Tysiące nowych maszyn do zwrotu kaucji na kartę płatniczą w Polsce

W ciągu najbliższych kilku lat w Polsce może pojawić się przynajmniej kilka tysięcy maszyn zwracających kaucję na kartę płatniczą - wynika z informacji uzyskanych przez PAP od operatorów kaucyjnych.

Takie automaty są instalowane już teraz, najczęściej w dużych miastach, choć jest ich jeszcze niewiele.

Jak wygląda obecna sytuacja?

Z danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska wynika, że pod koniec czerwca w Polsce funkcjonowało 64 tys. punktów zbiórki, przy czym automaty działały w blisko 14 tysiącach z nich (co stanowi 21 proc.).

Maszyny te radzą sobie bardzo dobrze, zbierając aż 87 proc. opakowań oznaczonych symbolem kaucji. Oprócz tradycyjnych placówek handlowych, ponad 200 punktów zbiórki ulokowano na osiedlach mieszkaniowych, w miejscach popularnych turystycznie oraz przy zakładach pracy.

Większość standardowych butelkomatów sklepowych wydaje obecnie specjalny bon zakupowy o wartości kaucji, który można zrealizować podczas kolejnych zakupów lub wymienić na gotówkę u kasjera.

Resort klimatu zapowiedział jednak rozwój nowych, bardziej elastycznych form zwrotu pieniędzy. Poza kartami płatniczymi rozważane są także aplikacje mobilne oraz opaski RFID wykorzystywane m.in. w parkach wodnych.

Tysiące nowych maszyn na osiedlach

Operatorzy systemów kaucyjnych potwierdzają te zapowiedzi i wdrażają je w życie, stawiając na automaty osiedlowe w dużych aglomeracjach. Firma Kaucja.pl instaluje już urządzenia umożliwiające zwrot środków na kartę m.in. na terenach wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych. Zgodnie z planami w Warszawie i okolicach ma pojawić się ponad 500 takich maszyn, a w perspektywie najbliższych 3-4 lat liczba ta wzrośnie w całym kraju do 4 tysięcy.

Jak zaznacza Dariusz Dworzecki z Kaucja.pl, tempo instalacji to obecnie około 15 urządzeń tygodniowo. Po osiągnięciu pułapu 120 aktywnych maszyn w stolicy, projekt obejmie kolejne duże ośrodki, takie jak Łódź, Poznań, Wrocław, Kraków czy region Śląska.

Podobne działania prowadzi operator PolKa – Polska Kaucja, którego automaty obsługujące zwroty na kartę działają już m.in. w Zamościu oraz na warszawskiej Białołęce, a sieć będzie stale poszerzana.

Z kolei firma Reselekt planuje postawienie kilku takich urządzeń w miejscach o dużym natężeniu ruchu komunikacyjnego oraz w kurortach turystycznych, gdzie automaty nie są bezpośrednio połączone z konkretnymi sklepami.

Operatorzy zwracają uwagę, że bardziej zaawansowane technologicznie urządzenia – takie jak maszyny przyjmujące wielopaki czy pozwalające na odzyskanie objętości zgniecionych butelek – są kosztowne.

Jak działa polski system kaucyjny?

Przypomnijmy, że system kaucyjny wystartował w Polsce 1 października 2025 roku. Obejmuje on plastikowe butelki o pojemności do 3 litrów oraz metalowe puszki do 1 litra, do których doliczana jest kaucja w wysokości 50 groszy.

Do jej odzyskania nie jest potrzebny paragon, jednak butelki lub puszki nie mogą być zgniecione, a na etykiecie musi znajdować się specjalny znak kaucyjny (prostokąt z dwiema strzałkami i kwotą).

Od 2026 roku zasady objęły również szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra (z kaucją wynoszącą 1 zł).

Działania sześciu obecnych operatorów (do których w 2027 roku dołączą dwaj kolejni) koordynują logistykę i przepływ finansowy. Ich głównym celem jest sprostanie unijnym wymaganiom dotyczącym poziomu selektywnej zbiórki: 77 proc. do 2028 roku oraz 90 proc. od 2029 roku.

Statystyki resortu klimatu pokazują, że system cieszy się dużym zainteresowaniem – do końca czerwca zebrano łącznie ponad 2,3 mld opakowań.