ABD ile İran arasındaki geçici anlaşmanın ardından azalan gerilim, hafta sonu düzenlenen karşılıklı saldırılarla yeniden tırmandı. İran'ın Körfez ülkelerindeki ABD bağlantılı tesisleri hedef alması ve ABD'nin de İran'a yönelik yeni saldırılar başlatmasıyla Hürmüz Boğazı kapatıldı.
İran, ABD ile yaşanan gerilimlerde coğrafi konumunu ve petrol arzını tehdit ederek yeni bir savaş doktrini geliştiriyor. Doktrin, Hürmüz Boğazı ve Bab el-Mandeb Boğazı'nı kapatmayı, ABD askerlerine yönelik saldırıları ve stratejik belirsizliği içeriyor.
Hürmüz Boğazı'nda ABD-İran geriliminin ardından gemi trafiğinde toparlanma sinyalleri görülüyor. 14 Haziran mutabakatı sonrası trafik artarken, Umman'daki saldırılar ve Trump'ın açıklamaları yeni baskı oluşturdu.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik İran saldırılarına misilleme olarak geniş çaplı hava saldırıları başlattı. İran ise ABD ve İsrail'i suçlayarak ateşkes anlaşmasını geçersiz saydığını duyurdu ve Bahreyn ile Kuveyt'te vurulduğunu bildirdi. İran Devrim Muhafızları, ABD'nin 85 tesisini hedef aldığını açıkladı.
ABD'li yetkililer, İran Devrim Muhafızları'nın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere füze attığını ve iki geminin hasar gördüğünü bildirdi. Saldırı, ABD ile İran arasındaki bir mutabakatın sona ermesinin ardından gerçekleşti.
Hamas Sözcüsü Hazim Kasım, İsrail'in ateşkes anlaşmasına rağmen Gazze'de öldürme, aç bırakma ve tedaviyi engelleme uygulamalarını sürdürerek soykırım savaşını devam ettirdiğini belirtti. Kasım, İsrail'in anlaşmanın hiçbir maddesine uymadığını, insani yardımların girişini kısıtladığını ve altyapının büyük bölümünü tahrip ettiğini söyledi.
İsrail Başbakanı Netanyahu, Güney Lübnan'daki işgal altındaki bölgeleri ziyaret ederek, Hizbullah tehdidi sürdükçe işgalin devam edeceğini belirtti. Savunma Bakanı Katz da ordunun geri çekilmeyeceğini ve "güvenlik bölgelerinde süresiz olarak kalacağını" söyledi. Enerji Bakanı Cohen ise Gazze'de işgalin devam edeceğini ve hedefin bölgenin tamamı olduğunu ifade etti.
MİT Başkanı İbrahim Kalın, Ankara'da Mısır Genel İstihbarat Servisi Başkanı Reşat ile görüştü. Görüşmede Gazze'deki ateşkes, Türkiye-Mısır ilişkileri, Libya, Somali ve Sudan'daki gelişmeler ele alındı.
Hizbullah, İsrail ordusunun Nebatiye ve Sur vilayetlerinde hava saldırıları, ev patlatmaları ve ses bombası atmak suretiyle ateşkesi ihlal ettiğini bildirdi. Bu sırada İsrail Ulusal Siber Müdürlüğü, İran'ın siber saldırılarında artış olduğunu açıklarken, ABD ve İran Hürmüz Boğazı'ndaki çatışmaları durdurma konusunda anlaştı.
ABD ordusu, Hürmüz Boğazı'nda ticari bir gemiye düzenlenen saldırıya misilleme olarak İran'a hava saldırıları düzenlediğini duyurdu. Saldırılarda İran'ın füze ve İHA depolama tesisleri ile radar üsleri hedef alındı. Öte yandan İsrail ve Lübnan arasında ateşkes ve kontrol devri anlaşması imzalandı.
