát đúng cách, màng phổi dễ bị dày dính và xơ hóa, làm giảm khả năng giãn nở của phổi. Người bệnh thường xuyên khó thở, hụt hơi, giảm khả năng lao động, sinh hoạt bị ảnh hưởng nặng nề. Một số bệnh nhân có thể tiến triển thành suy hô hấp mạn tính, phải thở oxy dài ngày.

Một biến chứng khác là nguy cơ tái phát hoặc lan rộng sang các cơ quan khác. Nếu người bệnh không tuân thủ phác đồ hoặc bỏ thuốc giữa chừng, vi khuẩn lao không chỉ tiếp tục tồn tại ở màng phổi mà còn có thể lây sang phổi, màng não, xương khớp. Đây đều là những thể lao nặng, quá trình điều trị phức tạp và kéo dài. Đặc biệt lao màng não có thể để lại di chứng rối loạn thần kinh vĩnh viễn hoặc tử vong nếu không kiểm soát kịp thời.

Trong nhiều trường hợp, bệnh làm tăng nguy cơ tử vong, thường diễn tiến xấu khi được phát hiện muộn, vi khuẩn đã lan rộng hoặc người bệnh có hệ miễn dịch suy yếu.

Điều trị lao màng phổi hiện nay chủ yếu dựa vào thuốc kháng lao kết hợp xử lý tràn dịch. Người bệnh phải dùng nhiều loại thuốc phối hợp trong thời gian dài để tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn. Trong quá trình điều trị, một số tác dụng phụ có thể xuất hiện như buồn nôn, đau bụng, mệt mỏi, đau khớp hay vàng da. Việc tự ý ngưng thuốc hoặc dùng không đủ liều rất nguy hiểm vì dễ dẫn đến lao kháng thuốc, khiến điều trị phức tạp, tốn kém.

Ngoài thuốc, bệnh nhân có thể cần can thiệp xử lý triệu chứng. Khi tràn dịch màng phổi nhiều gây khó thở, bác sĩ sẽ chỉ định chọc hút dịch màng phổi theo nguyên tắc hút kín, vô trùng, không rút quá nhanh để tránh biến chứng. Sau khi hút dịch, bệnh nhân nên tập thở sớm để hạn chế dày dính màng phổi. Trường hợp xuất hiện biến chứng ổ cặn, rò mủ hoặc viêm mủ màng phổi, cần phối hợp điều trị ngoại khoa như bóc tách, rửa màng phổi kết hợp thuốc kháng sinh.

Người có triệu chứng ho kéo dài, đau tức ngực, khó thở hoặc sốt nhẹ về chiều nên đi khám sớm tại cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác. Việc tuân thủ phác đồ, tái khám định kỳ, kết hợp chế độ dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý giúp người bệnh hồi phục nhanh, giảm nguy cơ tái phát và hạn chế biến chứng.

Bác sĩ Đặng Thành Đô

Đơn vị Hô hấp

Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy