Thị trường đồ cũ Nhật Bản bùng nổ tại châu Á

Dưới cái nắng gay gắt tại một vùng ngoại ô Bangkok vào cuối tháng 5, tiếng còi vang lên cùng tiếng la hét náo nhiệt khi hàng chục người mua sắm lao vào một nhà kho treo biển "Cửa hàng đồ cũ Nhật Bản".

"Cái túi đó! Cái túi đó kìa!", một người hét lớn khi lao nhanh qua nhà kho chứa đầy mọi thứ, từ những món đồ chơi rực rỡ sắc màu cho đến bát gốm, vòng cổ đính hạt, thậm chí cả ô đã qua sử dụng.

"Những gì được coi là rác đối với họ vẫn có thể hữu ích ở Thái Lan", Lookpoo Sathitpanyapon, 36 tuổi, chủ một cửa hàng trên Facebook chuyên bán móc khóa đồ chơi, chia sẻ.

Từ túi xách, xe đạp cho đến ván lướt sóng và vali, thị trường đồ cũ Nhật Bản đang bùng nổ mạnh mẽ. Những người mua coi trọng chất lượng tại các quốc gia châu Á ngoài Nhật Bản đang tiếp cận nhiều hơn với xu hướng kinh tế tuần hoàn.

Khái niệm về "kinh tế tuần hoàn" bao gồm tái chế và tái sử dụng các sản phẩm hiện có, ngày càng phổ biến trong những năm gần đây. Theo Quỹ Kinh tế Tuần hoàn (CEF), tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Amsterdam, đây được coi là một "xu hướng lớn" trong báo cáo năm 2024.

Tại Nhật Bản, thị trường hàng đã qua sử dụng đang phát triển mạnh và đã tăng gấp đôi giá trị kể từ năm 2010, theo công ty nghiên cứu thị trường Kadence International. Nhiều công ty tái sử dụng của Nhật Bản đang mở rộng quy mô ra khắp châu Á.

Treasure Factory, doanh nghiệp vận hành chuỗi cửa hàng đồ cũ có trụ sở tại Tokyo, hiện có 6 cửa hàng tại Thái Lan và ba cửa hàng tại Đài Loan.

Vào tháng 4, Bookoff, ông lớn dẫn đầu trong ngành đồ cũ, đã hợp tác với FamilyMart để đặt thùng thu nhận đồ cũ tại các cửa hàng tiện lợi trên khắp Nhật Bản. Số hàng này sau đó sẽ được xuất khẩu để bày bán tại một trong 26 chi nhánh của Bookoff ở Malaysia hoặc Kazakhstan.

Các doanh nghiệp nhỏ hơn cũng đang ăn nên làm ra.

Tại một buổi đấu giá gần Tokyo, thương nhân người Thái Kangyapat Yoosanong ra giá cho một lô thú nhồi bông. Đây là mặt hàng chủ lực giúp cô kiếm bộn tiền nhờ việc kinh doanh hàng bãi Nhật tại quê nhà.

"Mọi thứ đã qua sử dụng ở Nhật Bản đều rất được ưa chuộng ở nước ngoài", người phụ nữ 35 tuổi cho biết sau khi bỏ ra 340.000 yen (khoảng 2.100 USD) để mua 100 kg thú nhồi bông.

Số thú bông này, cùng với số túi xách và đồ chơi còn lại mà cô thu gom được, sẽ sớm có mặt tại nhà kho ở Bangkok.

Theo Hamaya, công ty tổ chức đấu giá hàng tuần tại Saitama, phía bắc Tokyo, phần lớn hàng hóa được bán hết vào cuối ngày, trong đó người nước ngoài chiếm khoảng một phần ba số người tham gia đấu giá.

"Rất khó để bán đồ cũ ở Nhật Bản nếu chúng đã có tuổi đời hơn 7 năm", Chủ tịch Hamaya, ông Ippei Kobayashi, chia sẻ. "Nhưng chúng vẫn rất được ưa chuộng ở thị trường nước ngoài".

Tại nhà kho ở ngoại ô Nonthaburi của Bangkok, tiếng người lục lọi tìm đồ và tiếng rổ nhựa va loảng xoảng vào xe đẩy mua sắm vang vọng khắp tòa nhà. Một số mặt hàng trông như mới tinh, vẫn còn nguyên lớp màng bọc nilon ban đầu.

"Đây là trò chơi của kẻ chiến thắng", bà Wanna Promthep, 70 tuổi, người đã xếp hàng từ sớm trước giờ mở cửa cùng con gái và con rể, cho biết.

"Ai tinh mắt nhận ra hàng chất lượng tốt sẽ có được những sản phẩm tốt nhất", bà nói khi đang đứng canh một đống túi xách lớn.

Kinh tế tuần hoàn

Không chỉ gấu bông và quần áo cũ của Nhật Bản được săn đón vì chất lượng cao; năm ngoái, 1,7 triệu chiếc xe đã qua sử dụng được xuất khẩu trên khắp thế giới, đến mọi nơi từ Trung Đông cho đến châu Phi và châu Âu.

Bất chấp xu hướng này, tính tuần hoàn toàn cầu vẫn đang suy giảm, CEF lưu ý trong báo cáo năm 2024. Báo cáo cho biết nền kinh tế thế giới đã tiêu thụ lượng nguyên vật liệu trong 6 năm qua gần bằng lượng tiêu thụ của toàn bộ thế kỷ 20.

Tại Nhật Bản, theo một nghiên cứu của Bộ Môi trường, khoảng 70% trong số 820.000 tấn quần áo mới do người tiêu dùng mua mỗi năm cuối cùng đều bị đem đi thiêu hủy.

Để giảm thiểu rác thải, các nhà phân tích và lãnh đạo ngành nhận thấy tiềm năng to lớn trong việc luân chuyển các mặt hàng đã qua sử dụng sang các nước khác.

Ông Masashi Matsuyama thuộc tập đoàn thương mại lớn Itochu Corp, đơn vị sở hữu chuỗi FamilyMart đang hợp tác với Bookoff, cho biết "nhận thức ngày càng cao về tiêu dùng đạo đức" kết hợp với tình trạng lạm phát gia tăng đang đẩy người dân hướng tới các sản phẩm tái chế có "giá cả hợp lý".

Hai công ty hy vọng dự án thí điểm của họ tại Tokyo - cho phép người dân bỏ đồ không dùng nữa vào các thùng thu gom bên trong cửa hàng FamilyMart - sẽ giúp người dân Nhật Bản hình thành thói quen tái chế.

Nhà nghiên cứu Yutaka Oguchi thuộc Viện Nghiên cứu NLI nhận định rằng sáng kiến này là "vô cùng quan trọng".

"Để thu hút được phần lớn người dân tham gia, bạn phải hạ thấp rào cản", Oguchi nói.