ABD ordusu, Hürmüz Boğazı'nda bir ticari gemiye düzenlenen saldırıya yanıt olarak İran'a hava saldırıları düzenlediğini açıkladı. İran Devrim Muhafızları saldırıları savuşturduğunu ve ABD üslerini vurduğunu iddia ederken, ABD Başkanı Trump İran'ı ateşkesi ihlal etmekle suçladı.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran'a ait dronların Hürmüz Boğazı'ndan geçen bir tankeri hedef aldığını ve 3 dronun ABD ordusu tarafından düşürüldüğünü belirtti. Trump, olayı "ateşkesin aptalca ihlali" olarak nitelendirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a ait 4 dronun Hürmüz Boğazı'ndan geçen bir tankeri hedef aldığını, birinin isabet ettiğini ancak tankerin yoluna devam ettiğini, diğer 3'ünün ise ABD ordusu tarafından düşürüldüğünü belirtti. Trump, olayı 'ateşkesin aptalca ihlali' olarak nitelendirdi.
İsrail, ABD ile İran arasındaki yeni anlaşmaların Lübnan'daki İran etkisini meşrulaştırdığını ve İsrail'in operasyonel özgürlüğünü kısıtladığını düşünüyor. Netanyahu'nun bu durumdan rahatsız olduğu ve Trump ekibiyle temas kurduğu belirtiliyor.
İran Milletvekili Mahmud Nabavian, dini lider Mücteba Hamaney'den geldiğini iddia ettiği gizli yazışmaları ifşa ederek, müzakere ekibinin yetki sınırlarını aştığını öne sürdü. Açıklamalar sonrası IRIB'te gerilim yaşandı ve üst düzey bir yetkili istifa etti. Müzakere ekibi iddiaları yalanladı.
İsviçre'de ABD ve İran heyetleri arasında yapılan müzakerelerde Lübnan'daki ateşkes, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği ve İran'a yönelik kısıtlamaların kaldırılması konuları ele alındı. Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda gerçekleşen görüşmelerde ilerleme kaydedildiği belirtildi.
ABD ve İran heyetleri, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda İsviçre'de Lübnan Savaşı'nı sona erdirmeye yönelik önemli ilerlemeler kaydetti. Müzakerelerde petrol kısıtlamalarının kaldırılması, varlıkların serbest bırakılması ve çatışma önleme mekanizması kurulması gibi konularda anlaşma sağlandı.
ABD ve İran arasında İsviçre'de nükleer müzakereler sürerken, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim ve Lübnan'daki çatışmalar uluslararası gündemde yer alıyor. Taraflar, yaptırımların kaldırılması ve ateşkes gibi konularda ilerleme kaydetti.
Almanya Savunma Bakanı Pistorius, Hürmüz Boğazı krizi için Trump'ı sorumlu tutarken, ABD Başkan Yardımcısı Vance İran ile nükleer görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini açıkladı. İsrail'in Lübnan'a yönelik sert açıklamaları ise AB tarafından kınandı.
İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma kararı sonrası stratejik su yolundan geçen gemi sayısında %65'in üzerinde düşüş yaşandı. ABD'li Senatör Lindsey Graham, İran'ın direnmesi halinde 'yok edileceğini' söyledi. Katar ve Pakistan arabuluculuğunda ABD ve İran arasında İsviçre'de yapılan görüşmelerde ilerleme kaydedildi.
İran ve ABD arasındaki doğrudan görüşmeler, İsviçre'nin Bürgenstock kentinde başladı. Görüşmelere üst düzey yetkililer katılıyor. İranlı yetkili, ABD'nin saldırısında hayatını kaybeden çocukları temsili bir görüntüyle andı.
ABD ve İran arasındaki mutabakat, İsrail'de siyasi krizi tırmandırırken, Washington Tel Aviv'den Lübnan'dan çekilmesini istiyor. İran, savaşın sona ermesi ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması şartıyla anlaşmaya yanaşıyor. ABD ise İsrail muhalefetiyle temas kuruyor.
İran lideri Hamaney'in danışmanı, ABD'nin taahhütlerini yerine getirmemesi halinde anlaşmanın kağıt üzerinde kalacağını ve Orta Doğu'dan enerji akışının duracağını belirtti. ABD'nin İsrail muhalefetiyle temas kurduğu iddiaları da yer alıyor.
İran, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi şartıyla nihai anlaşma müzakerelerine başlanabileceğini duyurdu. İsviçre'deki görüşmelerde, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve petrol ihracatı da ele alınacak.
