Sùi mào gà lây lan ngoài vùng sinh dục: 2 trường hợp bất ngờ

Khang bất ngờ khi bác sĩ chẩn đoán sùi mào gà ở vùng trán, do chưa từng quan hệ tình dục. Trước đó, Khang đi bar cùng nhóm bạn và được ba nữ, hai nam hôn lên trán. Một tuần sau, trán anh xuất hiện nốt màu hồng nhạt, chạm vào hơi đau. Nghĩ là mụn bọc, Khang chườm đá, thoa kem trị mụn rồi nặn. Nốt này vỡ, sau đó lan rộng, lớn dần, có hình giống súp lơ, đau rát và chảy máu khi chạm vào. Khang được điều trị bằng đốt điện và dùng kháng sinh. Tuy nhiên, bác sĩ cảnh báo bệnh có nguy cơ tái phát do điều trị muộn, nốt sùi lan rộng, nhiễm trùng và gây mất thẩm mỹ. Dương Khoa, 24 tuổi, ở Khánh Hòa, cũng sốc khi phát hiện vài nốt sùi trên da đầu trong lúc đi cắt tóc. Anh đến phòng khám tư và bệnh viện kiểm tra, đều được chẩn đoán mắc sùi mào gà, dương tính HPV type 6. "Nốt sùi mào gà thường mọc ở vùng sinh dục hoặc miệng, sao của tôi lại mọc ở đầu?", Khoa hỏi bác sĩ. Anh sau đó gọi cho bạn gái cũ, đã chia tay hơn hai tháng, để hỏi nguyên nhân. Người này thừa nhận đang điều trị sùi mào gà nhưng cũng không rõ lây từ đâu. Hiện Khoa điều trị nốt sùi ở bệnh viện và đến VNVC tiêm vaccine HPV, với hy vọng giảm nguy cơ tái nhiễm hoặc nhiễm thêm type HPV khác. Theo bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, sùi mào gà do virus HPV gây ra, thường gặp nhất là type 6 và 11. Bệnh có xu hướng tăng trong hơn 10 năm qua, nhất là ở người trẻ 18-23 tuổi. Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM, giai đoạn 2020-2025, sùi mào gà là bệnh lây truyền qua đường tình dục có số ca mắc cao nhất, với hơn 38.000 ca năm 2023. Sùi mào gà chủ yếu lây qua quan hệ tình dục và tiếp xúc da kề da, ít gặp hơn qua đường mẹ truyền sang con hoặc dùng chung đồ cá nhân. Tổn thương thường xuất hiện ở vùng sinh dục, âm đạo, hậu môn, đáy chậu, cổ tử cung ở nữ; quy đầu, thân dương vật, bìu, hậu môn ở nam. Nếu quan hệ tình dục đường miệng với người bệnh, nốt sùi có thể mọc ở miệng, hầu họng, lưỡi, môi, lợi. Nốt sùi ở trán, da đầu, mũi hoặc các vị trí ngoài vùng sinh dục có thể liên quan đến tiếp xúc da kề da, hoặc bàn tay chạm vào vùng tổn thương rồi chạm sang vùng da lành. Khi mọc ở vị trí ít gặp, bệnh dễ bị nhầm với mụn, phát ban, viêm da, khiến người bệnh điều trị muộn. Việc tự nặn, chích, bôi thuốc không đúng có thể làm nốt sùi lan rộng, viêm loét, nhiễm trùng, gây mất thẩm mỹ, khó điều trị và tăng nguy cơ tái phát. "Sùi mào gà không tự khỏi, việc điều trị dứt điểm cũng khó khăn", bác sĩ Đạt nói. Người bệnh nên đi khám khi nốt sùi còn nhỏ và tuân thủ phác đồ điều trị. Trong thời gian điều trị, cần kiêng quan hệ tình dục, ăn uống đủ chất, tránh rượu bia, chất kích thích và rửa tay sạch khi vệ sinh vùng tổn thương. Bệnh sùi mào gà đã có vaccine HPV phòng ngừa. Tiêm vaccine giúp giảm nguy cơ tái nhiễm và phòng các type HPV chưa mắc. Virus HPV có hơn 200 type, trong đó khoảng 40 type dễ lây qua đường tình dục hoặc tiếp xúc da kề da. Hiện Việt Nam có hai loại vaccine HPV gồm Gardasil, phòng các type 6, 11, 16, 18, và Gardasil 9, phòng các type 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58. Ngoài sùi mào gà, vaccine còn giúp phòng một số ung thư liên quan HPV như cổ tử cung, hậu môn, hầu họng, dương vật, âm hộ, âm đạo. Người đã mắc bệnh hoặc từng nhiễm một type HPV vẫn có thể tiêm vaccine để giảm nguy cơ nhiễm các type virus khác. Gardasil tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi. Gardasil 9 tiêm cho cả nam và nữ 9-45 tuổi.